به گزارش سایت طلا، روند افزایشی قیمت محصولات پروتئینی همچنان ادامه دارد، در حالی که گوشت مرغ طی سال‌های گذشته به عنوان یکی از ارزان‌ترین منابع تأمین پروتئین برای خانوارها شناخته می‌شد. با این وجود، بالا رفتن هزینه‌های تولید، افزایش قیمت نهاده‌ها، هزینه‌های حمل‌ونقل و سایر مخارج زنجیره تولید موجب شده است تا اختلاف قیمت مرغ با گوشت قرمز به طور قابل توجهی کاهش یابد.
طبق آمارهای منتشر شده درباره تغییرات قیمت مواد غذایی، قیمت مرغ در بازه زمانی شهریور ۱۴۰۴ تا مرداد ۱۴۰۵ حدود ۱۴۲ درصد افزایش یافته است؛ به این معنا که قیمت هر کیلوگرم مرغ از تقریبا ۱۳۴ هزار تومان به حدود ۳۲۴ هزار تومان رسیده است.
گزارش‌های بازار در شهریور نیز نشان می‌دهد که قیمت مرغ همچنان در سطوح بالایی باقی مانده است؛ در یکی از گزارش‌ها قیمت مرغ در بازه ۲۷۵ تا ۳۳۰ هزار تومان اعلام شده است.
گوشت گوسفندی؛ افزایش بیش از دو برابر در یک سال
گوشت گوسفندی نیز در همین بازه زمانی افزایش قابل توجهی را تجربه کرده است. بر اساس داده‌های بررسی شده قیمت هر کیلو گوشت گوسفندی از حدود ۸۰۰ هزار تومان در شهریور ۱۴۰۴ به حدود یک میلیون و ۶۸۰ هزار تومان در مرداد ۱۴۰۵ رسیده است؛ یعنی رشدی نزدیک به ۱۰۸ درصد. به عبارت ساده‌تر، قیمت این نوع گوشت در طی یک سال بیش از دو برابر شده است.
در بازار شهریور نیز قیمت قطعات مختلف گوشت گوسفندی به وضوح بالاتر از سال قبل بود. برای مثال، در گزارش‌های بازار قیمت ران کامل ممتاز گوسفندی حدود دو میلیون و ۹۰ هزار تومان و برخی قطعات مانند ماهیچه و سردست نزدیک به دو میلیون تومان ثبت شده است.
گوشت گاو نیز از موج گرانی بی‌نصیب نماند
گوشت گاو و گوساله نیز در ماه‌های اخیر با افزایش چشمگیری در قیمت روبه‌رو شده‌اند. در گزارش‌های بازار، قیمت قطعات مختلف گوشت گوساله بسته به نوع برش، کیفیت و محل عرضه بین یک میلیون تومان تا بیش از دو میلیون تومان به ازای هر کیلوگرم اعلام شده است.
افزایش قیمت گوشت قرمز تنها محدود به تحولات بازار خرده‌فروشی نیست؛ در بخش عرضه نیز آمارهای مرکز آمار کشور نشانه‌هایی از کاهش عرضه را نشان می‌دهد.
طبق گزارش مربوط به مرداد ۱۴۰۵، در کشتارگاه‌های رسمی کشور ۳۷ هزار و ۷۱۹ تن گوشت قرمز عرضه شده که نسبت به مرداد سال گذشته ۱۱ درصد کاهش یافته است. گوشت گاو و گوساله با ۲۱ هزار و ۲۶۳ تن، معادل ۵۶.۴ درصد از کل گوشت قرمز عرضه شده را تشکیل داده و گوشت گوسفند و بره نیز با ۱۲ هزار و ۸۸۰ تن سهم ۳۴.۱ درصدی داشته است.
تورم گوشت قرمز و سفید به ۱۲۸ درصد رسید
تصویر کلی اقتصاد مواد غذایی نیز چندان امیدوارکننده نیست.
بر اساس آمار منتشر شده شاخص قیمت مصرف‌کننده در شهریور ۱۴۰۵، تورم نقطه‌به‌نقطه گروه «گوشت قرمز و ماکیان» به ۱۲۸.۵ درصد رسیده است. به این معنا که قیمت این گروه در شهریور امسال نسبت به شهریور سال قبل بیش از دو برابر شده است. در همان گزارش، تورم نقطه‌به‌نقطه کل خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها ۱۲۱.۱ درصد اعلام شده است.
این ارقام نشان می‌دهد که افزایش قیمت پروتئین حیوانی تنها بخشی از یک موج گسترده‌تر افزایش قیمت در بازار مواد غذایی است و نه یک اتفاق موقتی یا محدود به بازار مرغ یا گوشت.
دلایل افزایش قیمت مرغ و گوشت چیست؟
افزایش قیمت محصولات پروتئینی را نمی‌توان به یک عامل خاص نسبت داد. در بخش مرغ، هزینه نهاده‌های تولید، نرخ ارز، هزینه انرژی، حمل‌ونقل، دستمزد و سایر هزینه‌های زنجیره تولید تأثیر مستقیم بر قیمت تمام شده دارند.
رئیس اتحادیه مرغداران گوشتی پیش‌تر با اشاره به افزایش هزینه نهاده‌ها و سایر عوامل تولید گفته بود که نرخ ارز و هزینه‌های تولید طی یک سال اخیر به شکل چشمگیری افزایش یافته است. همچنین در همان گزارش کاهش قدرت خرید مردم و کاهش سرانه مصرف مرغ به عنوان یکی از عوامل تغییرات بازار مطرح شده بود.
در بازار گوشت قرمز نیز کاهش عرضه می‌تواند فشار مضاعفی بر قیمت‌ها وارد کند. آمار کشتارگاه‌های رسمی نشان می‌دهد که عرضه گوشت قرمز در مرداد امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۱ درصد کاهش یافته است.
تناقض مهم بازار؛ کاهش قیمت ماهانه مرغ اما تورم همچنان بالا
یکی از نکات مهم در آمارهای اخیر این است که کاهش قیمت یک محصول در یک ماه، الزاما به معنای ارزان‌تر شدن آن نسبت به سال قبل نیست.
بر اساس گزارش مرکز آمار درباره شهریور، قیمت مرغ نسبت به ماه قبل ۸.۴ درصد کاهش داشته است.
اما این کاهش ماهانه در برابر جهش قیمت یک‌ساله بسیار ناچیز است. به عبارت دیگر، اگر مرغ در شهریور نسبت به مرداد ارزان‌تر شده باشد، باز هم قیمت آن نسبت به شهریور سال گذشته به طور قابل توجهی بالاتر است.
این تفاوت میان «تورم ماهانه» و «تورم نقطه‌به‌نقطه» اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا ممکن است مصرف‌کننده در یک ماه کاهش قیمت را احساس کند، اما وقتی قیمت امروز را با سال گذشته مقایسه می‌کند، همچنان با افزایش بسیار زیاد هزینه خرید مواجه باشد.
سفره خانوار تحت فشار گرانی پروتئین
افزایش قیمت گوشت و مرغ تنها یک شاخص اقتصادی نیست؛ این گرانی مستقیماً کیفیت سبد غذایی خانوار را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
وقتی قیمت یک منبع پروتئینی مانند گوشت قرمز به شکل شدید افزایش می‌یابد، خانواده‌ها معمولاً به سمت جایگزین‌های ارزان‌تر روی می‌آورند. اما اگر قیمت مرغ، تخم‌مرغ و سایر منابع پروتئینی نیز همزمان رشد کند، گزینه‌های جایگزین بسیار محدود خواهند شد.
این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که تورم عمومی خوراکی‌ها نیز بسیار بالا است. در شهریور ۱۴۰۵، تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها ۱۲۱.۱ درصد و گروه گوشت قرمز و ماکیان نیز تورم ۱۲۸.۵ درصدی را ثبت کرده‌اند.
آیا موج گرانی گوشت و مرغ ادامه خواهد داشت؟
پاسخ این سوال به چند متغیر اصلی بستگی دارد؛ از جمله هزینه نهاده‌ها، نرخ ارز، میزان عرضه، قدرت خرید خانوار و سیاست‌های تنظیم بازار.
در بازار گوشت قرمز، کاهش عرضه رسمی نسبت به سال گذشته نشانه مهمی است. در بازار مرغ نیز از یک طرف کاهش قیمت ماهانه در شهریور دیده شده و از طرف دیگر، قیمت نسبت به سال گذشته همچنان بسیار بالا باقی مانده است. بنابراین نمی‌توان تنها بر اساس کاهش قیمت یک ماهه مرغ، پایان موج گرانی محصولات پروتئینی را اعلام کرد.
جمع‌بندی
آمارهای موجود تصویری روشن از فشار شدید تورمی بر سبد پروتئینی خانوار ارائه می‌کنند. مرغ که زمانی به عنوان مهم‌ترین جایگزین گوشت قرمز برای خانوارهای متوسط و کم‌درآمد شناخته می‌شد، اکنون با جهش قیمتی بسیار سنگینی مواجه شده است.
رشد حدود ۱۸۰ درصدی قیمت مرغ ماشینی، ۱۵۰ درصدی گوشت گاو و ۱۱۳ درصدی گوشت گوسفند ــ براساس ارقام اعلام شده در گزارش‌های بازار ــ نشان می‌دهد گرانی پروتئین فراتر از یک افزایش قیمت معمولی است. به همین ترتیب، آمار رسمی مرکز آمار نیز تورم نقطه‌به‌نقطه ۱۲۸.۵ درصدی گروه گوشت قرمز و ماکیان در شهریور را تأیید می‌کند.