بر اساس گزارش سایت طلا، اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، در گفت‌وگو با میزان، با تأکید فراوان بر اهمیت دقت خریداران به نکات ثبتی هنگام خرید ملک، بیان داشت: برای حفظ امنیت معامله و برخورداری از حمایت‌های قانونی، لازم است خریداران پیش از انجام هرگونه معامله، سوابق ثبتی ملک، سند مالکیت و وضعیت فروشنده را به دقت و با وسواس کامل بررسی نمایند.
از خرید املاک قولنامه‌ای بدون سند مالکیت خودداری کنید
قویدل در تبیین نکات کلیدی برای خریداران ملک گفت: نخست اینکه توصیه می‌کنیم از خرید املاک قولنامه‌ای که فاقد سند مالکیت رسمی هستند به شدت پرهیز کنید؛ زیرا در این موارد امکان احراز مالکیت فروشنده و جلوگیری از انجام معامله معارض روی ملک وجود ندارد و این نوع معاملات از پرخطرترین و پرریسک‌ترین معاملات به شمار می‌آیند. بسیاری از دعاوی مطروحه در مراجع قضایی نیز ناشی از همین نوع معاملات عادی است.
سوابق ثبتی و سند مالکیت را به دقت بررسی کنید
وی ادامه داد: خریداران باید حتماً سوابق ثبتی ملک مورد نظر را بررسی کنند و در صورتی که ملک دارای سند مالکیت است، سند مالکیت را به طور کامل مشاهده و مطالعه نمایند.
قویدل تأکید کرد: همچنین لازم است مدارک هویتی فروشنده با نام مالک مندرج در سند مالکیت تطبیق داده شود تا از صحت مالکیت اطمینان حاصل گردد.
اعتبار سند تک‌برگ را با استفاده از QR-Code بررسی کنید
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور افزود: خریداران می‌توانند بارکد امنیتی یا همان QR-Code موجود روی سند تک‌برگ را با استفاده از دوربین تلفن همراه یا نرم‌افزارهای بارکدخوان اسکن کنند؛ این بارکد آنها را مستقیماً به صفحه اعتبارسنجی در درگاه رسمی سازمان ثبت اسناد هدایت می‌کند و بدین ترتیب از جعلی نبودن سند ارائه‌شده کاملاً مطمئن خواهند شد.
ممنوع‌المعامله نبودن فروشنده را استعلام کنید
وی بیان داشت: همچنین باید بررسی شود که فروشنده ممنوع‌المعامله نباشد؛ این موضوع را می‌توان با ورود کد ملی و شماره موبایل فروشنده در سامانه اعتبار معاملاتی افراد در بخش خدمات قوه قضاییه و سکوهای بخش خصوصی استعلام کرد.
سند دفترچه‌ای را پیش از معامله به سند حدنگار تبدیل کنید
قویدل در خصوص اسناد مالکیت دفترچه‌ای گفت: اگر ملک دارای سند مالکیت دفترچه‌ای است، به فروشنده توصیه کنید پیش از انجام معامله، سند مالکیت دفترچه‌ای خود را به سند مالکیت حدنگار یا تک‌برگ تبدیل کند؛ زیرا بر اساس تبصره ماده ۱۱ قانون جامع حدنگار، به اسناد مالکیت دفترچه‌ای خدمات ثبتی ارائه نمی‌شود و این امر می‌تواند باعث مشکلات جدی در نقل و انتقال ملک گردد.
ظهر سند را برای بررسی وجود رهن ملک مشاهده کنید
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تأکید کرد: لازم است ظهر سند حدنگار یا تک‌برگ را نیز به دقت بررسی کنید؛ چنانچه ملک در رهن باشد، این موضوع به وضوح در پشت سند مالکیت قید شده است.
سهم مشاعی فروشنده را با مساحت ملک تطبیق دهید
قویدل بیان داشت: در صورتی که ملک مورد معامله دارای سند مالکیت مشاعی باشد، باید میزان سهم مشاعی فروشنده را با مساحت کل ملک مورد فروش تطبیق دهید تا از درستی سهم معامله اطمینان حاصل شود.
وضعیت خاص سند را به دقت بررسی کنید
وی افزود: خریداران باید توجه داشته باشند که آیا وضعیت خاص سند ملک «طِلق» ذکر شده است یا خیر. اگر وضعیت خاص ملک «طِلق و وقف» باشد، به این معناست که قسمتی از پلاک ثبتی در وقف واقع شده است و اگر وضعیت خاص ملک «طِلق و دولتی» باشد، قسمتی از پلاک ثبتی متعلق به دولت است که این موارد می‌تواند در حقوق مالکیت تأثیرگذار باشد.
نوع ملک، کاربری و نشانی مندرج در سند را با ملک تطبیق دهید
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اظهار کرد: نوع ملک، کاربری و نشانی قید شده در سند مالکیت باید کاملاً با ملک معرفی شده توسط فروشنده تطبیق داده شود.
قویدل ادامه داد: علاوه بر این، در قسمت پایین سند مالکیت، نقطه UTM وسط ملک ذکر شده است که خریدار می‌تواند از طریق سایت Geoplaner این نقطه را وارد کرده و آن را با محل معرفی‌شده ملک تطبیق دهد.
پارکینگ و انباری آپارتمان را با نقشه تفکیکی تطبیق دهید
وی درباره خرید آپارتمان گفت: اگر ملک مورد معامله آپارتمان است، در پشت سند مالکیت شماره قطعه پارکینگ و انباری مربوط به واحد ذکر شده است و چون روی سند مالکیت فقط نقشه کلی آپارتمان چاپ می‌شود، باید از فروشنده نقشه تفکیکی مربوط به آپارتمان را درخواست کنید.
قویدل افزود: سپس محل پارکینگ و انباری مندرج در نقشه تفکیکی را با محل معرفی‌شده به شما تطبیق دهید تا از صحت اطلاعات مطمئن شوید.
از انجام معامله عادی با سند سبز یا اسناد صادرشده پس از ۳ تیر ۱۴۰۳ خودداری کنید
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تأکید کرد: اگر سند مالکیت حدنگار ملک پس از تاریخ ۳ تیر ۱۴۰۳ صادر شده یا ملک دارای سند مالکیت حدنگار سبز رنگ است، به هیچ وجه معامله عادی انجام ندهید؛ زیرا دعاوی ناشی از این معاملات در مراجع قضایی، شبه‌قضایی و داوری قابل رسیدگی نیست و این معاملات فاقد اعتبار قانونی می‌باشند.
مراحل انجام معامله ملک دارای سند سبز را بشناسید
قویدل در خصوص نحوه انجام معامله برای املاکی که سند مالکیت حدنگار آنها پس از تاریخ ۳ تیر ۱۴۰۳ صادر شده است، گفت: برای ثبت معامله، مشاور املاک می‌تواند پیش‌نویس قرارداد را در سامانه مربوطه درج کند و طرفین معامله حداکثر تا پنج روز پس از آن برای ثبت قرارداد به دفتر اسناد رسمی مراجعه نمایند.
وی افزود: همچنین طرفین می‌توانند در حضور مشاور املاک قرارداد یکسانی تنظیم کنند که این قرارداد در سامانه ثبت شده و سپس ظرف حداکثر سه ماه به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند.
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ادامه داد: روش دیگر این است که طرفین مستقیماً برای تنظیم قولنامه رسمی یا سند انتقال قطعی به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند.
نحوه معاملات با سند حدنگار زردرنگ
قویدل درباره اسناد مالکیت حدنگار زردرنگ توضیح داد: اگر ملک دارای سند مالکیت حدنگار زردرنگ است، نحوه انجام معاملات با این اسناد هنوز تحت شمول ماده یک قانون الزام قرار نگرفته است، ولی توصیه می‌شود حتی برای این نوع اسناد نیز معاملات خود را در دفتر اسناد رسمی ثبت کنید تا از مشکلات احتمالی جلوگیری شود.