فضل‌الله رنجبر، سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، اعلام کرده است که دولت در نظر دارد حدود ۱۵ میلیون نفر از افراد با وضعیت مالی بهتر را برای تأمین منابع افزایش اعتبار کالابرگ حذف کند. وی همچنین گفت که تاکنون حدود یک‌ونیم میلیون نفر توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از فهرست دریافت‌کنندگان حذف شده‌اند.
در شرایطی که قیمت کالاهای اساسی به طور پیوسته افزایش یافته و هزینه‌های روزمره زندگی بالا رفته است، موضوع تقویت حمایت‌های معیشتی و افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی بار دیگر به یکی از محورهای اصلی سیاست‌های اقتصادی دولت تبدیل شده است. پیش‌تر قرار بود با حذف ارز ترجیحی، منابع حاصل از آن به طرح کالابرگ اختصاص یابد تا حمایت به صورت فراگیر به همه ایرانیان ساکن در کشور برسد؛ اما اکنون دولت اعلام کرده که قصد دارد اعتبار کالابرگ را برای گروه‌های خاصی از خانوارها افزایش دهد. به همین منظور، حذف حدود ۱۵ میلیون نفر از افراد برخوردارتر و بررسی شاخص‌هایی مانند درآمد، مالکیت خودرو و ملک برای شناسایی مشمولان افزایش اعتبار مد نظر قرار گرفته است.
افزایش اعتبار کالابرگ تا ۱.۵ میلیون تومان برای برخی خانوارها
فضل‌الله رنجبر، سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، درباره بررسی افزایش اعتبار کالابرگ اطلاع داد و گفت دولت در نظر دارد مبلغ اضافه‌ای بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان به اعتبار کالابرگ اختصاص دهد. وی تصریح کرد که در صورت تصویب افزایش ۵۰۰ هزار تومانی، اعتبار کالابرگ برخی از یارانه‌بگیران به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان در ماه خواهد رسید.
رنجبر با اشاره به تلاش‌های مجلس برای تقویت حمایت‌های معیشتی اظهار داشت که دولت اقدامات لازم برای اجرای این طرح را در دستور کار قرار داده است. با این حال، هنوز رقم یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به عنوان اعتبار قطعی برای همه مشمولان تأیید نشده و میزان نهایی افزایش اعتبار، به جامعه هدف و منابع مالی تخصیص یافته بستگی دارد.
آیا افزایش کالابرگ تنها برای پنج دهک درآمدی اجرا می‌شود؟
طبق اظهارات مسئولان، مرحله جدید افزایش اعتبار کالابرگ بیشتر بر خانوارهای کم‌درآمد تمرکز دارد و پنج دهک نخست درآمدی در اولویت دریافت این کمک‌ها قرار دارند. در این فرآیند، شیوه شناسایی خانوارها برای همه دهک‌ها یکسان نیست و وضعیت اقتصادی و حمایتی هر خانوار در تعیین مشمولان مورد توجه قرار می‌گیرد.
در سه دهک نخست، خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی، بر اساس اطلاعات موجود در پایگاه‌های مربوطه شناسایی می‌شوند و نیازی به انجام فرآیند جداگانه‌ای نیست. برای خانوارهای دهک چهارم و پنجم نیز اطلاعات درآمدی و وضعیت اقتصادی مورد بررسی قرار می‌گیرد و بخشی از این خانوارها مشمول فرآیند خوداظهاری خواهند بود.
نحوه بررسی مالکیت خودرو و ملک برای شناسایی مشمولان کالابرگ
یکی از نکات تازه در شناسایی مشمولان افزایش اعتبار کالابرگ، توجه به دارایی‌های خانوار است. سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، اعلام کرده که برای تعیین گروه هدف افزایش مبلغ کالابرگ، وضعیت مالکیت خودرو و ملک در کنار سایر اطلاعات اقتصادی خانوارها مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.
البته بررسی مالکیت خودرو یا ملک به این معنا نیست که هر خانواری که یکی از این دارایی‌ها را دارد به صورت خودکار حذف شود. اطلاعات اقتصادی خانوارها به صورت جامع و کلی بررسی می‌شود و در نهایت معیارها و ضوابطی که دولت برای شناسایی مشمولان تعیین کرده ملاک عمل قرار خواهد گرفت.
حذف ۱۵ میلیون نفر از افرادی که برخوردارتر هستند برای تأمین منابع کالابرگ
یکی از محورهای مهم برای تأمین منابع افزایش اعتبار کالابرگ، بازنگری در فهرست دریافت‌کنندگان حمایت‌های دولتی است. فضل‌الله رنجبر اعلام کرده که قرار است اجرای این طرح با حذف حدود ۱۵ میلیون نفر از افرادی که توان مالی بیشتری دارند و با هماهنگی سازمان امور مالیاتی کشور انجام شود.
بر اساس گفته‌های وی، تاکنون حدود یک‌ونیم میلیون نفر از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی حذف شده‌اند و شاخص‌های جدیدی نیز برای شناسایی وضعیت اقتصادی خانوارها در نظر گرفته شده است. در این فرآیند، شناسایی مشمولان تنها بر مبنای دهک‌بندی درآمدی انجام نمی‌شود و اطلاعات متنوع اقتصادی خانوارها مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.
وعده افزایش اعتبار کالابرگ متناسب با رشد قیمت‌ها چه شد؟
مسئله افزایش اعتبار کالابرگ همزمان با افزایش قیمت کالاهای اساسی و نرخ ارز، پیش‌تر نیز توسط مسئولان مطرح شده بود. حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، در دی‌ماه سال گذشته اظهار داشت که با افزایش قیمت ارز، اعتبار کالابرگ نیز برای اقشار مختلف افزایش خواهد یافت.
با این حال، تاکنون اعتبار کالابرگ به صورت عمومی و متناسب با افزایش قیمت کالاها افزایش نیافته است. در حالی که قیمت بسیاری از اقلام مصرفی خانوار به طور چشمگیری بالا رفته است، دولت به جای افزایش کلی اعتبار، تمرکز خود را بر شناسایی گروه‌های هدف و اختصاص حمایت بیشتر به خانوارهای کم‌درآمد قرار داده است.
رقم نهایی افزایش اعتبار کالابرگ هنوز قطعی نیست
با وجود مطرح شدن ارقام مختلف، رقم نهایی افزایش اعتبار کالابرگ هنوز به صورت قطعی اعلام نشده است. رئیس سازمان برنامه و بودجه تأکید کرده که ابتدا باید تعداد افراد مشمول افزایش اعتبار و میزان منابع در دسترس مشخص شود و سپس اعتبار قابل پرداخت بین مشمولان تقسیم گردد.
بر این اساس، مبلغ یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان که توسط سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس بیان شده، مربوط به سناریوی افزایش ۵۰۰ هزار تومانی است و در حال حاضر نمی‌توان آن را به عنوان رقم قطعی اعتبار برای همه خانوارهای مشمول اعلام کرد.
زمان‌بندی شارژ کالابرگ مهرماه بر اساس رقم آخر کد ملی
از مردادماه، زمان‌بندی شارژ اعتبار کالابرگ تغییر کرده و اعتبار خانوارها در سه بازه زمانی مختلف تخصیص می‌یابد. بر اساس این برنامه، رقم آخر کد ملی سرپرست خانوار زمان شارژ اعتبار را تعیین می‌کند.
خانوارهایی که رقم آخر کد ملی سرپرست آنها ۰، ۱ و ۲ باشد، در روز پانزدهم هر ماه اعتبار خود را دریافت می‌کنند. خانوارهایی با رقم آخر کد ملی ۳، ۴، ۵ و ۶ در روز بیست‌وپنجم هر ماه مشمول شارژ اعتبار می‌شوند و خانوارهایی که رقم آخر کد ملی آنها ۷، ۸ و ۹ است، اعتبارشان را در پنجم ماه بعد دریافت خواهند کرد.
همچنین خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره)، سازمان بهزیستی و نیروهای مسلح در گروه دریافت اعتبار در بازه پانزدهم هر ماه قرار دارند. این زمان‌بندی با هدف توزیع مرحله‌ای اعتبار و مدیریت بهتر تراکنش‌های شبکه فروشگاهی و بانکی اجرا شده است.