بر اساس گزارش سایت طلا، قیمت بلیتهایی که تا سال گذشته کمتر از یک میلیون تومان بود، اکنون در بازار سیاه تا دو برابر افزایش یافته است و سامانههای فروش بلیت در ساعات زیادی از روز، دیگر توانایی ارائه ظرفیت مناسبی ندارند. اما سؤال اصلی این است که چه عوامل و دستهای پنهانی، عرضه بلیتها را به گروگان گرفتهاند؟
تغییر ناخواسته از سفر هوایی به ریلی
فرهاد دوائی، دبیر انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی خراسان رضوی، عامل اصلی این نابسامانی را عدم تعادل شدید میان عرضه و تقاضا میداند. او معتقد است که آزادسازی قیمت بلیت هواپیما در برنامه هفتم توسعه باعث شد قیمت پروازها به شکل قابل توجهی افزایش یابد و همین امر موج عظیمی از مسافران را به سمت شبکه ریلی هدایت کند؛ شبکهای که ظرفیت ناوگان آن به هیچ وجه پاسخگوی این حجم از درخواستهای جدید نیست.
نبرد نرمافزاری؛ وقتی رباتها جای مسافران واقعی را میگیرند
اما چرا به محض اینکه بلیتها در سامانه بارگذاری میشوند، به سرعت ناپدید میگردند؟ دوائی این معما را ناشی از عملکرد «رباتهای خریدار» میداند. به گفته او، دلالان با بهکارگیری تکنیکهای نرمافزاری و رباتهای پیشرفته، تمام ظرفیت بلیتها را در کسری از ثانیه خریداری میکنند. این بلیتها نه به چرخه قانونی عرضه بازمیگردند و نه به دست مسافر واقعی میرسند، بلکه مستقیم وارد بازار سیاه شده و با قیمتی دو تا سه برابر نرخ مصوب به فروش میرسند.
خط باریک میان «آژانسهای قانونی» و «دلالان متخلف»
دبیر انجمن صنفی دفاتر مسافرتی خراسان رضوی با تأکید بر اینکه دفاتر مسافرتی قانونی تحت نظارت ۲۴ نهاد مختلف هستند، تاکید میکند: «دفاتر مسافرتی مجاز هیچگونه اجازه دریافت حتی یک ریال بیشتر از نرخ مصوب ندارند. بنابراین هر گونه فروش بلیت با قیمت بالاتر، تخلف دلالانی است که خود را پشت نام آژانس قانونی پنهان کردهاند.»
بحران توزیع؛ نیمی از سهمیهها در دست دلالان
دوائی همچنین انتقاد شدیدی نسبت به روند توزیع سهمیه بلیتها دارد. طبق قانون، ۵۰ درصد ظرفیت بلیتها باید به آژانسهای مسافرتی واگذار شود، اما این سهمیه و بلیتهای کنسلی به شکل صحیح در اختیار آژانسهای معتبر قرار نمیگیرد. او تأکید میکند که تنها راه کوتاه کردن دست دلالان از بازار آشفته بلیت، بازگرداندن سهمیهها به کانالهای قانونی است.
راهحل فوری برای مسافران: تخلفات را گزارش دهید
انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی برای مقابله با این وضعیت، مکانیزم بازرسی ویژهای را راهاندازی کرده است. مسافرانی که با دریافت مبالغ اضافی در دفاتر مواجه شدهاند، میتوانند این موضوع را برای پیگیری فوری گزارش کنند.
شماره تماس رسیدگی به شکایات: ۳۲۲۸۱۸۳۰
ضمانت اجرایی: انجمن با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت متعهد است در صورت اثبات تخلف، مبالغ اضافه دریافت شده را ظرف ۲۴ ساعت به مسافران بازگرداند.
به گفته دبیر انجمن صنفی دفاتر مسافرتی، تا زمانی که شرکت راهآهن و دستگاههای نظارتی به صورت جدی به زیرساختهای فروش اینترنتی ورود نکنند و دست رباتها را از سیستم عرضه بلیت کوتاه نکنند، این مشکل پیچیده همچنان ادامه خواهد داشت و فشار اصلی این معضل بر دوش مردم باقی خواهد ماند.