جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۶ به نویسنده برجسته کانادایی، خانم “آن کارسون” اختصاص یافت.
بر اساس گزارش ۶ عصر، آکادمی سوئد در روز پنجشنبه “آن کارسون” (Anne Carson)، شاعر، نویسنده و مترجم اهل کانادا را به عنوان برنده نوبل ادبیات سال ۲۰۲۶ معرفی کرد؛ جایزه‌ای که به خاطر آثار نوآورانه و متفاوت او در پیوند دادن ادبیات کلاسیک با فرم‌های مدرن و معاصر به وی اعطا شده است.
آکادمی سوئد در بیانیه خود درباره دلیل انتخاب کارسون اعلام نمود: “این جایزه به خاطر مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه او است که در یک گفت‌وگوی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، فرم‌های نوینی برای ادبیات معاصر پدید آورده است.”
نویسنده‌ای میان مرزهای شعر، نثر و ترجمه
“آن کارسون” که در سال ۱۹۵۰ در شهر تورنتوی کانادا به دنیا آمده، از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های ادبیات معاصر است، به ویژه در زمینه ادبیات تجربی و کلاسیک. آثار او به راحتی در یک قالب ادبی محدود نمی‌شوند و ترکیبی از شعر، نثر، نمایشنامه، ترجمه، جستار و روایت داستانی را شامل می‌شوند.
بخش عمده‌ای از فعالیت ادبی کارسون به ادبیات یونان باستان مربوط می‌شود. او ترجمه‌های برجسته‌ای از آثار کلاسیک یونانی ارائه کرده و با بهره‌گیری از اسطوره‌ها و شخصیت‌های ادبی یونان، آثاری نو خلق کرده است. آکادمی سوئد تأکید کرده که ترجمه‌های او از ادبیات یونان باستان گاه به عنوان آثار مستقل ادبی نیز قابل ارزیابی هستند.
یکی از شناخته‌شده‌ترین آثار او، کتاب “Autobiography of Red” یا «زندگینامه سرخ» است که در سال ۱۹۹۸ منتشر شد. این اثر که ترکیبی از شعر و روایت داستانی محسوب می‌شود، زندگی شخصیت اسطوره‌ای “گِریون” را با تجربه‌های انسانی معاصر مانند عشق، فقدان و بلوغ پیوند می‌دهد.
دلیل انتخاب آن کارسون
انتخاب آن کارسون اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا برای دومین بار جایزه نوبل ادبیات به نویسنده‌ای رسید که آثارش محدود به قالب‌های سنتی ادبی نیست.
کارسون در آثار خود بارها میان ادبیات کلاسیک و جهان معاصر جابه‌جا شده است. نمونه بارز آن، کتاب “Norma Jeane Baker of Troy” یا «نورما جین بیکر تروایی» است که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد. در این اثر، داستان “هلن تروایی” از نمایشنامه “هلن” اثر “اوریپید” با زندگی و شخصیت “مرلین مونرو” تلفیق شده است.
کتاب دیگر او با عنوان “Float” یا «شناور» در سال ۲۰۱۶ چاپ شد. این کتاب شامل مجموعه‌ای از ۲۲ کتابچه است که موضوعات مختلفی را دنبال می‌کنند و خواننده می‌تواند آنها را به ترتیب‌های متفاوتی بخواند؛ ساختاری که نشان‌دهنده علاقه شدید کارسون به تجربه فرم و ساختارهای نوین در ادبیات است.
واکنش آن کارسون به خبر نوبل
اینگرید کارلبرگ، دبیر دائمی آکادمی سوئد، اعلام کرد که کارسون هنگام اطلاع از دریافت جایزه نوبل بسیار شگفت‌زده شده بود. آکادمی در تماس با او متوجه شد که این نویسنده در آن زمان در ایسلند بوده و به گفته کارلبرگ، در حال «گوش دادن به باد» بوده است.
کارسون در واکنش اولیه خود با طنزی خاص گفت: «فکر می‌کنم همه آنها دیوانه‌اند.»
او همچنین درباره اهمیت شعر در دنیای امروز اظهار داشت که شعر می‌تواند در شرایط کنونی کاربرد بیشتری نسبت به نثر داشته باشد، زیرا سرعت انتقال پیام در شعر بالاتر است و انسان‌های امروزی با سرعت زیاد زندگی می‌کنند.
جایزه‌ای با ارزشی بالغ بر ۱.۲ میلیون دلار
جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶، معادل ۱۲ میلیون کرون سوئد است که بیش از ۱.۲ میلیون دلار آمریکا ارزش دارد. این جایزه توسط آکادمی سوئد اهدا می‌شود و مدال و دیپلم نوبل نیز در مراسم رسمی اهدای جوایز در شهر استکهلم در ماه دسامبر به آن کارسون تعلق خواهد گرفت.
آن کارسون اکنون در کنار نویسندگان برجسته‌ای قرار گرفته که طی بیش از یک قرن گذشته موفق به دریافت جایزه نوبل ادبیات شده‌اند. انتخاب او همچنین نشان از توجه نوبل به نویسندگانی دارد که مرزهای معمول بین شعر، داستان، پژوهش ادبی، ترجمه و هنرهای نمایشی را به چالش می‌کشند و جابه‌جا می‌کنند.
کارنامه‌ای فراتر از دنیای ادبیات
کارسون علاوه بر فعالیت‌های نویسندگی و شاعری، سابقه تدریس ادبیات کلاسیک در دانشگاه‌های کانادا و آمریکا را نیز دارد و پیوند میان پژوهش دانشگاهی و آفرینش ادبی در آثارش کاملاً مشهود است.
فعالیت‌های او تنها محدود به کتاب نیست و شامل اپرا، نقد ادبی، ترجمه، آثار نمایشی و همکاری با هنرمندان تجسمی و فعالان حوزه تئاتر و رقص نیز می‌شود.
از سال ۲۰۲۲، آن کارسون تابعیت ایسلند را نیز دریافت کرده و در سال‌های اخیر بخش قابل توجهی از وقت خود را در این کشور گذرانده است.