به گزارش سایت طلا، انتشار ویدیوهای متعددی درباره فروشندگان آنلاین طلا که با وجود بررسی هویت خریدار، پس از انجام معامله متوجه سوءاستفاده از حساب بانکی شده و نه تنها پول دریافتی از مشتری را از دست داده‌اند، بلکه طلای فروخته شده را نیز از دست داده‌اند، بار دیگر توجه‌ها را به مخاطرات جدی معاملات غیرحضوری جلب کرده است. برخلاف تصور عمومی، در این نوع معاملات تنها خریدار نیست که ممکن است ضرر کند؛ فروشنده نیز ممکن است پس از تحویل کالا با مشکلاتی روبرو شود که جبران خسارت را تقریباً غیرممکن سازد.
پشت پرده رشد فروشگاه‌های آنلاین طلا؛ فرصت یا تهدیدی جدید؟
رشد خرید و فروش طلا در بستر شبکه‌های اجتماعی باعث شده دسترسی مشتریان به محصولات و فروشندگان آسان‌تر شود؛ اما این سهولت، اگر بدون سازوکارهای دقیق برای احراز هویت طرفین و تضمین اعتبار پرداخت باشد، می‌تواند زمینه‌ای ناامن برای سوءاستفاده کلاهبرداران فراهم کند. به خصوص که تمامی صفحات فعال در شبکه‌های اجتماعی الزاماً هویت صنفی رسمی، محل کسب قابل مراجعه یا مجوزهای قانونی لازم را ندارند.
در این شرایط، داشتن مجوز و یک واحد صنفی مشخص تنها برای جلب اعتماد مشتری اهمیت ندارد؛ بلکه این موارد در شناسایی دقیق طرف معامله و پیگیری اختلاف‌ها نیز نقش اساسی ایفا می‌کنند. البته حتی احراز هویت خریدار به تنهایی تضمینی برای معتبر بودن حساب بانکی یا در اختیار داشتن واقعی آن توسط صاحب حساب نیست. به همین دلیل، بررسی دقیق سازوکار پرداخت و ثبت مستندات معامله از اهمیتی بسیار بالاتر برخوردار است.
هشدار جدی اتحادیه طلا: فروشنده هم باید هویت خریدار را به دقت احراز کند!
عبادالله محمدولی، دبیر اتحادیه طلا و جواهر تهران و چهره برجسته صنف طلا، در خصوص زیان‌های سنگین فروشندگان در معاملات غیرحضوری طلا (آنلاین‌شاپ‌ها) اظهار داشت: «برای کاهش ریسک این معاملات باید سازوکاری طراحی شود که فروشنده قادر باشد هویت خریدار را به درستی بررسی کند و تمامی الزامات قانونی مربوط به معامله را رعایت نماید.».
او افزود: «همان‌طور که به مردم توصیه می‌شود از مراکز معتبر و دارای جواز کسب خرید کنند، فروشندگان نیز باید در معاملات غیرحضوری نکات مهم و ضروری را رعایت کنند تا خودشان متضرر نشوند.».
وقتی تراکنش‌های مالی، کسب‌وکارها را به چالش حقوقی می‌کشاند
این فعال صنف طلا با اشاره به مشکلاتی که جابه‌جایی وجوه مشکوک می‌تواند برای کسب‌وکارها ایجاد کند، ادامه داد: «در شرایط فعلی، برخی تراکنش‌ها ممکن است فروشنده را درگیر مشکلات مالی و حقوقی کرده و روند عادی کسب‌وکار را مختل سازد. بنابراین لازم است فعالان این حوزه متناسب با شرایط جدید معاملات، روش‌های کاری خود را به‌روز کنند و نکات احتیاطی را به دقت رعایت نمایند.».
راهکار نجات آنلاین‌شاپ‌های طلا؛ تعطیلی نیست بلکه جواز صنفی است
محمدولی با تأکید بر اینکه مقابله با این مشکلات به معنای تعطیلی کسب‌وکارهای آنلاین نیست، تصریح کرد: «هدف نباید متوقف کردن فعالیت‌های مجازی باشد؛ بلکه باید سازوکاری فراهم شود که این فعالیت‌ها در چارچوبی مشخص و قابل نظارت انجام گیرند و در عین حال از بروز نگرانی و کاهش اعتماد در جامعه پیشگیری شود.».
او افزود: «افرادی که در حوزه فروش آنلاین طلا فعال هستند باید ملزم شوند یک واحد صنفی مشخص برای مراجعه مشتریان معرفی کنند و برای فعالیت خود از اتحادیه مربوطه جواز دریافت نمایند. این واحد صنفی می‌تواند محل کسب خود فرد یا واحدی باشد که از طریق همکاری با یک فعال صنفی معتبر معرفی شده است؛ نکته مهم این است که مشتری یا فروشنده در صورت بروز مشکل بتواند به یک نشانی مشخص مراجعه کند.».
دبیر اتحادیه طلا و جواهر تهران تأکید کرد که اجرای این الزام باعث ثبت سوابق فعالیت کسب‌وکارها در مراجع صنفی خواهد شد و در صورت بروز اختلاف، امکان پیگیری قانونی فراهم می‌گردد.
نقش نهادهای دولتی و حاکمیتی؛ ضرورت همکاری مشترک
محمدولی اظهار داشت: «ساماندهی فعالیت‌های آنلاین‌شاپ‌ها باید از طریق مسیرهای قانونی و با همکاری نهادهای مرتبط صورت پذیرد.».
وی ادامه داد: «وزارت صنعت، معدن و تجارت، بانک مرکزی و مراجع صنفی باید در ایجاد چارچوبی شفاف‌تر همکاری کنند تا فعالان بازار بدانند تحت چه شرایطی می‌توانند فعالیت نمایند و مشتریان در صورت بروز مشکل، مسیر مشخص و قانونی برای پیگیری داشته باشند.».
او تأکید کرد: «اگر برای فعالیت آنلاین‌شاپ‌ها الزام به داشتن واحد صنفی و دریافت مجوز اعمال شود و امکان ثبت و پیگیری سوابق فعالیت آن‌ها فراهم گردد، می‌توان بخش بزرگی از مشکلات فعلی را کاهش داد. در این صورت مشتریان نیز خواهند دانست با چه مجموعه‌ای معامله دارند و در صورت بروز اختلاف، مرجع مشخص‌تری برای مراجعه خواهند داشت.».
اگر اعتماد به بازار طلا از بین برود، چه پیامدهایی خواهد داشت؟
دبیر اتحادیه طلا و جواهر تهران با اشاره به افزایش تعداد فروشگاه‌های مجازی فروش طلا در سال‌های اخیر هشدار داد: «گسترش این نوع فعالیت‌ها باید با ایجاد زیرساخت‌های لازم و مناسب همراه باشد.».
او افزود: «افزایش تعداد کسب‌وکارهای آنلاین بدون وجود سازوکارهای کافی برای احراز هویت، نظارت و رسیدگی به شکایات، می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند که نه تنها برای یک فروشنده یا خریدار بلکه برای کل بازار و اعتماد عمومی به آن، پیامدهای منفی بسیار گسترده‌ای داشته باشد.».
نباید اصل فعالیت آنلاین‌شاپ‌ها زیر سؤال برود
محمدولی با تأکید بر اینکه «نباید اصل فعالیت آنلاین را زیر سؤال ببریم»، بیان کرد: «باید از ظرفیت‌های این روش فروش در کنار قواعد روشن و قابل اجرا بهره برد.».
او معتقد است که فعالان صنف، اتحادیه‌ها و دستگاه‌های مسئول باید برای به‌روزرسانی مقررات و ایجاد بستری امن‌تر همکاری کنند تا هم کسب‌وکارهای قانونی بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند و هم از تحمیل ضرر به خریداران و فروشندگان جلوگیری شود..
تجربه معاملات پرریسک آنلاین نشان می‌دهد که احراز هویت ظاهری مشتری به تنهایی برای تضمین امنیت معامله کافی نیست. شناخته شدن هویت صنفی فروشنده، داشتن مجوزهای مرتبط، امکان مراجعه حضوری، بررسی دقیق سازوکار پرداخت و ثبت مستندات معامله، مجموعه اقداماتی هستند که می‌توانند ریسک کلاهبرداری را کاهش دهند؛ هرچند هیچ کدام به تنهایی تضمین مطلقی در برابر کلاهبرداری اینترنتی ایجاد نمی‌کنند..