بنیاد اکبر رادی به مناسبت فرارسیدن هشتادوهفتمین سالروز تولد «پدر نمایشنامهنویسی نوین ایران»، پیامی ویژه منتشر کرد که در آن بر اصالت و پایبندی رادی به اصول هنری تأکید شده است. در این پیام آمده است که رادی هرگز به ستایش مقامها و مناصب نپرداخت، هرگز قلمش را به سفارش کسی نفروخت و همواره بر پاکی و خلوص هنری خود پافشاری کرد.
به گزارش ایرنا و به نقل از روابط عمومی بنیاد اکبر رادی، این مؤسسه فرهنگی هنری استاد اکبر رادی در روز چهارشنبه هشتم مهرماه، همزمان با دهم مهرماه ۱۴۰۵ که روز تولد این استاد بزرگ است، پیامی را منتشر نمود.
متن پیام به شرح زیر است: «زادروز هنرمندی فرخنده است، بهویژه هنرمندی که هیچگاه به مجیزگویی مقامها نپرداخت، هیچگاه قلم خود را به سفارش نفروخت و برعکس، بر پاکی و وارستگی پای فشرد. او نمایشنامهنویسی ایران را به گونهای پالود و ویرایش کرد که آثارش به الگویی ماندگار برای دوستداران حقیقی تئاتر و ادبیات تبدیل گشت.»
«تئاتری که رادی ارائه میدهد، کوچکترین فرصتی برای جنجالهای سیاسی، خودبرتربینی و تحمیق مخاطب با فرمالیسم محض و شیوههای زرد و نمایشی باقی نمیگذارد؛ همین ویژگی در دورههای مختلف واکنشهایی را برانگیخته است، اما امروز آثار او بر قله ادبیات نمایشی ایران قرار دارد.»
عکس منتشر شده به نام بهنام صدیقی است.
اکبر رادی (۱۰ مهر ۱۳۱۸ – ۵ دی ۱۳۸۶) از برجستهترین و تأثیرگذارترین نمایشنامهنویسان ایران به شمار میآید که به عنوان «پدر نمایشنامهنویسی نوین ایران» شناخته میشود. وی در شکلدهی تئاتر متفکرانه و هویتمند پیشگام بود و همچنان به عنوان درامنویسی بزرگ و معاصر مطرح است.
از دست رفته، روزنه آبی، مرگ در پاییز، از پشت شیشهها، هاملت با سالاد فصل، تانگوی تخممرغ داغ (نسخه دیگری از ارثیه ایرانی)، شب روی سنگفرش خیس، پایین گذر سقاخانه و آهنگهای شکلاتی از مهمترین نمایشنامههای رادی محسوب میشوند. کارگردانان برجستهای چون شاهین سرکیسیان، علی نصیریان، عباس جوانمرد، رکنالدین خسروی، هادی مرزبان، آربی آوانسیان، سعید ابراهیمیفر، بهزاد فراهانی، میکائیل شهرستانی، مسعود دلخواه و صدرالدین شجره (در نمایشهای رادیویی) آثار او را به روی صحنه بردهاند. بهویژه هادی مرزبان که ۱۰ نمایشنامه از ۲۳ نمایشنامه رادی را طی چهار دهه کارگردانی کرده است؛ این همکاری پیوسته در تاریخ تئاتر ایران بینظیر است.
اگرچه رادی معمولاً به رئالیسم انتقادی نسبت داده میشود، اما برخی آثارش مانند «از پشت شیشهها»، «هاملت با سالاد فصل»، «خانمچه و مهتابی» و «شب به خیر جناب کنت» در قالبهای متفاوتی جای میگیرند. چندین نمایشنامه او نیز تاکنون به زبان انگلیسی ترجمه شده است.
رادی نمایشنامه را یک واحد ادبی مستقل در کنار شعر و داستان میدانست و به خودبسندگی متن باور داشت. او نظریه «متن خرج اجراست» را نادرست میشمرد. زبان در آثارش جایگاهی ویژه دارد و گاهی به طور آگاهانه و بیرحمانه، دیگر عناصر اثر را تحت سلطه خود قرار میدهد. کاربرد زبان در نمایشنامههای او بسیار متنوع است و محدود به زمان، مکان یا طبقه خاصی نیست؛ از زبان معلم تا بازاری، از جراح تا معدنکار، از لمپن تا روانشناس، از روشنفکر تا کشاورز، از زبان رسمی دربار ناصری تا زبان کوچه و خیابان؛ آثار او سرشار از کنایه، استعاره، تمثیل و ضربالمثل است.»