عدد واقعی دستمزد ۱۴۰۵ چقدر باید باشد؟
نخستین جلسه کمیته مزد برای بررسی سبد معیشتی و دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۵، روز شنبه ۲۹ آذر ۱۴۰۴ برگزار شد. بر اساس برآوردهای انجامشده و با توجه به نرخ تورم پاییز، کارشناسان حوزه کار معتقدند که دستمزد کارگران در سال آینده نباید کمتر از ۳۳ میلیون تومان تعیین شود.
دستمزد کارگران چگونه تعیین میشود؟
شورای عالی کار که متشکل از نمایندگان جامعه کارگری، کارفرمایی و دولت است، زمانی وارد مرحله چانهزنی برای تعیین حداقل دستمزد کارگران بخش خصوصی میشود که عدد پیشنهادی دستمزد ابتدا در کمیته مزد بررسی و کارشناسی شده باشد.
طبق قانون کار، تعیین دستمزد باید بر اساس دو مؤلفه اصلی نرخ تورم و سبد معیشتی انجام شود، اما این قانون در عمل اجرا نشده و همه ساله حداقل دستمزد به بهانه کنترل تورم، پایینتر از نرخ واقعی تورم تعیین شده است.
شکاف عمیق دستمزد با هزینههای زندگی
با وجود تغییر در ترکیب سبد معیشتی کارگران و کاهش برخی اقلام و اوزان آن، همچنان حداقل قیمت ها در محاسبات لحاظ نمیشود و مزد نهایی بر پایه واقعی تهای بازار تعیین نمیگردد. همین موضوع باعث شده شکاف میان دستمزد و هزینههای واقعی زندگی هر سال عمیق تر شود و فقر در میان کارگران افزایش یابد.
کارشناسان حوزه کار تاکید دارند حتی اگر دستمزد کارگران ۱۰۰ درصد هم افزایش یابد، باز هم فاصله ای که طی سه دهه گذشته ایجاد شده، به طور کامل جبران نخواهد شد.
مقایسه دستمزد امسال و سال گذشته
سال گذشته، محاسبات مربوط به نرخ تورم و قیمت اقلام اساسی برای تامین کالری مورد نیاز هر فرد، رقمی بین ۲۱ تا ۲۳ میلیون تومان را نشان میداد، اما این عدد در نهایت به حدود ۱۵ میلیون تومان کاهش یافت و بر اساس آن دستمزد تعیین شد.
امسال اما با توجه به نرخ تورم پاییز، عدد واقعی سبد معیشتی به ۳۳ میلیون تومان رسیده است. با این حال، افزایش قیمت روزانه برخی اقلام مانند لبنیات به دلیل کمبود نهاده های دامی، تب برفکی و تلف شدن دام ها، حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی از کالاهایی مانند گوشت قرمز و برنج و همچنین افزایش مالیات ارزش افزوده محصولاتی نظیر روغن در لایحه بودجه ۱۴۰۵، باعث شده حتی این رقم نیز نتواند تامین کننده کامل کالری روزانه افراد باشد.
وضعیت دستمزد کارگران در مقایسه با سایر کشورها
در حال حاضر، در کشورهایی با اقتصاد سالم و پویا، درآمد کارگران که ستون اصلی تولید محسوب میشوند، چندین برابر ایران است؛ موضوعی که بارها مورد انتقاد فعالان کارگری و کارشناسان اقتصادی قرار گرفته است.
حضور کارشناسان اقتصادی در کمیته مزد
محسن باقری، عضو کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان تهران، اعلام کرده جلسه بعدی کمیته مزد ۱۴۰۵ هفته آینده برگزار خواهد شد. در این جلسه اساتید دانشگاه، کارشناسان مرکز پژوهش های مجلس، موسسه کار و تأمین اجتماعی، مرکز آمار ایران، بانک مرکزی و وزارتخانهه ای بهداشت، مسکن و اقتصاد حضور خواهند داشت تا موضوع دستمزد از تمام ابعاد بررسی شود.
وی افزود نتایج این بررسی ها پس از جم عبندی برای تصمیمگ یری نهایی به شورای عالی کار ارسال خواهد شد.
زمان جمع بندی نهایی دستمزد ۱۴۰۵
به گفته باقری، جمع بندی کمیته مزد در دیماه و بر اساس نرخ تورم دی ۱۴۰۴ انجام میشود. هرچه این جمع بندی زودتر ارائه شود، قدرت چانه زنی نمایندگان جامعه کارگری در شورای عالی کار افزایش خواهد یافت.
وی همچنین تاکید کرد بررسی نرخ تورم بهمن ماه نیز باید در تعیین حداقل دستمزد سال ۱۴۰۵ مورد توجه قرار گیرد. در حال حاضر عدد نهایی سبد معیشتی هنوز در کمیته مزد تصویب نشده، اما با در نظر گرفتن بعد خانوار ۳.۳ نفر و تامین کالری روزانه ۲۱۰۰ برای هر فرد طبق مصوبه وزارت بهداشت، این رقم با نرخ تورم پاییز امسال حدود ۳۳ میلیون تومان برآورد شده است.