با پر شدن ذخایر سوخت نیروگاه‌ها و پیش‌بینی استفاده از سوخت‌های جایگزین در مواقع محدودیت گاز، آمادگی صنعت برق برای فصل سرد سال به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
با اینکه هنوز توربین‌های نیروگاه‌های حرارتی از فشار تأمین برق پایدار در روزهای گرم تابستان داغ خسته‌اند، اما همین اکنون باید خود را برای ورود به فصل سرما آماده کنند؛ روزهایی که سایه سنگین کمبود گاز بر آنها سنگینی می‌کند.
ناترازی انرژی در سال‌های اخیر، واقعیتی است که بدنه نیروگاهی کشور را واداشته است پس از مقابله با گرمای شدید تابستان، بدون فرصت کافی برای استراحت، به استقبال فصلی برود که در آن کمبود گاز هزینه‌های جدیدی برای کشور ایجاد می‌کند و در این شرایط ناچار هستند سوخت‌های جایگزینی مانند گازوئیل و مازوت را برای تأمین روشنایی منازل و صنایع به کار گیرند.
نیروگاه‌ها ناگزیر به تحمل این شرایط هستند، چرا که غفلت از تنوع‌بخشی به سبد سوخت کشور، توسعه نامتوازن، کم‌توجهی به آمایش سرزمین، افزایش جمعیت و عدم پیش‌بینی روند تولید و تأمین سوخت پایدار، این وضعیت را برای آنها رقم زده است.
تا همین سه هفته پیش، یعنی در تابستان، نیروگاه‌های کشور اعم از حرارتی، برق‌آبی و تجدیدپذیر، تمام توان خود را برای پاسخگویی به نیاز مردم به برق به کار گرفتند و اکنون با همان توربین‌های خسته و بدون انجام اورهال کامل، به استقبال روزهای سرد می‌روند؛ چرخه‌ای اجتناب‌ناپذیر از گرما به سرما که نگرانی‌هایی از قطعی برق در تابستان و قطعی گاز در زمستان را به همراه دارد. البته توربین‌ها برای ادامه فعالیت به سوخت نیاز دارند که گاز بهترین گزینه است ولی اگر این امکان فراهم نشود، ناچاراً باید از گازوئیل و مازوت بهره گرفت.
ذخایر سوخت نیروگاه‌ها برای زمستان به میزان کافی پر شده است
از سوی دیگر، نباید از تلاش مسئولان تأمین انرژی کشور غافل شد که از ماه‌ها پیش، یعنی از اواسط تابستان، برنامه‌ریزی کرده‌اند تا باک سوخت نیروگاه‌ها را پر نگه دارند. آنها موفق شده‌اند ۸۲ درصد ظرفیت گازوئیل و ۸۴ درصد ظرفیت مازوت نیروگاه‌ها را پر کنند.
آمار ارائه شده توسط مسعود مرادی، معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی کشور، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا، این اطمینان را می‌دهد که برای ادامه تولید برق، سبد سوخت مشخصی تعریف شده است و با توزیع به موقع و متوازن سوخت‌های جایگزین در صورت کمبود و قطعی گاز، نیروگاه‌ها در زمستان نیز به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
وی تأکید می‌کند نیروگاه‌ها با مشکلی در ناترازی سوخت مواجه نیستند و تولید و تأمین برق دچار مشکل نخواهد شد. همچنین روند تعمیرات اساسی نیروگاه‌ها به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده که همه نیروگاه‌ها به صورت همزمان در اورهال قرار نگیرند و به ترتیب وارد مرحله تعمیرات اساسی شوند.
علاوه بر این تدابیر، یک عامل مهم دیگر نیز وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد: همکاری مردم به عنوان مصرف‌کنندگان برق و گاز. معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی معتقد است هر چه مردم بیشتر به سمت استفاده از راهکارهای بهینه‌سازی مصرف حرکت کنند، روند تأمین سوخت و انرژی نیز پایدارتر خواهد بود.
مسعود مرادی همچنین اعلام می‌کند که ذخیره ۳.۲ میلیارد لیتر گازوئیل برای سوخت زمستانی نیروگاه‌ها در نظر گرفته شده است و با این حجم ذخیره، چرخ توربین‌های تولید برق به خوبی برای استقبال از فصل سرما می‌چرخد.
تجربه تابستان داغ، پشتوانه‌ای برای مواجهه با روزهای سرد
اگر چه هنوز تا فرا رسیدن روزهای سرد و زمستانی زمان باقی است، اما نمی‌توان عملکرد نیروگاه‌ها در گذراندن تابستان و آماده‌سازی برای ماه‌های آبان، آذر و ادامه زمستان را نادیده گرفت. ثبت عملکرد ۹۸.۸ درصدی و تنها ۱.۲ درصد خروج اضطراری نیروگاه‌های ایران در روزهایی که زیرساخت تأمین برق کشور در معرض جنگ و حمله به تأسیسات قرار داشت، کارنامه قابل توجهی برای صنعت برق حرارتی کشور محسوب می‌شود.
در همان روزهای اوج مصرف برق، ظرفیت عملی نیروگاه‌ها برای تولید برق به ۵۹ هزار و ۲۳۴ مگاوات رسید و تولید روزانه ۱.۳ میلیارد کیلووات ساعت ثبت شد؛ به گونه‌ای که می‌توان گفت نیروگاه‌ها با توان مهندسان داخلی فعال و پایدار باقی ماندند و به نمادی از خوداتکایی ملی و توانایی متخصصان ایرانی در تأمین انرژی برق تبدیل شدند.
حتی در همان ایام، تعمیرات اساسی نیروگاه‌ها ادامه داشت و بهینه‌سازی بیش از ۱۱۰ هزار مگاوات از این واحدها انجام شد؛ پروژه‌های افزایش خنک‌کاری هوای ورودی توربین‌ها در نیروگاه فردوسی به میزان ۹۰ مگاوات، سلطانیه زنجان ۶۰ مگاوات، راشد تربیت حیدریه ۳۰ مگاوات و پرند ۹۰ مگاوات اجرا شد که ظرفیت تولید را در گرمای تابستان افزایش داد.
نوسازی برج‌های خنک‌کن نیروگاه‌های رامین اهواز و اصفهان و همچنین احداث مخازن ذخیره‌سازی گازوئیل در همین دوره گرمای شدید تابستان نیز در دستور کار قرار گرفت تا اجرای این پروژه‌ها پایداری تولید و مدیریت منابع را برای روزهای سرد تضمین کند.
با همه این اقدامات باید پذیرفت که اگر نیروهای صنعت برق به صورت شبانه‌روزی و پرتلاش، همراه با توربین‌های نیروگاه‌ها عمل نمی‌کردند، قادر به بازگرداندن تأسیسات آسیب‌دیده به مدار تولید نبودند و نمی‌توانستند در روزهای داغ تابستان، چراغ خانه‌های هموطنان را روشن نگاه دارند؛ بنابراین این موفقیت‌ها مرهون تلاش خستگی‌ناپذیر این نیروها است.