ایسنا: امروزه تصویر به یکی از تأثیرگذارترین ابزارهای ارتباطی میان ملتها تبدیل شده است و هیچ روایت خبری به اندازه یک داستان، ایران را به مخاطبی دور معرفی نمیکند.
این جملات بخشی از یادداشت سیداحمد حسینی خبیر، مدیر کانال آیفیلم عربی، است؛ یادداشتی که تجربه نزدیک به یکونیم دهه روایت ایران در جهان عرب را بررسی میکند.
در بخشی از این یادداشت، بهطور مشخص به دوبله سریالهای ایرانی «پایتخت» و «نون خ» برای مردم سوریه اشاره میشود و چنین آمده است: «سریال «پایتخت» با لهجه منطقه سویدای سوریه و سریال «نونخ» با لهجه مناطق کوهستانی ساحل سوریه دوبله شدهاند. این انتخابها علاوه بر کمک به انتقال دقیقتر مفاهیم و حفظ ظرافتهای طنز و دیالوگهای شخصیتها، تلاش میکند شیرینی و جذابیت لهجهای خاص را نیز به مخاطب عربزبان منتقل کند و تجربهای نزدیکتر و باورپذیرتر از تماشای اثر برای او فراهم آورد.»
حسینی آیفیلم عربی را نه تنها یک شبکه تلویزیونی جهت پخش سریالهای ایرانی بلکه بخشی از ظرفیت رسانهای جمهوری اسلامی ایران در جهت ارتباط فرهنگی، گفتوگوی میان ملتها و معرفی ایران از مسیر فرهنگ و هنر میداند؛ مسیری که در ادبیات رسانهای معاصر به آن «قدرت نرم» گفته میشود.
او مینویسد: «در جهانی که تصویر و روایت بیش از همیشه در شکلدهی نگرش ملتها تأثیرگذار است، تولیدات نمایشی این فرصت را فراهم میکنند تا مخاطب، ایران را نه از طریق گزارشهای خبری و روایتهای دست دوم، بلکه از خلال زندگی شخصیتها، خانوادهها، روابط انسانی، آداب اجتماعی، معماری، طبیعت، شهرها و حتی جزئیات روزمره زندگی ایرانی بشناسد.»
دیپلماسی با قصه و تصویر
از نظر وی «یکی از مهمترین نقشهای آیفیلم عربی در این سالها، ارائه تصویری ملموس از خانواده ایرانی و سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی بوده است. مخاطب عربزبان در بسیاری از سریالهای ایرانی، خانوادهای را میبیند که در آن مفاهیمی نظیر احترام به والدین، جایگاه خانواده، روابط بین نسلها، ایثار، همدلی، مسئولیتپذیری و پایبندی به ارزشهای اخلاقی در بستر داستان به تصویر کشیده میشود.
ویژگی برتر این روش در این است که پیام فرهنگی بهصورت مستقیم و شعاری منتقل نمیشود؛ بلکه در دل قصه و زندگی شخصیتها جاری میگردد. مخاطب با شخصیتها همذاتپنداری میکند، دغدغههای آنان را دنبال میکند و در همین فرایند، با بخشی از واقعیتهای جامعه ایران آشنا میشود.
از طرف دیگر، پخش سریالها و تولیدات نمایشی ایرانی فرصتی برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی و گردشگری کشور نیز فراهم آورده است. شهرها، روستاها، طبیعت، معماری، پوشش، غذا، آیینها و مناسبات اجتماعی ایران در قاب سریالها دیده میشوند و بهصورت غیرمستقیم تصویری چندلایه از کشورمان در ذهن مخاطب شکل میدهند.»
دوبله؛ از ترجمه تا بومیسازی محتوا
مدیر کانال آیفیلم عربی در بخشی از یادداشت خود به فرآیند دوبله اشاره کرده و میگوید: «در آیفیلم عربی، دوبله فقط انتقال واژهها از فارسی به عربی نیست، بلکه تلاش میشود زبان و لحن اثر متناسب با مخاطب هدف، فضای داستان و ویژگیهای شخصیتها بازآفرینی شود. چرا که زبان عربی در گستره جغرافیایی خود، لهجهها و ظرافتهای فرهنگی متنوعی دارد و انتخاب درست لهجه میتواند در انتقال مفهوم و ایجاد ارتباط عاطفی با مخاطب نقش تعیینکنندهای داشته باشد.»
آیفیلم عربی یک پل فرهنگی
در پایان این یادداشت آمده است: «شاید بتوان مأموریت آیفیلم عربی را در یک عبارت خلاصه کرد: ساختن پلی میان ایران و مخاطب عربزبان از مسیر فرهنگ و روایت.
این پل نه از راه شعار، بلکه از مسیر داستان ساخته میشود؛ از طریق شخصیتهایی که مخاطب با آنها زندگی میکند، خانوادههایی که دغدغههایشان برای او آشناست، لحظاتی که میتواند با آنها همذاتپنداری کند و تصاویری از ایران که بخشی از واقعیت زندگی در این سرزمین را به او نشان میدهد.
در طول ۱۸ سال گذشته، آیفیلم عربی تلاش کرده است این مسیر را با اتکا بر ظرفیتهای تولیدات نمایشی، دوبله و بومیسازی، شناخت مخاطب و در سالهای اخیر با حضور جدیتر در فضای مجازی ادامه دهد.
اکنون و در آستانه ورود به فصل جدیدی از فعالیت شبکه، هدف صرفاً افزایش تعداد مخاطبان نیست؛ بلکه تعمیق ارتباط با مخاطب، شناخت دقیقتر نیازهای او، گسترش حضور در پلتفرمهای نوین و بهرهگیری هوشمندانهتر از ظرفیت تولیدات نمایشی برای معرفی ایران است.»