سالهاست که برخی بازیگران از قاب سینما فاصله گرفتهاند و حتی آنهایی که هنوز فعالیت میکنند، حضورشان به اندازه گذشته پررنگ نیست. برای برخی از این هنرمندان، دوری از سینما نتیجه انتخابهای شخصی و سختگیری در پذیرش نقشها بوده، برای عدهای نبود پیشنهادهای مناسب، برای برخی شرایط دشوار تولید و فضای اجتماعی و برای گروهی هم سن و سال و سختگیریهای طبیعی دنیای سینما عامل این فاصله بوده است.
به گزارش ایسنا، اگر به فیلمهای دو دهه گذشته نگاه کنیم، اسامی بسیاری را میبینیم که سالها خبری از آنها نیست یا در فیلمی دیده نشدهاند. مرور نام و کارنامه برخی از این چهرهها، یادآور خاطرات خوش سینما و غیبتی است که برای هر کدام معنای متفاوتی دارد.
این یادآوری به مناسبت روز سینما (۲۱ شهریور) فرصتی است برای به خاطر آوردن هنرمندانی که سالها در دنیای هنر و روی پرده سینما نقشآفرینی کردهاند.
ماهایا پطروسیان
«پرده آخر» ساخته واروژ کریم مسیحی که نسخه مرمت شدهاش به مناسبت روز سینما به نمایش درمیآید، بازیگری را دوباره روی پرده نشان میدهد که نزدیک به یک دهه است در سینما حضور نداشته. پطروسیان ۵۷ ساله، آخرین بار در سال ۱۳۹۶ در فیلم «لسآنجلس تهران» بازی کرد و به نظر میرسد بخشی از دلیل دوریاش از سینما در سالهای پایانی دهه ۹۰، انتخابهای سختگیرانه او بوده است.
او جایی گفته بود که ترجیح میدهد بیکار باشد تا در اثری متوسط و بیکیفیت بازی کند.
«هنرپیشه»، «خفهگی»، «پرده آخر»، «دختری به نام تندر»، «عروس خوشقدم»، «اسب حیوان نجیبی است»، «ناصرالدین شاه آکتور سینما»، «دیگه چه خبر»، «نابخشوده» و «ملاقات با طوطی» از مهمترین آثار چهار دهه فعالیت این بازیگر هستند.
فرامرز قریبیان
«خروج» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا آخرین حضور فرامرز قریبیان در سینما بود؛ فیلمی که در نشست خبری آن در جشنواره فجر، او اعلام خداحافظی از بازیگری کرد و بعداً گفت تنها در صورتی حاضر است در فیلم مسعود کیمیایی، دوست دیرینهاش، بازی کند.
او در حالی در سال ۱۳۹۸ با «خروج» از بازیگری خداحافظی کرد که پیش از آن، نزدیک به هفت سال هیچ فیلمنامهای را نپذیرفته بود. «گوزنها»، «ترن»، «بندر مهآلود»، «کانیمانگا»، «مرد بارانی»، «رقص در غبار»، «شهر زیبا»، «دونفر و نصفی» و «آلزایمر» بخش مهمی از حدود ۷۰ فیلمی هستند که او از دهه ۴۰ خورشیدی در سینما به یادگار گذاشته است.
فرامرز صدیقی
چند سال پیش انتشار عکسی از فرامرز صدیقی در فضای مجازی توجهها را به سوی بازیگری جلب کرد که سالهاست از عرصه بازیگری فاصله گرفته و کمتر کسی از وضعیت او خبر دارد. صدیقی یکی از چهرههایی است که به کنج عزلت رفته و سینما را ترک کرده است.
آخرین فیلم شناخته شده او «خاک و آتش» در سال ۱۳۸۹ است و پس از آن حضور عمومیاش بسیار محدود شده.
«دندان مار»، «دلشدگان»، «تیغ و ابریشم»، «سرب» و «طعمه» از مهمترین آثار او هستند. جالب اینکه در فیلم «طعمه» علاوه بر بازیگری، نویسندگی و کارگردانی را نیز تجربه کرده که تنها فیلمی است که او کارگردانی کرده است.
بیژن امکانیان
بیژن امکانیان گرچه در سالهای اخیر در چند سریال شبکه نمایش خانگی بازی کرده، اما آخرین حضور جدیاش در سینما به عنوان بازیگر به اوایل دهه ۹۰ برمیگردد. او که سابقه تهیهکنندگی نیز دارد، سال گذشته پس از حدود دو دهه بازگشت خود به صحنه تئاتر را با نمایش «خانه دراکولا» اعلام کرد.
«گلهای داوودی»، «آواز تهران»، «نابخشوده»، «سربازهای جمعه»، «رخ دیوانه» و «تقاطع» از آثار برجسته کارنامه سینمایی او به شمار میآیند.
گلچهره سجادیه
بازیگر فیلم «هیوا» ساخته رسول ملاقلیپور، هرچند بازیگری را کنار نگذاشته اما در سالهای اخیر کمتر در آثار سینمایی دیده شده است.
گلچهره سجادیه که در سالهای اخیر نقشی پررنگ در سریال «آنام» داشته، آخرین بار با فیلم «ترک عمیق» روی پرده سینما حضور یافت؛ فیلمی که همراه با رضا بابک، دیگر بازیگر کمکار سینما و تلویزیون، نقش متفاوتی را ایفا کرده بودند.
«دندان مار»، «گروهبان»، «سرزمین خورشید»، «کلاغ»، «زشت و زیبا»، «هبوط» و «ردپای گرگ» از جمله فیلمهای شاخص او هستند.
این هنرمند در سال ۹۶ با نمایش «سونات پاییزی» نیز روی صحنه تئاتر حضور داشت.
جمشید آریا
جمشید هاشمپور معروف به آریا، سالها سوپراستار فیلمهای اکشن سینما بود و سیمرغ بلورین بازیگری را نیز از جشنواره فجر دریافت کرده است.
او که به گفته خودش بازیگری را از سینما آغاز کرده و پیش از آن تجربه بازیگری نداشت، فعالیت خود را از دهه ۴۰ به عنوان بدلکار شروع کرد و بعدها با فیلمهایی مانند «عقابها»، «تاراج»، «تیغ و ابریشم»، «روز باشکوه» و «مادر» به اوج شهرت رسید.
حضور او در سینما با بازی در فیلمهایی همچون «دلشدگان»، «افعی»، «هیوا»، «آواز قو»، «قارچ سمی»، «واکنش پنجم»، «مزرعه پدری»، «یه بوس کوچولو»، «قاعده بازی»، «نفوذی»، «هیس دخترها فریاد نمیزنند»، «دارکوب»، «من دیگو مارادونا هستم»، «انزوا»، «گیجگاه» و … ادامه یافت و در سالهای اخیر نیز در فیلمهای «پرواز ۱۷۵» و «مارون» حضور داشت.
اگرچه در سالهای گذشته دور از فضای سینما نبود، اما دیگر جایگاه پررنگ و حضور فعال سابق را ندارد.
مهوش افشارپناه
مهوش افشارپناه که بیشتر با نقشهای تلویزیونی شناخته شده، از دهه ۶۰ در بازیگری فیلم و سریال فعال بوده اما طبق سوابق ثبت شده، نزدیک به ده سال است که پس از «کمدی انسانی» و «ترومای سرخ» در سینما حضور نداشته است.
او برای فیلمهای «زیربامهای شهر» و «بخاطر هانیه» نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن در جشنواره فجر شده و علاوه بر اینها، در فیلمهایی مانند «زینت»، «امشی شب مهتابه»، «پاییز بلند» و سریالهایی همچون «این خانه دور است»، «کلانتر» و «تصویر یک رویا» نیز بازی کرده است.
پری امیرحمزه
پری امیرحمزه که در دهه ۵۰ در فیلمهایی مثل «دایره مینا» مهرجویی و «ملکوت» هریتاش بازی داشته، فعالیت مستمر در سینما نداشت و بیشتر برای بازی در «در پناه تو»، «مدرسه مادربزرگها» و «آرایشگاه زیبا» شناخته میشود.
او در فیلمهای «مجنون» ساخته ملاقلیپور و «بیپناه» به کارگردانی داودنژاد نیز بازی کرده و آخرین حضور جدیاش روی پرده سینما مربوط به فیلم «اعتراض» کیمیایی در سال ۱۳۷۸ است. از آن زمان تا سال ۱۳۹۰ بیشتر در سریالها بازی کرده که آن هم از ۱۵ سال پیش تاکنون متوقف شده است.
او نیز از جمله بازیگرانی است که اعتقاد دارد حضور در سینما نباید با پذیرش هر نقش ممکن همراه باشد و حاضر نیست فقط برای حضور در سینما هر نقشی را قبول کند.
سیروس ابراهیمزاده
سیروس ابراهیمزاده با کلام و بیان خاصش شناخته میشود؛ بازیگری با سابقه در سینما، تئاتر و تلویزیون که بیشتر به عنوان بازیگر شناخته شده اما در عرصه شاعری و نمایشنامهنویسی نیز فعالیت داشته است.
او که این روزها در خارج از کشور زندگی میکند، در فیلمهایی مانند «حسن کچل»، «ستارخان»، «کمال الملک»، «تحفهها»، «مجسمه»، «همسر»، «چهره»، «هتل کارتون»، «شمعی در باد»، «مکس»، «شام عروسی»، «تله» و «سوغات فرهنگ» حضور داشته و آخرین فیلم اکران شدهاش «تاکسی نارنجی» به کارگردانی ابراهیم وحیدزاده در سال ۱۳۸۷ بوده است.
چنگیز وثوقی
چنگیز وثوقی که فعالیتش اغلب زیر سایه شهرت برادرش بهروز وثوقی قرار داشته، از دهه ۵۰ در سینما حضور داشت و پس از انقلاب در آثاری همچون «تیغ آفتاب»، «آواز تهران»، «بدل»، «حادثه در کندوان»، «عروس خوش قدم» و «دختری در قفس» بازی کرد. همچنین در سریالهای «سربرداران» و «امام علی» نیز حضور داشت.
این بازیگر که اخیراً در بیمارستان بستری شده بود، آخرین بار با فیلم «جانان» به کارگردانی کامران قدکچیان در سینما حضور داشت و گفته میشود در سریال «سلمان فارسی» ساخته داودی میرباقری نیز بازی کرده است.
داریوش ارجمند
داریوش ارجمند که در سالهای اخیر بیشتر به خاطر برخی اظهارنظرها و بازی در سریالهایی مانند «ستایش» و «یاور» در اخبار حضور داشته، بازیگری است که برای «ناخدا خورشید» و «سگکشی» سیمرغ بلورین نقش اول و مکمل جشنواره فجر را دریافت کرده و در فیلمهای ماندگاری مانند «آدم برفی»، «اعتراض»، «ناصرالدین شاه آکتور سینما» و «پرده آخر» نقشآفرینی کرده است.
او آخرین بار در سال ۱۳۹۸ با فیلم «روز بلوا» به کارگردانی بهروز شعیبی در سینما بازی داشت و در سالهای اخیر به عنوان یکی از اعضای اصلی موسسه هنرمندان پیشکسوت در گردهماییهای این موسسه حضور یافته است.
فریبرز عربنیا
اگرچه تکرار سالانه سریال «مختار» باعث شده نام و چهره فریبرز عربنیا فراموش نشود، این بازیگر سالهاست از جریان اصلی بازیگری در ایران فاصله گرفته و در خارج از کشور زندگی میکند.
او که به بیان صریح و انتقادیاش معروف است چند ماه قبل از برنامه احتمالی بازگشتش به ایران صحبت کرده بود. در اوج دوران کاریاش یکی از ستارههای سینما به شمار میآمد و سابقه همکاری با فیلمسازان مطرحی مانند بهرام بیضایی، مسعود کیمیایی، ایرج قادری، سیروس الوند، ابوالحسن داوودی، تهمینه میلانی، رسول ملاقلیپور، ابراهیم حاتمیکیا و فرزاد مؤتمن را دارد.
«ضیافت»، «سلطان»، «وصل نیکان»، «مسافران»، «من زمین را دوست دارم»، «جهان پهلوان تختی»، «طوطیا»، «شوکران» تنها تعدادی از فیلمهای متعدد او هستند و آخرین فیلمی که حدود ۱۱ سال پیش روی پرده سینما داشت «آخرین بار کی سحر را دیدی؟» به کارگردانی فرزاد مؤتمن بود.
مجید مظفری
مجید مظفری که اخیراً با دریافت گواهینامه درجه یک هنری دوباره در رسانهها مطرح شده، از بازیگرانی است که دهههای گذشته فیلمهای شاخصی در سینما داشت اما سالهاست از سینما فاصله گرفته است.
او که سابقه همکاری با فریدون گله را دارد، آخرین بار در سال ۹۸ در فیلم «کوچه ژاپنیها» بازی کرد؛ فیلمی که شورای پروانه نمایش اجازه حضورش در جشنواره فجر آن سال را نداد و چند سال بعد اکران شد.
«غریبه و مه»، «تنوره دیو»، «تیغ و ابریشم»، «کشنی انجلیکا»، «ساوالان»، «ریحانه»، «مسافران»، «سگکشی»، «جنگ نفتکشها»، «تقاطع» و «کفشهایم کو؟» از آثار برجسته کارنامه او هستند.
این گزارش صرفاً یادآوری کوتاه و مختصری است به بهانه روز سینما از چهرههایی که خاطراتشان همچنان در ذهن سینمادوستان باقی است. هرچند به چهرههای مطرح اشاره کردیم، اما این فهرست میتواند بسیار گستردهتر باشد و شامل نامهایی شود که نه تنها بازیگران قدیمی مانند پوران دخت مهیمن، ثریا قاسمی، رزیتا غفاری، صفر کشکولی، اکرم محمدی، رضا ناجی، جهانگیر الماسی، پریوش نظریه، آتنه فقیه نصیری، رضا بابک، بلکه بازیگران زن دیگری نیز هستند که برخی به صورت خودخواسته یا به دلیل شرایط، در اوج شهرت در سالهای اخیر از بازیگری کنارهگیری کردهاند؛ مانند ترانه علیدوستی، هنگامه قاضیانی، افسانه بایگان، پانتهآ بهرام، باران کوثری، کتایون ریاحی و فاطمه معتمدآریا.