«معلم معنویت، عارف مستجابالدعوه، حضرت استاد…» این عناوین بخشی از القاب طولانی و مفصلی است که شخصی در سایت و صفحات مجازیاش خود را با آنها معرفی میکند و ادعا دارد که با دعاخوانی میتواند بیماریها و مشکلات افراد را برطرف کرده و خواستههای آنها را به اجابت برساند.
روزنامه همشهری گزارش داده است که درخواست دعا از این فرد برای مریدان یا مشتریانش رایگان نیست و آنها باید مبالغ هنگفتی به صورت ریالی یا ارزی پرداخت کنند تا اطمینان حاصل کنند که دعاهایشان توسط «حضرت استاد» مورد توجه قرار میگیرد. آغاز فعالیت این فرد و سایت دعاخوانیاش به دوران شیوع ویروس کرونا بازمیگردد. در آن زمان واکنشها و اعتراضات علما و دیگر اقشار جامعه موجب شد سایت او به طور موقت تعطیل شود، اما پس از مدتی فعالیت مجدد او در سایت و پیامرسانها آغاز شد تا از این طریق درآمد کلانی کسب کند. اکنون با افزایش دوباره انتقادها، شواهد حاکی از آن است که سایت این فرد از دسترس خارج شده است.
انواع دعاهای ارائه شده
در فهرست دعاهای این فرد که ادعا میکند میتواند با دعاخوانی حاجات مردم را برآورده کند، انواع مختلفی از خواستهها و نیازها گنجانده شده است و آنها را در قالب عناوینی مانند «هفتنرخی»، «ششنرخی»، «پنجنرخی»، «چهارنرخی» و… طبقهبندی کرده است. برای دریافت دعاهای خاصتر و ممتازتر از حضرت استاد، مشتریان باید هزینه بخش هفتنرخی را بپردازند.
در میان دعاهای این لیست، مواردی چون «محافظت دو ماهه، توفیق زیارت، دریافت نشانهای بر صحت عمل، آمرزش گناهان، پیداشدن گمشده، پیداشدن جفت روحی، عاقبتبهخیری، خرید موفق، فروش موفق، رونق کسبوکار، قبولی در آزمون کنکور و مصاحبه و…» دیده میشود که تنها بخش کوچکی از حاجات مطرح شده است. در این فهرست خدمات، نیازها و دغدغههای مادی و معنوی متنوع دیگری مانند وصول طلب و رشد معنوی نیز به چشم میخورد.
هزینههای ثابت و مشخص
پیچیدگی و بزرگی مجموعه «حضرت استاد» باعث شده تا افراد متعددی به عنوان پشتیبان و مسئول سایت و صفحات مجازی با او همکاری کنند و پاسخگوی مشتریان باشند. از مهمترین وظایف این افراد، وصول هزینه دعاخوانی است که بر اساس نرخهای مختلف دعا تعیین میشود. در فهرست هفتنرخی دعاها، هزینه ثبت و خواندن دعای محافظت دو ماهه، توفیق زیارت و آمرزش گناهان برای زندگان و مردگان یک میلیون تومان است. کسانی که درخواست دعای یافتن شغل مناسب، پیداشدن گمشده، وصول طلب، رشد معنوی و ایجاد عشق و محبت دارند، باید دو میلیون تومان پرداخت کنند. دعای افزایش رزق، قبولی در آزمون و ازدواج موفق سه میلیون تومان است. هزینه دعای حاجات مانند شفای بیماری، راهنمایی و اصلاح رفتار همسر و فرزند چهار میلیون تومان تعیین شده است و متقاضیان دعای دفع همزاد و خرید موفق باید پنج میلیون تومان بپردازند. بالاترین مبلغ که هفت میلیون تومان است، برای ثبت دعای فرزنددار شدن، عاقبت بهخیری و پیداشدن جفت روحی در نظر گرفته شده است. همچنین برای افراد غیرایرانی و کسانی که از خارج کشور درخواست دعا دارند، این هزینهها بیشتر بوده و باید به دلار یا یورو پرداخت شود.
دعای ویژه و پاسخ به انتقادات
با افزایش موج اعتراضات و واکنشها نسبت به بدعتگذاری «حضرت استاد» در حوزه دین و سوءاستفاده از اعتقادات مردم برای کسب درآمد، او در پیامی مفصل تلاشهای خود را برای اجابت دعاهای مریدان خود توضیح داده است. او در این پیام اظهار میدارد: «عقل و عدل و انصاف حکم میکند من که برای عده زیادی دعا میکنم و وقت و انرژی خود را برای گرهگشایی از مشکلات آنها میگذارم، این کار را بدون دریافت پول انجام ندهم!» این فرد که خود را در سایتش «حاجفردوسی» معرفی میکند، بدون ارائه منبع معتبر، ادعا میکند: «طبق اجماع فقهای دینی در فقه جعفری، درخواست مزد برای کارهای مستحب جایز است و چون دعا و استغفار نیز جزو اعمال مستحبی است، اجازه دارم برای دعاخوانی دستمزد دریافت کنم.» این اعتراف به بیسابقه بودن اجابت دعا در ازای دریافت پول، نشاندهنده بدعتگذاری او در مسائل دینی است، اما او در ادامه فهرست طولانی از تلاشهایش برای رفع حاجات مومنان ارائه میدهد و معتقد است این اقدامات، بدعتهایش را توجیه میکند: «انرژی مثبتی که برای دعا خواندن صرف میکنم، بخش زیادی از وقت و انرژی من را میگیرد. من برای هر دعا، ۴۰ سحرگاه متمرکز میشوم، در ۴۰ نماز وتر شرکت میکنم و هر بار ۷۰ بار برای التماسدعاکنندگان طلب استغفار میکنم. استغفاری که من برای این افراد انجام میدهم، یک ساعت و نیم طول میکشد و…»
سازوکار قانونی مقابله
روشهای پلیس فتا و محاکم قضایی برای شناسایی مجرمان و توقف فعالیتهای غیرقانونی در فضای مجازی جامع است و فعالیتهای «حاج فردوسی» نیز در چارچوب این مصادیق جرم قرار میگیرد. به همین دلیل، در دوران شیوع کرونا با ادعای درمان این بیماری از طریق دعا با او برخورد شد و سایتش متوقف گردید. اما اکنون که سایت دوباره با همان شیوه قبلی فعال شده، واکنشها و انتقادهای علما و کارشناسان قابل توجه است. یکی از این نظرات مربوط به همان دوره است که سیدمحمد غروی، عضو شورایعالی حوزههای علمیه کشور، در گفتوگو با اعتماد آنلاین، فعالیت او را تهدیدی برای شأن و اعتبار روحانیت دانست و اظهار داشت: «نمیتوان گفت این کار خلاف شرع است، به هر حال این فرد کاری انجام میدهد، اما به نظر من برخلاف شأن روحانیت است. در این مرحله، نمیتوان به قطع گفت خلاف شرع است. بله، اگر به حدی از خلاف شأن بودن برسد، شاید خلاف شرع بودن آن هم مطرح شود که فعلاً به آن ورود نمیکنیم.»
او همچنین درباره شیوه تبلیغات «حاج فردوسی» برای جذب مخاطبان چنین انتقاد کرد: «از مردم میخواهیم که به این افراد مراجعه نکنند. آنها میتوانند به کتابهای دعا که از علما به ما رسیده و اغلب چاپ شده و فهرست هم دارند مراجعه کنند؛ بهترین آنها مفاتیحالجنان یا مفاتیح نوین است که مفاتیح نوین کمی بهتر انتخاب شده است. به این منابع مراجعه کنند و این فضای دکانداری را با عمل خود توسعه ندهند.»
حجتالاسلام غروی بر لزوم دخالت دادگاه ویژه روحانیت در برخورد با چنین افرادی تأکید کرده و گفته بود: «به نظر من واقعاً لازم است دادگاه ویژه این مسائل را بررسی و رصد کند. طبیعتاً انتظار میرود چون این فرد لباس روحانیت به تن دارد، دادگاه ویژه به عنوان مدعیالعموم و برای حفظ جایگاه روحانیت با این موضوعات برخورد کند.»