پس از معرفی رسمی سامانه «حسام»، اکنون یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که برای بسیاری از مردم مطرح شده این است که با حساب‌های بانکی قدیمی، غیرفعال و غیرضروری خود چه اقداماتی انجام دهند و آیا امکان بسته شدن این حساب‌ها بدون نیاز به مراجعه حضوری به شعب بانک وجود دارد یا خیر؟
با راه‌اندازی و عملیاتی شدن سامانه حسام، دارندگان حساب‌های بانکی قادر خواهند بود پس از ورود به این سامانه، فهرست کامل حساب‌های خود را مشاهده کرده، حساب‌هایی که دیگر به آنها نیازی ندارند را انتخاب نموده و در صورت نبود مانع قانونی، به صورت غیرحضوری درخواست بستن آنها را ثبت کنند.
این سامانه در شرایطی به بهره‌برداری رسیده است که بنا بر اعلام بانک مرکزی، تعداد حساب‌های بانکی مربوط به اشخاص حقیقی در کل شبکه بانکی به حدود 650 میلیون حساب رسیده است؛ رقمی که بانک مرکزی قصد دارد به تدریج و طی حدود دو سال آن را به حدود 300 میلیون حساب کاهش دهد.
سامانه حسام بانک مرکزی چیست؟
سامانه «حسام» یک درگاه متمرکز است که به مردم اجازه می‌دهد تمامی حساب‌های بانکی خود در بانک‌ها و مؤسسات اعتباری مختلف را به صورت یکجا مشاهده و مدیریت کنند.
این سامانه بر اساس داده‌های سامانه «سیاح» بانک مرکزی طراحی شده است؛ سامانه‌ای که تمامی اطلاعات مربوط به حساب‌های افتتاح‌شده در شبکه بانکی را در خود نگهداری می‌کند.
تفاوت اصلی سامانه حسام با خدمات پیشین در این است که این سامانه تنها به نمایش اطلاعات حساب‌ها محدود نیست، بلکه پس از مشاهده حساب‌ها، فرد می‌تواند حساب‌های مازاد را انتخاب و درخواست بستن آنها را ثبت نماید.
چگونه به سامانه حسام وارد شویم؟
برای استفاده از سامانه حسام، باید از طریق درگاه رسمی آن اقدام کنید:
ورود به سامانه حسام بانک مرکزی
ورود به سامانه با استفاده از سازوکار احراز هویت پنجره خدمات دولت انجام می‌شود و کاربران لازم است احراز هویت سطح 3 را گذرانده باشند.
پس از ورود، حساب‌های مشمول این طرح که به نام فرد است نمایش داده می‌شود و متقاضی می‌تواند حساب‌های موردنظر خود را بررسی کرده و درباره ادامه فعالیت یا بستن آنها تصمیم‌گیری کند.
استفاده از این خدمت برای مردم کاملاً رایگان است و بابت استفاده از سامانه حسام و ثبت درخواست تعیین‌تکلیف حساب، هیچ هزینه‌ای دریافت نمی‌شود.
چگونه حساب بانکی مازاد را ببندیم؟
فرآیند بستن حساب از طریق سامانه انجام می‌شود. در ابتدا فرد باید حساب‌هایی که دیگر نیازی به آنها ندارد را انتخاب کند و سپس یکی از حساب‌های خود را به عنوان «حساب پایه» معرفی نماید.
حساب پایه، حسابی است که قرار است مانده موجودی حساب‌های بسته‌شده به آن منتقل شود.
پس از ثبت درخواست، اطلاعات به صورت الکترونیکی به بانک مربوطه ارسال می‌شود. بانک وضعیت حساب را بررسی کرده و در صورت عدم وجود مانع قانونی یا تعهدات، فرآیند بستن حساب را انجام می‌دهد.
در صورتی که حساب مازاد دارای موجودی باشد، این مبلغ به صورت سیستمی به حساب پایه انتخاب‌شده منتقل خواهد شد.
بدین ترتیب، فرد نیازی به مراجعه حضوری به شعب بانک برای انتقال موجودی حساب‌های بسته‌شده نخواهد داشت.
اگر حساب راکد دارید، ابتدا فهرست حساب‌های خود را مشاهده کنید
یکی از کاربردهای مهم سامانه حسام برای افرادی است که طی سال‌های گذشته در چند بانک حساب باز کرده‌اند ولی دقیقاً نمی‌دانند چند حساب به نام آنها وجود دارد.
ممکن است فرد حسابی در بانکی قدیمی داشته باشد که سال‌ها از آن استفاده نکرده است؛ در این شرایط سامانه حسام تصویری جامع و یکپارچه از حساب‌های مشمول طرح در اختیار صاحب حساب قرار می‌دهد.
بررسی‌های بانک مرکزی نشان می‌دهد که 73 درصد حساب‌هایی که قرار است در فرآیند سامانه حسام تعیین‌تکلیف شوند، طی یک ماه گذشته هیچ تراکنشی نداشته‌اند.
این آمار نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از حساب‌ها در شبکه بانکی عملاً بلااستفاده مانده‌اند.
هر حسابی را نمی‌توان بلافاصله بست
ثبت درخواست در سامانه به معنای بسته شدن فوری حساب نیست. بانک مربوطه پس از دریافت درخواست موظف است وضعیت حساب را به دقت بررسی کند.
اگر حساب دارای تعهداتی مانند دسته‌چک، چک‌های در جریان، تسهیلات یا اقساط معوق باشد، بانک نمی‌تواند بدون رفع این موارد حساب را ببندد.
همچنین اگر حساب برای دریافت حقوق، سود، یارانه یا سایر وجوه مستمر استفاده می‌شود، فرد باید ابتدا حساب دیگری را برای دریافت این مبالغ معرفی نماید.
بنابراین بهتر است پیش از ثبت درخواست، مطمئن شوید حساب موردنظر برای دریافت مبالغ مستمر یا انجام تعهدات بانکی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.
بانک‌ها چه مدت زمانی برای بستن حساب دارند؟
پس از ثبت درخواست، متقاضی 48 ساعت فرصت دارد تا درخواست خود را ویرایش یا اصلاح کند.
سپس بانک مربوطه فرآیند بررسی را آغاز می‌کند و حداکثر تا یک هفته تا 10 روز فرصت دارد نتیجه بررسی را اعلام کند.
البته در دوره آزمایشی سامانه، برخی بانک‌ها درخواست‌ها را ظرف دو تا سه روز بررسی کرده‌اند، اما در حالت عملیاتی بازه زمانی حداکثر 10 روز برای بررسی درخواست‌ها تعیین شده است.
آیا داشتن بیش از 10 حساب بانکی ممنوع است؟
یکی از سؤالات مهم بعد از اعلام برنامه ساماندهی حساب‌های بانکی این است که آیا داشتن بیش از 10 حساب به طور قانونی ممنوع شده است؟
بانک مرکزی تأکید کرده که عدد 10 سقف مطلق و ممنوعیت قانونی برای تعداد حساب‌های بانکی نیست بلکه تنها «آستانه بررسی بیشتر» محسوب می‌شود.
بنابراین داشتن بیش از 10 حساب به تنهایی تخلف محسوب نمی‌شود اما برای افتتاح حساب‌های بیشتر باید دلیل موجه و مستندات لازم ارائه شود.
اگر فردی بدون تعیین‌تکلیف حساب‌های قبلی اقدام به افتتاح حساب جدید کند، ممکن است بانک او را به سامانه حسام ارجاع دهد. پس از تعیین‌تکلیف حساب‌های مازاد، اگر نیاز به حساب‌های بیشتری باشد، موضوع در فرآیند شناسایی مضاعف بررسی خواهد شد.
کدام حساب‌ها در مرحله اول مشمول سامانه حسام هستند؟
در فاز نخست اجرای سامانه حسام، حساب‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز، قرض‌الحسنه جاری و حساب‌های کوتاه‌مدت عادی متعلق به اشخاص حقیقی ایرانی بالای 18 سال که حساب‌های غیرتجاری و تراکنش‌محور دارند، شامل این فرآیند می‌شوند.
حساب‌های اشخاص حقوقی و حساب‌های تجاری در این مرحله تعیین‌تکلیف نخواهند شد و بررسی آنها به مراحل بعدی موکول شده است.
چرا بانک مرکزی به دنبال کاهش تعداد حساب‌های بانکی است؟
بانک مرکزی معتقد است وجود صدها میلیون حساب بانکی، به ویژه آنهایی که سال‌ها بلااستفاده مانده‌اند، علاوه بر تحمیل هزینه‌های عملیاتی به شبکه بانکی، می‌تواند زمینه‌ساز سوءاستفاده‌های مالی شود.
یکی از محورهای اصلی این طرح مقابله با حساب‌های اجاره‌ای و استفاده غیرمجاز از حساب افراد است.
مسئولان بانک مرکزی می‌گویند در برخی پرونده‌ها حساب‌هایی به نام افراد عادی برای جابه‌جایی وجوه به کار رفته که صاحب حساب از تراکنش‌های انجام‌شده اطلاعی نداشته است.
از این رو، سامانه حسام به افزایش کنترل افراد بر حساب‌های بانکی خود کمک می‌کند؛ فرد ابتدا می‌بیند چه حساب‌هایی به نام اوست و سپس درباره حساب‌های غیرضروری تصمیم می‌گیرد.
اگر حساب ناشناسی به نام شما ثبت شده چه باید کرد؟
در صورتی که پس از ورود به سامانه با حسابی روبرو شدید که آن را نمی‌شناسید یا از نحوه افتتاح آن اطلاع ندارید، این موضوع را جدی بگیرید و از مسیرهای پیش‌بینی شده در سامانه برای تعیین‌تکلیف آن اقدام کنید.
یکی از اهداف اصلی راه‌اندازی سامانه حسام همین است که افراد بتوانند حساب‌هایی را که از وجود آنها بی‌اطلاع بوده‌اند شناسایی کرده و مانع ادامه فعالیت حساب‌هایی شوند که دیگر به آنها نیازی ندارند.
حساب‌های مازاد را ببندیم یا نگه داریم؟
پاسخ این سؤال بستگی به وضعیت هر حساب دارد. حساب‌هایی که برای دریافت حقوق، یارانه، سود، تسهیلات، چک یا سایر خدمات بانکی استفاده می‌شوند، پیش از بسته شدن نیازمند تعیین‌تکلیف هستند.
اما اگر حسابی سال‌ها بلااستفاده مانده، موجودی قابل توجهی ندارد و فرد نیازی به آن ندارد، سامانه حسام می‌تواند فرایند تعیین‌تکلیف آن را بسیار ساده‌تر نماید.
هدف بانک مرکزی این است که به جای نگهداری تعداد زیادی حساب بلااستفاده، افراد حساب‌های مورد نیاز خود را مشخص و حساب‌های مازاد را به تدریج حذف کنند.
سامانه حسام؛ گامی مهم در مدیریت حساب‌های بانکی
راه‌اندازی سامانه حسام را می‌توان یکی از اقدامات بانک مرکزی برای انتقال مدیریت حساب‌های بانکی از شعب به خدمات غیرحضوری دانست. شهروندان دیگر مجبور نیستند برای اطلاع از تعداد حساب‌های خود یا تعیین‌تکلیف حساب‌های مازاد به چندین شعبه مراجعه کنند.
انتظار می‌رود با تکمیل این فرآیند، مردم کنترل بیشتری بر حساب‌های بانکی خود داشته باشند و شبکه بانکی نیز با تعداد کمتری حساب غیرضروری و راکد مواجه شود.
بانک مرکزی هدفگذاری کرده است که تعداد حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی از حدود 650 میلیون به حدود 300 میلیون کاهش یابد؛ هدفی که تحقق آن به مشارکت مردم و تعیین‌تکلیف تدریجی حساب‌های مازاد وابسته است.
آدرس رسمی سامانه حسام:
hesam.cis.cbi.ir
نکته مهم برای کاربران: پیش از ثبت درخواست بستن حساب، وضعیت چک‌های در جریان، تسهیلات، اقساط و واریزهای مستمر مانند حقوق و یارانه را بررسی کنید، زیرا وجود این موارد ممکن است مانع بسته شدن حساب شود.
انتهای پیام/