طبق گزارش سایت طلا، تازه‌ترین آمار مرکز آمار ایران درباره شاخص قیمت مصرف‌کننده در شهریورماه حاکی از افزایش فشار تورمی در پایان فصل تابستان است. بر اساس این اطلاعات، نرخ تورم ماهانه در شهریور افزایش یافته است.
تورم ماهانه بیانگر میزان تغییر قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارها نسبت به ماه قبل است. افزایش این شاخص از ۳.۴ درصد در مرداد به ۴.۲ درصد در شهریور نشان می‌دهد که سرعت رشد قیمت‌ها در این ماه بیشتر بوده و خانوارها در فاصله یک ماه با افزایش چشمگیر هزینه‌های زندگی مواجه شده‌اند.
ثبت رکورد تازه در تورم نقطه‌به‌نقطه
آمارهای منتشرشده نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه در شهریورماه به ۸۹.۸ درصد رسیده است، در حالی که این رقم در مردادماه ۸۹ درصد بود. تورم نقطه‌به‌نقطه نشان‌دهنده میزان افزایش قیمت سبد مصرفی خانوارها نسبت به ماه مشابه سال قبل است.
به این ترتیب، خانوارها برای تهیه مجموعه مشابهی از کالاها و خدمات در شهریور امسال، نسبت به شهریور سال گذشته تقریباً ۹۰ درصد هزینه بیشتری پرداخت کرده‌اند. افزایش این شاخص در کنار رشد تورم ماهانه، ادامه فشار شدید قیمت‌ها بر قدرت خرید خانوارها را نشان می‌دهد.
تغییر ترکیب پیشروهای تورم در شهریور
یکی از نکات مهم گزارش شهریور، تغییر در گروه‌های پیشرو افزایش قیمت‌هاست. در ماه‌های گذشته، گروه خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها عامل اصلی رشد تورم بودند، اما در شهریور سرعت افزایش قیمت در این بخش کاهش یافت و گروه‌های غیرخوراکی و کالاهای بادوام سهم بیشتری در تورم داشتند.
کالاهای بادوام، لوازم خانگی، تجهیزات ارتباطی و خودرو از جمله بخش‌هایی بودند که در این ماه با افزایش قیمت قابل توجهی روبرو شدند. این رشد قیمت‌ها تا حدی ناشی از افزایش نرخ ارز و تأثیر آن بر هزینه واردات، مواد اولیه، قطعات و کالاهای واسطه‌ای مرتبط است.
در بازار خودرو، معمولاً افزایش نرخ ارز از طریق رشد هزینه تولید، قیمت قطعات و انتظارات تورمی خود را نشان می‌دهد. همچنین در بخش لوازم خانگی و تجهیزات ارتباطی به دلیل وابستگی به واردات یا استفاده از مواد و قطعات وارداتی، تغییرات ارزی سریع‌تر در قیمت‌ها منعکس می‌شود.
فشار بیشتر تورمی بر دهک‌های میانی و بالاتر
جابه‌جایی پیشروهای تورم از خوراکی‌ها به کالاهای غیرخوراکی باعث شده فشار افزایش قیمت‌ها در شهریور برای دهک‌های میانی و بالاتر محسوس‌تر باشد. این خانوارها سهم بیشتری از سبد هزینه خود را به کالاهای بادوام، خودرو، لوازم خانگی، ارتباطات و سایر کالاهای غیرضروری اختصاص می‌دهند؛ بنابراین افزایش قیمت این محصولات تأثیر بیشتری بر هزینه‌های آنها دارد.
با این حال، کاهش نسبی تورم خوراکی‌ها به معنی کاهش فشار بر سفره خانوارها نیست. خوراکی‌ها هنوز سهم قابل توجهی از هزینه دهک‌های پایین درآمدی دارند و حتی تغییرات اندک قیمت در این گروه می‌تواند بار سنگینی بر قدرت خرید آنها وارد کند.
آرامش نسبی تورم خوراکی‌ها پایدار است؟
کارشناسان معتقدند کاهش نسبی تورم خوراکی‌ها در شهریور ممکن است موقتی و ناشی از عوامل فصلی باشد. اگر افزایش نرخ ارز در هفته‌های اخیر به هزینه نهاده‌های تولید، حمل‌ونقل، بسته‌بندی و واردات کالاهای اساسی منتقل شود، احتمال شکل‌گیری موج جدیدی از افزایش قیمت خوراکی‌ها در فصل پاییز وجود دارد.
بنابراین، تغییر لیدر تورم در شهریور نباید به معنی پایان فشار قیمتی در بخش خوراکی تلقی شود. با ادامه رشد هزینه‌های تولید و انتقال اثرات جهش ارزی به زنجیره تأمین، ممکن است در ماه‌های آتی گروه خوراکی‌ها دوباره به یکی از عوامل اصلی افزایش تورم تبدیل شود.
شتاب مجدد قیمت‌ها در پایان تابستان
آمارهای شهریور نشان می‌دهد روند کاهش شتاب تورم که در برخی ماه‌های گذشته دیده شده بود، پایدار نمانده است. افزایش تورم ماهانه به ۴.۲ درصد و ثبت تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۹.۸ درصد، بازگشت فشارهای قیمتی را نشان می‌دهد؛ اما در این ماه بخش غیرخوراکی و کالاهای بادوام نقش برجسته‌تری در شکل‌گیری تورم ایفا کرده‌اند.
ادامه روند تورم در ماه‌های آینده به عوامل متعددی از جمله نرخ ارز، هزینه‌های تولید، وضعیت عرضه کالاها، سیاست‌های اقتصادی و قدرت خرید خانوارها بستگی دارد. در صورتی که انتظارات تورمی کنترل نشود و افزایش نرخ ارز به دیگر بخش‌های اقتصاد سرایت کند، فشار بر هزینه‌های خانوارها در پاییز می‌تواند افزایش قابل توجهی پیدا کند.