قیمت هر کیلوگرم مرغ از مرغداری تا بازار، اختلافی در حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تومان دارد. همچنین، قیمت هر کیلو گوشت قرمز نباید بین ۲ تا ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به دست مصرفکننده برسد، چراکه با در نظر گرفتن قیمت دام زنده، حداکثر نرخ قابل قبول برای هر کیلو گوشت باید بین یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان باشد.
بررسیهای میدانی نشان میدهد که در هفتههای اخیر قیمت مرغ رو به کاهش بوده و حتی کمتر از قیمت تعادلی عرضه میشود، در حالی که قیمت گوشت قرمز در بازار نوساناتی داشته است. فعالان بازار میگویند که بین قیمت دام و گوشت قرمز تناسبی وجود ندارد.
با توجه به کاهش قیمت گوشت مرغ از ۲۳ شهریور، خرید حمایتی آغاز شده است تا با تنظیم قیمتها در بازار، مرغداران از زیان خارج شوند. درباره گوشت قرمز نیز مسئولان بارها اعلام کردهاند که اختلاف قیمت میان گوشت قرمز و دام زنده ناشی از کمبود نظارتها و نبود زنجیره کامل تولید تا توزیع است. آنها معتقدند که تشدید نظارتها و ایجاد زنجیره توزیع میتواند راهکاری برای تنظیم بازار باشد.
ارسلان قاسمی، مشاور رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، درباره راهکارهای تنظیم بازار محصولات پروتئینی گفت: «علاوه بر گوشت قرمز و مرغ، تخممرغ و لبنیات نیز در این حوزه مطرح هستند و اولین و مهمترین چالش، نبود آمار قابل اتکا برای برنامهریزی است.»
او افزود: «طبق اعلام وزارت جهاد کشاورزی، تولید گوشت قرمز حدود ۹۰۰ هزار تن است و بر همین اساس نیاز به واردات ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تن داریم. از سوی دیگر، مرکز آمار سرانه مصرف گوشت قرمز را ۵ کیلوگرم اعلام میکند که با در نظر گرفتن جمعیت ۹۰ میلیونی کشور، نیاز به ۴۵۰ هزار تن است. بنابراین تولید دو برابر نیاز کشور است و با احتساب ۱۰۰ هزار تن واردات، این موضوع در بازار دیده نمیشود.»
قاسمی همچنین درباره دیگر مشکلات تنظیم بازار توضیح داد: «در دو جنگ اخیر، دشمنان انتظار داشتند که تولید با مشکل مواجه شود، اما این نشان داد که تولید مشکلی ندارد؛ ولی بزرگترین مشکل پس از عدم وجود آمار دقیق تولید، در نظام توزیع نهفته است.»
وی تصریح کرد: «قیمت هر کیلو مرغ از مرغداری تا بازار، اختلاف ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تومانی دارد. همچنین قیمت هر کیلو گوشت قرمز نباید بین ۲ تا ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به مصرفکننده برسد. با توجه به قیمت دام زنده، حداکثر قیمت مناسب باید بین یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان باشد. این موضوع نشان میدهد که نظام توزیع و نظارت بر آن دچار مشکل است، اما این مسئله پیچیده و دشوار نیست.»
مشاور رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون با تأکید بر اصلاح آمار و سیستم توزیع و مدیریت هوشمند زنجیره تولید تا توزیع گفت: «در شرایط کنونی مشکلی در تولید و تأمین گوشت قرمز، مرغ، شیلات، لبنیات و تخممرغ نداریم و تنها واگذاری امور به تشکلها با مسئولیتپذیری آنها و نظارت دولت میتواند راه حل تنظیم بازار باشد.»
آینده بازار مرغ در گرو استمرار خرید حمایتی و تسهیل صادرات
حبیب اسدالهنژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، اظهار داشت: «با توجه به مازاد تولید، فشار زیادی بر مرغداران وارد میشود و در شرایط فعلی مرغداران بابت فروش هر کیلو مرغ ۹۰ هزار تومان ضرر میکنند.»
او قیمت تمامشده هر کیلو مرغ را حداقل ۲۵۰ هزار تومان اعلام کرد و افزود: «اکنون هر کیلو مرغ با نرخ ۱۶۰ هزار تومان فروخته میشود. با وجود هشدارها و سیاستگذاریهای دولت، مازاد تولید به صنعت تحمیل شده و متأسفانه شاهد ورشکستگی مرغداران هستیم. به همین دلیل پیشنهاد دادهایم که برای حمایت از صنعت و جلوگیری از انباشت مرغ، تمهیدات لازم اتخاذ شود.»
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی ادامه داد: «براساس برآوردها، جوجهریزی ماهانه نباید از ۱۱۵ تا ۱۲۰ میلیون قطعه فراتر رود، زیرا زیان روزانه مرغداران بیش از ۷۰۰ میلیارد تومان است. این زیان تنها مربوط به واحدهای مستقل نیست بلکه شامل زنجیرهها و کشتارگاهها نیز میشود. استمرار این روند بحران جدی برای صنعت ایجاد خواهد کرد.»
اسدالهنژاد بیان کرد: «کمتر از ۵۰۰ تن مرغ از مجوز اخیر صادر شده است و با توجه به بازگشت ارز و وضع عوارض صادراتی عراق، صادرات چندانی نداشتهایم. با تسهیل شرایط صادرات و کاهش جوجهریزی، پیشبینی میشود که بازار به تعادل برسد.»
او با تأکید بر اینکه آینده بازار به خرید حمایتی، تسهیل صادرات و مدیریت بازار وابسته است، گفت: «صنعت اکنون با چالش جدی روبهرو است و امیدواریم تصمیمات با نظرات کارشناسی تشکلها هماهنگ باشد.»
کمبودی در عرضه دام نداریم
افشین صدردادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، با اشاره به شروع زایشهای پاییزی از یک ماه پیش گفت: «با ورود به فصل پاییز، زایشهای فصلی آغاز شده و جمعیت دامی کشور افزایش مییابد.»
وی افزود: «کمبودی در عرضه دام وجود ندارد و به دلیل توزیع گسترده دام در میادین، بازار با کمبود مواجه نیست. اما برخی افراد شبهه ایجاد میکنند که چرا با وجود فراوانی عرضه، میزان کشتار دام پایین است؟ در حالی که دلیل واضح است؛ پس از حذف ارز ترجیحی و افزایش تورم، قیمت دام زنده و به تبع آن گوشت افزایش یافته است.»
صدردادرس تأکید کرد: «قدرت خرید مردم با نوسانات قیمت گوشت و تورم هماهنگ نیست و کاهش قدرت خرید باعث شده کشتار دام تحت تأثیر قرار بگیرد، این موضوع ربطی به تولید یا عرضه دام زنده ندارد و توزیع دام همانند گذشته انجام میشود.»
وی متوسط قیمت هر کیلو بره نر را ۷۲۰ تا ۷۳۰ هزار تومان اعلام کرد و افزود: «هماکنون هر کیلو لاشه درب کشتارگاه با قیمت یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان عرضه میشود. اگر نیاز به واردات باشد، صرفاً برای ذخایر استراتژیک است، چون ما تولید گوشت گرم داریم و برای ذخایر به گوشت منجمد نیاز داریم؛ بنابراین واردات گوشت منجمد صرفاً برای ذخایر استراتژیک انجام شود، چون با شرایط تولید و مصرف فعلی نیازی به واردات گوشت تازه نداریم.»
این مقام مسئول همچنین بر افزایش قدرت خرید خانوارها تأکید کرد و گفت: «برای حمایت از دامداران، سامانه کالابرگ باید اصلاح شود و همواره بخشی از این کالابرگ به خرید گوشت و محصولات پروتئینی اختصاص یابد تا نیازهای پروتئینی خانوارها تأمین شود.»
با توجه به خودکفایی در تولید گوشت مرغ و ظرفیت خودکفایی گوشت قرمز، انتظار میرود حمایتهای لازم از بخش تولید صورت گیرد تا تولید برای تولیدکنندگان مقرونبهصرفه باشد.