نرخ دلار حواله در مرکز مبادله ارز و طلای ایران به 172 هزار تومان افزایش یافته و این روند صعودی به صورت روزانه ادامه دارد. همزمان، نرخ دلار در بازار آزاد نیز روند افزایشی دارد و هم اکنون حدود 240 هزار تومان معامله میشود؛ این موضوع باعث ایجاد شکاف چشمگیری بین نرخ حواله و دلار بازار آزاد شده است.
بر اساس گزارش تسنیم، اختلاف قیمت دلار در بازار آزاد و نرخ حواله بانک مرکزی تقریباً 68 هزار تومان برای هر دلار است.
بنابراین، نرخ دلار در بازار آزاد حدود 39.5 درصد بیشتر از نرخ حواله 172 هزار تومانی است. این اختلاف در شرایطی رخ داده که نرخ حواله طی ماههای گذشته نیز روند افزایشی داشته و هزینه تأمین ارز برای واردات کالاها، به ویژه کالاهای اساسی، افزایش یافته است.
افزایش 56 درصدی نرخ ارز مبنای کالابرگ
از طرف دیگر، در ابتدای سال و پس از حذف ارز ترجیحی 28 هزار و 500 تومانی، مبنای محاسبات حمایتی دولت برای تأمین کالاهای اساسی، یعنی اعتبار کالابرگ، به نرخ حدود 110 هزار تومان به ازای هر دلار تغییر یافت. در همین راستا، اعتبار کالابرگ برای هر فرد معادل یک میلیون تومان تعیین شد.
اکنون نرخ دلار حواله از 110 هزار تومان به 172 هزار تومان افزایش یافته است. بنابراین، نرخ ارز مبنای تأمین ارز واردات کالاهای اساسی نسبت به ابتدای سال حدود 56.4 درصد افزایش یافته است.
اگر اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ نیز به صورت متناسب با این افزایش نرخ ارز تنظیم شود، اعتبار هر فرد باید به حدود 1 میلیون و 564 هزار تومان برسد؛ یعنی حدود 564 هزار تومان افزایش نسبت به اعتبار اولیه یک میلیون تومانی.
ضرورت بازنگری در اعتبار کالابرگ
محاسبات فوق تنها بر پایه تغییر نرخ ارز صورت گرفته است و برای برآورد دقیق تأثیر آن بر هزینه سبد کالاهای اساسی، باید سهم ارز در قیمت نهایی کالا، تغییرات قیمت جهانی، هزینههای حمل و نقل و سایر عوامل هزینهای نیز لحاظ شود.
با این وجود، افزایش 56 درصدی نرخ ارز مبنای مقایسه از 110 هزار تومان به 172 هزار تومان نشان میدهد که در صورت حفظ قدرت خرید اولیه کالابرگ، اعتبار اسمی آن به تنهایی نمیتواند پوشش لازم برای سبد کالاهای اساسی را فراهم کند مگر اینکه بازنگری اساسی در آن صورت گیرد. بر این اساس، فقط با فرض تعدیل کامل و متناسب با نرخ ارز، اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ باید به حدود 1.56 میلیون تومان برای هر نفر افزایش یابد.