در میان حجم بالای حملات و توهین‌های جدید، موج تازه‌ای از شایعات در فضای مجازی درباره مرگ مهران رجبی شکل گرفته است.
اتفاقات فضای مجازی برای چهره‌های شناخته‌شده همیشه به شوخی و حاشیه ختم نمی‌شود؛ گاهی یک شایعه تنها در چند ساعت دست به دست می‌شود، تصویری قدیمی به‌عنوان اتفاقی تازه بازنشر می‌شود، و حتی خبری درباره مرگ فردی که هنوز در قید حیات است، به‌صورت جعلی منتشر می‌شود. این بار مهران رجبی در مرکز چنین موجی قرار گرفته و از شب گذشته، حملات و توهین‌ها علیه او به شدت افزایش یافته است. در میان این هجمه‌ها، خبر درگذشتش هم منتشر شد که البته صحت ندارد.
این نخستین بار نیست که نام رجبی با چنین حاشیه‌هایی در فضای مجازی گره می‌خورد. او طی سال‌های گذشته بارها به دلیل مواضع صریح و شفافش با واکنش‌های تند، تمسخر، توهین و حتی تهدید مواجه شده و پیش‌تر نیز از ضرب‌وشتم خود در خیابان خبر داده بود. اکنون شایعه مرگش فصل تازه‌ای از همین ماجرا است؛ با این تفاوت که این بار خبر آن‌قدر فراگیر شد که نگرانی بخشی از مخاطبان را هم به دنبال داشت.
البته ماجرای تهدید و فشار علیه چهره‌های شناخته‌شده تنها به رجبی محدود نمی‌شود و طی سال‌های گذشته روایت‌هایی درباره تهدید، آزار و حتی تشکیل پرونده برای برخی هنرمندان در فضای عمومی مطرح شده است که در بعضی موارد، پیگیری‌های انتظامی و قضایی به نتایج مشخصی رسیده و در برخی موارد دیگر همچنان ابهامات باقی مانده است. این موضوع نشان می‌دهد که در مواجهه با چنین خبرهایی باید میان تهدید واقعی، شایعه مجازی و روایتی که هنوز اثبات نشده تمایز قائل شد؛ چرا که در شبکه‌های اجتماعی فاصله میان یک ادعا و یک «خبر» واقعی گاهی تنها چند بار بازنشر است.
در چنین فضایی، مهران رجبی همچنان بر مواضع خود تأکید دارد و می‌گوید فشارهای مجازی نخواهند توانست او را از مسیری که انتخاب کرده، بازدارند. او در روزهای اخیر در تجمعات خیابانی حضور داشته و به خبرنگار تسنیم گفته است که طی این مدت به حدود ۱۰۰ شهر سفر کرده و در بیش از ۲۵۰ نقطه مختلف حضور یافته است. رجبی همچنین اعلام کرده که امشب در اصفهان خواهد بود و قرار است در جریان جشنواره کودک و نوجوان اصفهان در تجمعات این شهر شرکت کند.
او درباره موج تازه حملات گفته است: «به هر حال هر از چند گاهی هجمه‌ای می‌شود. وقتی جرأت حمله ندارند، آب را گل‌آلود می‌کنند. این کید به خودشان برمی‌گردد. مردم می‌دانند این خبرها جعلی است و هرچه جلوتر برویم، جعلی بودنشان هویدا می‌شود.»
رجبی موضعی را که طی سال‌های گذشته اتخاذ کرده، تصمیمی قطعی می‌داند که حاضر نیست از آن عقب‌نشینی کند و معتقد است ارزش این انتخاب در گذر زمان روشن‌تر خواهد شد. او می‌گوید: «کاری که من کردم در قرن‌ها می‌ارزد. یک مسبوق به سابقه‌ای هم از بعضی آدم‌ها دارند و یک چیزهایی در ذهن معاندین خنک نمی‌شود. شهید بهشتی می‌گفت آمریکا از ما عصبانی باش و از این عصبانیت بمیر. این حرف در حد وجودی بنده هم صادق است و به هر حال داغی است که تازه نمی‌شود.»
او ریشه بخشی از این هجمه‌ها را در موضعی می‌داند که روزی گرفته و همچنان حاضر نیست از آن فاصله بگیرد. به گفته رجبی، کسی که به تعبیر خودش زمانی «خط‌شکنی کرده و از ارکان کشورش دفاع کرده»، ممکن است برای مخالفانش همچنان سوژه حمله باشد؛ با این حال او معتقد است روایت‌های فضای مجازی نمی‌توانند تا همیشه واقعیت را تحت تأثیر قرار دهند و در نهایت آنچه واقعاً رخ داده، خود را نشان می‌دهد.
این بازیگر درباره حضورش در شهرهای مختلف گفته است: «صد شهر در این ایام رفتم و بیش از ۲۵۰ جا و بقیه شهرها حضور داشتم. امشب هم در اصفهان در تجمع هستم. این‌ها را می‌بینند و اگر یک‌دهم آن را ببینند، واکنش نشان می‌دهند. اشکالی ندارد؛ ما می‌ایستیم و کارمان را انجام می‌دهیم. هرکسی فکر می‌کند سخن حق را بر زبان بیاورد، باید پای آن بایستد.»
شاید صریح‌ترین بخش صحبت‌های رجبی درباره این فشارها، جایی است که از مسئولیت چهره‌های شناخته‌شده سخن می‌گوید. از نظر او، معروفیت صرفاً به معنای شهرت و دیده شدن نیست؛ هرچه دایره مخاطبان یک فرد گسترده‌تر باشد، مسئولیت اجتماعی و حتی اخلاقی او نیز سنگین‌تر می‌شود.
رجبی با همان زبان صریح و خودمانی خود گفته است: «آدم یک مقدار جیگر داشته باشد. ما می‌دانیم چه کسی جیگردار است. یک نفر را ممکن است صد نفر بشناسند و یک نفر را صد میلیون نفر. به همان میزان مسئولیت مدنی، اجتماعی و اخروی دارند. هرکس معروف‌تر باشد، مسئولیت بیشتری دارد و از او در جهان باقی سؤال می‌شود.»
او خبر جعلی مرگ خود را نیز از همین زاویه بررسی می‌کند و برای آن دو پاسخ دارد. نخست اینکه اگر کسی به جهان باقی، معاد یا حتی کارما معتقد است، باید بداند هر سخنی که بر زبان می‌آورد یا منتشر می‌کند، می‌تواند مسئولیتی برایش ایجاد کند.
رجبی در توضیح این دیدگاه گفته است: «اگر من یا کسی سخنی ناحق بگوید و کسی ناراحت شود، حق‌الناس گردن آن گوینده می‌آید. آدم عاقل چرا باید حق‌الناس گردن بگیرد؟ اگر کسی می‌گوید گردن می‌گیرد، آدم عاقلی نیست.» و سپس، در پاسخ به موجی که در فضای مجازی علیه او شکل گرفته، با همان زبان خودمانی‌اش پاسخ دوم را کوتاه و بی‌پیرایه بیان کرده است: «این‌قدر بگو!»
از تهدید و ضرب‌وشتم تا «مرگ مجازی»
این بازیگر پیش‌تر هم درباره تهدیدهایی که بارها با آن مواجه شده گفته بود؛ تهدیدهایی که به گفته خودش همچنان ادامه دارد و آن را بخشی از هزینه‌ای می‌داند که یک چهره شناخته‌شده برای موضع‌گیری و روشنگری می‌پردازد. او گفته است: «تهدید و توهین نمک زندگی هر آدم معروفی است که بناست روشنگری کند. همین روزها هم تهدید می‌شوم و توهین می‌شنوم، اما کار درست را باید با شهامت و رشادت و شجاعت انجام داد و دل به تهدید کسی نبست.»
با این حال، رجبی معتقد است نباید اجازه داد فضای مجازی جای زندگی واقعی را بگیرد؛ زیرا اگر فردی با هر تهدید و توهینی مسیر خود را تغییر دهد، در واقع همان چیزی را پذیرفته که فضای مجازی به او تحمیل کرده است.
او درباره موج تازه حملات گفته است: «این طوفانی که در فضای مجازی به پا کردند ضعیف شده و ضعیف‌تر و ضعیف‌تر خواهد شد. کف روی آب می‌ماند. بعدها خود همکارانمان متوجه می‌شوند که قدری ترسیده بودند و آلت دست قرار گرفته بودند.»
رجبی با این حال میان توهین و تخریب با شوخی تفاوت قائل می‌شود. او گفته است که با بسیاری از تصاویر، کلیپ‌ها و شوخی‌هایی که درباره خودش در فضای مجازی ساخته و منتشر می‌شود، مشکلی ندارد و حتی اگر موجب خنده مردم شود، از آن استقبال می‌کند.
رجبی می‌گوید: «من هیچ‌وقت با این ویدئوها و تصاویر ناراحت نمی‌شوم. هرکسی می‌خواهد با من شوخی کند، من راضی‌ام. اگر با اسم و سر به سر گذاشتن مهران رجبی خنده به روی لب مردم می‌آید، خدا گواه است که لذت می‌برم.»
او برای این شوخی‌ها یک خط قرمز هم مشخص کرده است؛ اینکه پشت آنها حسد و کینه‌ای نباشد و تنها آرزویش این است که این شوخی‌ها از سر دشمنی و حسادت شکل نگرفته باشند.
رجبی به زودی جلوی دوربین سریالی کودکانه
شاید مهم‌ترین پاسخ عملی مهران رجبی به موج شایعات و فشارهای مجازی، ادامه مسیر حرفه‌ای خود باشد. برخلاف تصویری که برخی روایت‌های فضای مجازی از وضعیت کاری او ساخته‌اند، رجبی خبر از پروژه‌های تازه‌ای می‌دهد.
او از سریالی با محوریت کودکان خبر داده که در مرحله پیش‌تولید است و قرار است حدود ۲۰ روز دیگر وارد مرحله تولید شود. این پروژه محصول شبکه سه است و به گفته رجبی، کارگردانی آن را آقای امانی بر عهده دارد.
علاوه بر این سریال، پیشنهاد ساخت برنامه‌ای مسابقه‌محور برای تلویزیون هم به او شده است که احتمال دارد اجرای آن را نیز بر عهده بگیرد.
شاید عجیب‌ترین بخش ماجرای این روزهای مهران رجبی همین تضاد باشد؛ در حالی که خبر جعلی مرگ او در فضای مجازی دست به دست می‌شود، خود او از پروژه‌های تازه‌اش صحبت می‌کند، برای حضور در اصفهان برنامه دارد و بار دیگر تأکید می‌کند که تهدید و توهین نخواهد توانست او را از مسیری که انتخاب کرده، عقب براند.
مهران رجبی در برابر خبر درگذشتش نیز پاسخی ساده و کوتاه دارد که بیش از هر توضیحی، وضعیت کنونی او را نشان می‌دهد: «فعلاً که هستیم و کارمان را هم می‌کنیم.»