استفاده از کارت سوخت شخصی، علاوه بر اینکه شفافیت در میزان مصرف و برداشت سهمیه بنزین را فراهم می‌کند، در مدیریت مصرف سوخت و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه و قاچاق آن نقش بسیار مهمی دارد.
به گزارش ایسنا، در همین چارچوب، طرح محدودسازی استفاده از کارت اضطراری جایگاه‌ها با هدف افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی و کنترل مصرف بنزین در برخی استان‌های کشور به اجرا درآمد؛ طرحی که علاوه بر اهداف اعلام‌شده، پرسش‌هایی را درباره چگونگی سوخت‌گیری رانندگان در سفرهای بین‌استانی مطرح کرده است.
تفاوت اصلی بین کارت سوخت شخصی و کارت اضطراری جایگاه در نوع اطلاعات ثبت‌شده هنگام سوخت‌گیری است.
زمانی که از کارت شخصی استفاده می‌شود، اطلاعات دقیقی مانند مشخصات خودرو، میزان سهمیه، جایگاه سوخت‌گیری، استان و مقدار بنزین دریافت شده قابل شناسایی است، اما هنگام استفاده از کارت اضطراری جایگاه، مشخص نیست که چه فردی با چه خودرویی و چه میزان سوخت دریافت کرده است و اطلاعات ثبت‌شده عمدتاً مربوط به جایگاه عرضه‌کننده می‌شود.
از این رو، از ابتدای آبان‌ماه مقرر شد استفاده از کارت اضطراری جایگاه در برخی استان‌ها محدود شود و در مقابل، سهمیه جدیدی به کارت سوخت شخصی خودروها اختصاص یابد.
بر اساس این طرح، علاوه بر دو سهمیه اول و دوم که شامل ۶۰ لیتر بنزین با نرخ هر لیتر ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان است، ۵۰ لیتر بنزین با نرخ سوم یعنی هر لیتر ۱۰ هزار تومان نیز در کارت سوخت شخصی شارژ خواهد شد.
اجرای این طرح ابتدا به صورت پایلوت در استان کرمان آغاز شد و پس از آن به استان‌های سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی توسعه یافت؛ سپس از ابتدای آبان‌ماه نیز هشت استان دیگر شامل هرمزگان، یزد، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، خراسان شمالی، خراسان رضوی، اردبیل و کردستان به این طرح اضافه شدند تا تعداد استان‌های مشمول به ۱۱ استان برسد. با این حال، در تهران به دلیل اجرای طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری، برنامه‌ای برای جمع‌آوری کارت‌ها وجود ندارد.
مسئولان، افزایش استفاده از کارت اضطراری جایگاه‌ها در برخی استان‌های مرزی و عرضه حجم بالایی از بنزین از این طریق را از دلایل اجرای این طرح عنوان کرده‌اند. به گفته آن‌ها، این وضعیت علاوه بر افزایش مصرف سوخت در برخی مناطق، باعث شکل‌گیری صف‌های طولانی در جایگاه‌ها شده بود. بنابراین، وضعیت استان‌ها قبل از اجرای طرح بررسی شد تا پس از اعمال محدودیت‌ها، تغییرات میزان مصرف سوخت و شرایط مراجعه مردم به جایگاه‌ها ارزیابی شود. مدیریت مصرف بنزین، کاهش عرضه خارج از شبکه و قاچاق سوخت و همچنین تسهیل سوخت‌گیری و کاهش صف‌های طولانی از جمله اهداف اصلی این طرح است.
در نظر گرفتن سهمیه بیشتر برای تاکسی‌های اینترنتی
با محدود شدن استفاده از کارت اضطراری جایگاه‌ها، برای تاکسی‌های اینترنتی که به دلیل میزان تردد و پیمایش ماهانه نیاز به بنزین بیشتری دارند، سهمیه‌ای متناسب با میزان پیمایش در نظر گرفته شده است. بر اساس این طرح، برای تاکسی‌های اینترنتی با پیمایش ماهانه بین هزار تا ۲ هزار کیلومتر، ۱۰۰ لیتر، برای پیمایش بین ۲ تا ۳ هزار کیلومتر، ۲۰۰ لیتر و برای پیمایش بیش از ۳ هزار کیلومتر، ۳۰۰ لیتر بنزین با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان اختصاص می‌یابد. این سهمیه به صورت مستقیم در کارت سوخت شخصی رانندگان شارژ خواهد شد و هماهنگی‌های لازم با مدیران شرکت‌های مربوطه نیز انجام شده است.
با این وجود، اجرای طرح و محدود شدن دسترسی به کارت اضطراری جایگاه‌ها این سوال را ایجاد می‌کند که رانندگان در شرایط خاص چگونه می‌توانند سوخت مورد نیاز خود را تامین کنند. برای نمونه، ممکن است فردی هنگام سفر از تهران به آذربایجان شرقی یا سایر استان‌های دورتر، کارت سوخت شخصی خود را همراه نداشته باشد یا سهمیه بنزینش قبل از رسیدن به مقصد تمام شود. در چنین شرایطی، اگر راننده در استانی باشد که استفاده از کارت اضطراری جایگاه در آن محدود یا متوقف شده، امکان سوخت‌گیری چگونه فراهم خواهد شد؟
این موضوع به ویژه برای افرادی که سفرهای طولانی بین‌استانی انجام می‌دهند اهمیت دارد؛ کسانی که ممکن است به دلایل مختلف از جمله فراموش کردن کارت سوخت یا تمام شدن سهمیه، ناچار به استفاده از کارت اضطراری جایگاه شوند.
در همین زمینه، روابط عمومی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی به ایسنا اعلام کرده است: مناطق اعلام شده در ۱۱ استان که استفاده از کارت اضطراری جایگاه برای مدیریت مصرف محدود شده است، باید تدابیر لازم را اتخاذ کنند تا کارت سوخت اضطراری در جایگاه‌های منتخب موجود باشد و شهروندان در صورت نیاز بتوانند از آن استفاده کنند. طرح انتقال سهمیه بنزین کارت آزاد جایگاه‌ها به کارت شخصی در خراسان رضوی، با پیش‌بینی تمهیدات ویژه و فراهم کردن کارت‌های اضطراری در مسیرهای منتهی به مشهد مقدس اجرا شده است تا هیچ خودرویی در جاده‌ها و جایگاه‌ها بدون بنزین نماند.