بر اساس گزارش ایسنا، مالیات بر مصرف ویژه بنزین در ترکیه در حال حاضر ۴.۴۳ لیر به ازای هر لیتر است که قرار است به ۱۴.۸۳ لیر افزایش یابد؛ یعنی ۱۰.۴۰ لیر به مبلغ مالیات افزوده خواهد شد.
علاوه بر این، افزایش مالیات بر ارزش افزوده نیز باعث میشود ۲.۰۸ لیر دیگر به قیمت بنزین اضافه گردد که در مجموع، افزایش قیمت برنامهریزی شده به ۱۲.۴۸ لیر (معادل ۰.۲۵ دلار) در هر لیتر خواهد رسید.
قیمت بنزین در بخش اروپایی استانبول تا روز جمعه ۲۵ سپتامبر حدود ۸۰.۴۰ لیر در هر لیتر گزارش شده است. اگر تا پیش از اول اکتبر هیچ افزایش یا تخفیف دیگری اعلام نشود، پیشبینی میشود که این افزایش مالیاتی برنامهریزی شده قیمت بنزین را به بیش از ۹۰ لیر در هر لیتر برساند.
حذف تدریجی سیستم حمایتی مالیات سوخت
دولت ترکیه، سازوکاری که به «سیستم مالیات سوخت با مقیاس متغیر» معروف است و از فوریه ۲۰۲۲ متوقف شده بود، در ماه مارس مجدداً فعال کرد. این اقدام پس از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و بحران تنگه هرمز صورت گرفت تا از مصرفکنندگان در برابر افزایش قیمت سوخت محافظت کند.
در این سیستم، تغییرات قیمت جهانی نفت و نرخ ارز تا حدی از طریق تعدیل مالیات بر مصرف ویژه سوخت جبران میشود.
اگر قیمتهای پالایشگاهی افزایش یابد، «مالیات بر مصرف ویژه» سوخت تا سقف ۷۵ درصد کاهش مییابد تا اثر آن بر قیمت نهایی برای مصرفکننده محدود شود. بالعکس، زمانی که قیمتها کاهش پیدا کند، مالیات بر مصرف ویژه سوخت تا سقف ۷۵ درصد افزایش یافته و به دولت اجازه میدهد بخشی از کاهش مالیات قبلی را جبران کند.
محمد شیمشک، وزیر خزانهداری و دارایی ترکیه، در ماه مه اعلام کرد که اجرای این سیستم در دو ماه اول، ۹۰ میلیارد لیر برای دولت هزینه داشته و اگر این روند ادامه یابد، هزینه سالانه آن ممکن است به حدود ۶۰۰ میلیارد لیر (۱۲.۳ میلیارد دلار) برسد.
دولت ترکیه در تاریخ سوم ژوئیه (۱۲ تیر) اعلام کرد که این سیستم به صورت تدریجی حذف خواهد شد. به این ترتیب، سهم جبران افزایش قیمت پالایشگاهی از طریق کاهش «مالیات بر مصرف ویژه» از ۵۰ درصد (تا ۳۱ ژوئیه) به ۲۵ درصد (بین اول اوت تا ۳۰ سپتامبر) کاهش یافت و نهایتاً این سازوکار در اول اکتبر به طور کامل متوقف خواهد شد.
تصمیم جدید مالیاتی فعلاً اتخاذ نشده است
مسئولان این حوزه در گفتوگو با خبرگزاری «آنکا» (ANKA) اعلام کردند که دولت ممکن است تصمیم جدیدی مشابه رویکرد مرحلهای اتخاذ شده برای گازوئیل اعلام کند اما تا این لحظه چنین اقدامی صورت نگرفته است.
در ماه اوت، دولت ترکیه سیستم مالیات متغیر را برای گازوئیل متوقف کرد و به طور موقت «مالیات بر مصرف ویژه» را از قیمتهای پمپ بنزین حذف نمود؛ با این شرط که این مالیات تا پایان سال از طریق افزایشهای ماهانه ۳ لیرهای مجدداً اعمال شود. بنابراین، میزان مالیات بر مصرف ویژه در سپتامبر ۳ لیر، در اکتبر ۶ لیر، نوامبر ۹ لیر و دسامبر ۱۲ لیر خواهد بود.
بر اساس دادههای خزانهداری، درآمدهای حاصل از «مالیات بر مصرف ویژه» برای فرآوردههای نفتی در بازه مارس تا اوت نسبت به سال قبل نزدیک به ۶۰ درصد کاهش یافته است که معادل کاهش ۱۴۸.۶ میلیارد لیر (۳ میلیارد دلار) میباشد. از زمان شروع تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ۲۸ فوریه (۹ اسفند)، قیمت بنزین در ترکیه با وجود کاهشهای مالیاتی بیش از ۴۰ درصد و قیمت گازوئیل ۵۴.۹ درصد افزایش یافته است.
طبق گزارش ترکیه تودی، قیمت سوخت در جایگاههای عرضه بر اساس قیمتهای بینالمللی فرآوردههای پالایششده، حاشیه سود پالایش، نرخ برابری لیر ترکیه در برابر دلار، مالیاتها و سایر هزینهها تعیین میشود. قیمت نهایی شامل سهم درآمد دولت، حاشیه سود توزیعکننده و فروشنده، هزینههای حمل و نقل، «مالیات بر مصرف ویژه» و مالیات بر ارزش افزوده است.