ممکن است در روزهای اخیر پیامک مالیاتی مشابهی برای شما نیز ارسال شده باشد؛ پیامکی که به تعداد زیادی از افراد فرستاده شده و از آن‌ها خواسته شده تا تاریخ ۲۸ مهرماه نسبت به اطلاعیه‌های خرید و فروش خود واکنش نشان دهند.
به نقل از ایسنا، سازمان امور مالیاتی درصدد است تا موضوعی مرتبط با مالیات را روشن کند و در این گزارش با زبانی ساده، هدف ارسال این پیامک‌ها را تشریح می‌کنیم.
نکته نخست این است که حتی اگر کاسب یا فعال تجاری نباشید، ممکن است برخی اطلاعات مربوط به معاملات یا خریدهای شما در سامانه مالیاتی ثبت شده باشد. اکنون به صورت مرحله به مرحله این موضوع را شرح می‌دهیم.
۱. منظور از این پیامک چیست؟
مثلاً فرض کنید بیمه خودرو خریداری می‌کنید یا بلیط پرواز تهیه می‌نمایید. شرکت ارائه‌دهنده خدمات ممکن است اطلاعات آن معامله را با استفاده از کد ملی شما برای سازمان امور مالیاتی ارسال کند. سازمان مالیاتی این داده‌ها را در سامانه‌ای ثبت می‌کند تا مشخص شود چه کسی، چه کالایی را، از چه کسی و به چه مبلغی خریده یا فروخته است.
در ادامه سازمان از شما می‌خواهد که وارد سامانه شوید و بررسی کنید آیا اطلاعات ثبت شده به نام شما صحیح است یا خیر. بنابراین، دریافت پیامک به معنی داشتن بدهی مالیاتی یا الزام به پرداخت مالیات جدید نیست.
۲. سازمان امور مالیاتی چرا این اطلاعات را جمع‌آوری می‌کند؟
هدف اصلی این اقدام، افزایش شفافیت معاملات و امکان محاسبه دقیق‌تر مالیات‌ها است. مثلاً اگر فروشنده‌ای کالایی را به قیمت یک میلیون تومان بخرد و آن را دو میلیون تومان بفروشد، اطلاعات مربوط به خرید و فروش به سازمان کمک می‌کند تا معاملات وی را بررسی کند. البته باید توجه داشت دو نوع مالیات وجود دارد که با هم تفاوت دارند:
مالیات عملکرد: مرتبط با درآمد مشمول مالیات و سود حاصل از کسب‌وکار است؛ یعنی سازمان درآمدها و هزینه‌های قابل قبول را مورد بررسی قرار می‌دهد تا مالیات فعالیت اقتصادی را محاسبه کند.
مالیات بر ارزش افزوده: در معاملات مشمول، از خریدار دریافت شده و طبق مقررات به سازمان مالیاتی پرداخت می‌شود. محاسبه نهایی این مالیات برای کسب‌وکارها به مالیات و اعتبار مالیاتی خریدهای مرتبط هم بستگی دارد. بنابراین، این دو نوع مالیات یکسان نیستند و ثبت یک خرید یا فروش به خودی خود به معنی بدهی مالیاتی نیست.
۳. چرا اطلاعات خرید و فروش شما حتی اگر کاسب نباشید ثبت می‌شود؟
این بخش مهم‌ترین قسمت موضوع است. فرض کنید شما کارمند باشید و مالک هیچ مغازه یا شرکت نباشید. با این وجود، ممکن است اطلاعات مربوط به برخی معاملات یا خدماتی که دریافت کرده‌اید در سامانه مالیاتی ثبت شود.
برای نمونه، اطلاعات خرید بیمه‌نامه یا برخی خریدها و معاملات که با کد ملی شما ثبت شده است، یا داده‌هایی که شرکت‌ها یا مؤسسات دیگر درباره معامله‌ای ارسال کرده‌اند. سازمان مالیاتی برای افراد غیرتاجر نیز صفحه‌ای به نام کارپوشه ایجاد کرده تا بتوانند اطلاعات ثبت شده به نام خود را مشاهده نمایند.
اما صرف ثبت اطلاعات خرید در کارپوشه به معنای انجام فعالیت تجاری یا الزام به پرداخت مالیات نیست. مهم است که نوع معامله، صحت اطلاعات و قوانین مربوط به آن به دقت بررسی شود.
۴. در صورت ثبت اطلاعات نادرست به نام شما، چه اقداماتی باید انجام دهید؟
سازمان مالیاتی توصیه می‌کند که وارد سامانه مالیاتی شوید و اطلاعات را مورد بازبینی قرار دهید. مسیر پیشنهادی به شرح زیر است:
۱. به سایت my.tax.gov.ir مراجعه کنید.
۲. بخش «اطلاعات صورت معاملات ۱۶۹ مکرر» را پیدا کنید.
۳. وارد بخش «سامانه واکنش به اطلاعات» شوید.
۴. اطلاعیه‌های خرید و فروش ثبت شده به نام خود را مرور نمایید.
۵. اگر معامله‌ای را نمی‌شناسید یا اطلاعات آن اشتباه است، در صورت وجود گزینه مربوط، از امکان رد یا اعلام مغایرت استفاده کنید. دقت داشته باشید که عناوین دقیق منوها و نحوه ثبت اعتراض باید مطابق راهنمای رسمی سامانه صورت گیرد.
برای مثال، اگر خسارت بیمه دریافت کرده‌اید اما اطلاعات مرتبط به گونه‌ای در سامانه ثبت شده که انگار شما فروش انجام داده‌اید، این ممکن است ناشی از نحوه ثبت اطلاعات باشد. باید جزئیات را بررسی کرده و در صورت وجود مغایرت، مسیر رسمی اعلام شده را پیگیری کنید.
مثال دیگر، فرض کنید در کارپوشه شما خرید چند دستگاه پمپ آب یا تجهیزات برق صنعتی ثبت شده در حالی که چنین مواردی را خریداری نکرده‌اید. این موضوع نیازمند بررسی دقیق است؛ ممکن است اطلاعات اشتباه وارد شده یا معامله‌ای به اشتباه با مشخصات شما ثبت شده باشد. اگر امکان اعلام مغایرت وجود دارد، حتماً آن را دنبال کنید.
۶. آیا عدم رد اطلاعات اشتباه حتماً منجر به جریمه می‌شود؟
اگر اطلاعات نادرست است و گزینه رد وجود دارد، بهتر است آن را رد کنید؛ اما سازمان مالیاتی توضیح رسمی و کامل درباره پیامدهای حقوقی رد نکردن اطلاعات یا مهلت اعتراض ارائه نکرده است. بنابراین، بهتر است مهلت ۲۸ مهر ۱۴۰۵ و پیامدهای احتمالی اقدام نکردن را از اطلاعیه‌های رسمی سازمان مالیاتی پیگیری نمایید.
در نهایت، رویکرد سازمان امور مالیاتی این است که از دریافت‌کنندگان پیامک‌ها می‌خواهد اطلاعات خرید و فروشی که به نامشان ثبت شده را بررسی کنند؛ در صورت عدم شناخت معامله یا وجود خطا، آن را از طریق مسیر رسمی پیگیری کنند. اما دریافت پیامک یا ثبت یک معامله به معنی بدهی مالیاتی نیست.
خود سازمان امور مالیاتی درباره این پیامک‌ها اعلام کرده است: «نگران نباشید؛ پیامک ماده ۱۶۹ به تنهایی به معنای بدهی یا قطعی شدن مالیات شما نیست.» همچنین در توضیحات آمده است: «با توجه به ارسال پیامک‌های اخیر سازمان امور مالیاتی درباره اطلاعات خرید و فروش موضوع مواد ۱۶۹ و ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم، از مودیان محترم درخواست می‌شود اطلاعات ثبت شده به نام خود را بررسی و در صورت وجود مغایرت، تعلق نداشتن معامله یا اشتباه، در مهلت مقرر نسبت به رد یا اصلاح اطلاعات اقدام کنند.»