پلتفرم فروش آنلاین طلا به نام میلی گلد، در نامهای رسمی به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، درخواست صدور دستور فوری برای رفع محدودیتهای موجود در دسترسی به طلای کاربران در خزانههای بانکی را مطرح کرده است.
این پلتفرم اعلام کرده که محدودیتهایی که از سوی پلیس امنیت اقتصادی و برخی نهادهای مرتبط اعمال شده، باعث شدهاند که امکان دسترسی به بخشی از ذخایر طلای موجود و همچنین ایفای تعهدات به کاربران بهطور جدی با مشکل روبرو شود.
در روزهای اخیر، تعداد قابل توجهی از کاربران میلی گلد در فضای مجازی از تأخیرهای طولانی در تسویههای ریالی و تحویل طلای فیزیکی خود گلایه کردهاند. همچنین برخی کاربران با مطرح کردن ادعای «خالیفروشی» نسبت به میزان واقعی طلای پشتوانه معاملات این پلتفرم، ابراز نگرانی کردهاند.
این نگرانیها در حالی مطرح میشوند که طبق ضوابط بانک مرکزی، پلتفرمهای فروش آنلاین طلا موظف هستند که معادل تعهدات خود به خریداران، میزان طلای کافی را در خزانه نگهداری کنند و این ذخایر طلا باید ظرف مدت سه ماه به شمشهایی با عیار حداقل ۹۹۵ تبدیل شوند.
در ابتدا، بانک کارگشایی به عنوان محل اصلی نگهداری طلای این پلتفرمها تعیین شده بود، اما بانک مرکزی برای تنوعبخشی به محلهای نگهداری ذخایر، بانکهای ملت، سامان و صادرات را نیز به عنوان خزانههای جدید معرفی کرد.
با این حال، میلی گلد مدعی است که سازوکارهای حاکمیتی و بوروکراسی موجود سبب شدهاند که دسترسی این پلتفرم به ذخایر طلای بانکی محدود شود و بنابراین تحویل طلای کاربران با مشکلات جدی مواجه شده است. این شرکت پیشتر نیز اعلام کرده بود که طلای کاربران در خزانههای بانکی نگهداری میشود.
اگر ادعای میلی گلد مبنی بر محدودیت دسترسی به ذخایر درست باشد، کاربران در شرایط فعلی با دو نگرانی اساسی روبرو خواهند بود؛ نخست اینکه آیا طلای خریداریشده واقعاً به میزان کافی پشتوانه دارد و به عبارت دیگر «خالیفروشی» صورت نگرفته است و دوم اینکه حتی در صورت وجود این طلا، آیا موانع اداری و بوروکراتیک مانع دسترسی به داراییشان نخواهد شد.
در همین حال، برخی کاربران اعلام کردهاند که برای اطمینان از موجودی طلای پلتفرمها، از بانک کارگشایی استعلام گرفتهاند اما پاسخهای دریافتی یا منفی یا مبهم بوده که این موضوع به نگرانیها درباره پشتوانه معاملات بیشتر دامن زده است.
از سوی دیگر، بانک مرکزی سامانهای به نام «سامانه ناظر» را راهاندازی کرده است تا موجودی واقعی طلا را به صورت برخط با تعهدات پلتفرمها تطبیق دهد.
راهاندازی سامانه ناظر پس از مدتها بلاتکلیفی و انتظار در تنظیمگری این بازار صورت گرفته است. بانک مرکزی در اردیبهشت ۱۴۰۵ نسخه اولیه این سامانه را آماده کرد و آن را در مرحله آزمونهای نهایی امنیتی قرار داد؛ در مردادماه نیز بهرهبرداری و اتصال آزمایشی پلتفرمها به این سامانه اعلام شد.
این در حالی است که بازار طلای آنلاین پیش از شکلگیری کامل چارچوبهای نظارتی، با میلیونها کاربر و حجم قابل توجهی از معاملات به سرعت توسعه یافته بود. اکنون نیز بر اساس اعلام دبیر هیأت مقرراتزدایی، تنها دو پلتفرم به صورت داوطلبانه و در مرحله پایلوت به سامانه ناظر متصل شدهاند و مهلت اتصال سایر پلتفرمها تمدید شده است.
با توجه به نگرانیهای اخیر درباره دسترسی کاربران به طلای خود و ادعاهای مطرح شده درباره پشتوانه معاملات، اتصال هر چه سریعتر تمامی پلتفرمها به سامانه ناظر و گزارشگیری برخط از موجودی و تعهدات آنها اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده است و میتواند بخشی از نگرانی کاربران را کاهش دهد.
با این وجود، علاوه بر نظارت دقیق بر موجودی طلای پلتفرمها، لازم است سازوکارهای بوروکراتیک نیز به گونهای اصلاح شوند که در صورت وجود طلای واقعی و احراز مالکیت کاربران، مردم بدون مواجهه با موانع غیرضروری بتوانند به دارایی خود دسترسی پیدا کرده و طلای خود را دریافت کنند.