بازدهی معاملات بازار بینبانکی در پایان هفته منتهی به 19 شهریورماه بار دیگر به رقم 24.00 درصد رسید؛ این اتفاق پیام واضح و کمنظیری از ادامه سختگیری شدید در سیاستهای نرخ سود در کریدور پولی کشور است.
اگر دادههای دو هفته پیشتر، یعنی 12 و 4 شهریور، را نیز در نظر بگیریم، مشاهده میکنیم که این سومین گزارش پیاپی است که نرخ سود کوتاهمدتترین بازار تأمین مالی سیستم بانکی، دقیقاً روی سقف بالایی تعیین شده تثبیت شده است.
این ثبات کمنوسان و چسبندگی شدید نرخ سود به سقف کریدور، بیش از آنکه نتیجه تعادل اتفاقی میان عرضه و تقاضای نقدینگی شبانه باشد، نشاندهنده جهتگیری مشخص و قاطع سیاستگذار پولی و مقاومت فعالانه در برابر هرگونه کاهش نرخ بهره است.
نگاهی به روند تاریخی نرخ سود از ابتدای فروردینماه نشان میدهد که پس از خروج از سطوح پایین 20 تا 21 درصدی در فصل بهار، نرخ سود به صورت پیوسته و تحت هدایت مشخصی روند صعودی را طی کرده و اکنون بیش از یک ماه است که اجازه کاهش به سطوح پایینتر را نمیدهد.
ثابت ماندن نرخ بازخرید در سطح 23 درصد و عدم تغییر کف و سقف دالان نرخ که ماههاست روی اعداد 17 و 24 درصد تثبیت شدهاند، همراه با ماندن نرخ بازار روی عدد 24 درصد، نشانهای روشن از اجرای سیاست انقباضی شدید و مدیریت سختگیرانه پایه پولی است.
بانک مرکزی با این رویکرد نشان میدهد که کنترل انتظارات تورمی و مهار رشد سریع متغیرهای پولی همچنان اولویت اصلی سیاستگذاری است، حتی اگر این تصمیم باعث افزایش فشار نقدینگی در ترازنامه بانکها شود.
وقتی نرخ سود بازار بینبانکی روی لبه بالایی کریدور تثبیت میشود، هزینه استقراض ذخایر برای بانکهایی که کسری دارند به حداکثر میرسد؛ این اقدام عملاً دسترسی آسان به نقدینگی ارزانقیمت را محدود کرده و خط اعتباری قاعدهمند را به آخرین مرحله مدیریت نقدینگی تبدیل میکند تا فرآیند خلق پول تحت کنترل قرار گیرد.
ادامه این وضعیت در پایان فصل تابستان، نه تنها پیام پافشاری بانک مرکزی در تثبیت نرخ بهره مؤثر را تقویت میکند، بلکه نشان میدهد که سیاستگذار حاضر است هزینه رکود موقتی و انجماد منابع را بپذیرد، به شرط آنکه سد انقباض پولی مقابل تورم نشکند.