بر اساس گزارش سایت طلا، بازار ارز ایران در ماههای اخیر تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی و سیاسی، مانند تنشهای میان ایران و آمریکا و انتظارات فعالان بازار، با افزایش قابل توجه نرخ دلار مواجه شده است. در این میان، از تاریخ ۱۱ مهرماه بانک مرکزی با عرضه دلار وارد میدان شده تا روند بازار را تحت تأثیر قرار دهد که این موضوع بار دیگر پرسشهایی را درباره سیاست نرخ ارز و هدفگذاریهای سیاستگذار به وجود آورده است. کامران سلطانی، دبیر پیشین کانون صرافان ارز، با اشاره به روند افزایشی نرخ دلار، معتقد است تأخیر بانک مرکزی در ورود به بازار میتواند نشاندهنده هدفگذاری نرخ ۲۷۰ هزار تومانی باشد. او همچنین با بررسی تحولات بازار طلا و چشمانداز نرخ ارز پیشبینی میکند روند کاهش ارزش پول ملی تا پایان سال ادامه یابد.
کامران سلطانی اظهار داشت که بانک مرکزی میتوانست پیش از رسیدن نرخ دلار به محدوده ۲۷۰ هزار تومان وارد بازار شود، اما مداخله خود را تا وقتی که قیمت ارز به این سطح رسید به تأخیر انداخت؛ موضوعی که به باور او میتواند نشانگر هدفگذاری این نرخ از سوی سیاستگذار باشد. همچنین سلطانی پیشبینی میکند قیمت دلار تا پیش از آغاز سال ۱۴۰۶ از ۳۰۰ هزار تومان عبور کند.
افزایش نرخ ارز؛ نتیجه تنشهای سیاسی و عملکرد سیاستگذار
کامران سلطانی درباره روند افزایش قیمت دلار در ماههای گذشته بیان کرد: «روند افزایشی که از حدود شهریورماه شروع شد، به شکل قابل توجهی نرخ دلار را بالا برد. این روند در مهرماه نیز ادامه داشت و تا روز ۱۱ مهر، یعنی زمان شروع عرضه دلار توسط بانک مرکزی، نرخ هر دلار آمریکا به حدود ۲۷۰ هزار تومان رسید.»
او افزود که این افزایش نرخ را میتوان ناشی از دو عامل اصلی دانست؛ نخست تنشهای میان ایران و آمریکا که تغییر لحن طرفین بر انتظارات بازار تأثیر میگذاشت و دوم عملکرد سیاستگذار که به گونهای بود که روند صعودی نرخ ارز ادامه پیدا کرد.
سلطانی معتقد است بانک مرکزی میتوانست زودتر برای مدیریت بازار ارز اقدام کند، اما تا رسیدن دلار به محدوده ۲۷۰ هزار تومان منتظر ماند. به باور او، این تأخیر در مداخله یکی از دلایلی است که میتوان از آن برای پرسش درباره هدفگذاری نرخ ارز توسط سیاستگذار استفاده کرد.
آیا نرخ ۲۷۰ هزار تومانی هدف بانک مرکزی بود؟
دبیر پیشین کانون صرافان ارز با اشاره به اثرات افزایش نرخ ارز بر اقتصاد کشور گفت: افزایش قیمت ارز منجر به رشد تورم میشود، اما در عین حال دولتها برای جبران کسری بودجه از این روش بهره میبرند؛ زیرا با بالا رفتن نرخ ارز، درآمد ریالی حاصل از منابع ارزی نیز افزایش مییابد.
او با تأکید بر اینکه نرخ ۲۷۰ هزار تومان را میتوان به عنوان نرخ هدفگذاریشده بانک مرکزی در نظر گرفت، توضیح داد: «به نظر من نرخ ارز ۲۷۰ هزار تومان هدف بانک مرکزی بوده است. چرا که بانک مرکزی میتوانست پیشتر مداخله کند و روند افزایشی را متوقف سازد اما تا رسیدن دلار به این قیمت صبر کرد و سپس وارد بازار شد.»
سلطانی برای اثبات این دیدگاه به وضعیت بازار در ابتدای تابستان اشاره کرد که نرخ دلار حدود ۱۷۰ هزار تومان بود و اگر بانک مرکزی در آن زمان وارد بازار میشد، میتوانست از افزایش بیشتر نرخ جلوگیری کند، اما این کار انجام نشد.
او تأکید کرد که این روند را میتوان به عنوان دلیلی تحلیلی برای فرض اینکه نرخ فعلی ارز با محدوده مورد نظر سیاستگذار همخوانی دارد در نظر گرفت. این برداشت صرفاً تحلیل سلطانی است و به معنای تأیید رسمی چنین هدفگذاریای از سوی بانک مرکزی نیست.
چشمانداز کوتاهمدت دلار؛ ثبات موقت یا شروع موج جدید افزایش؟
این کارشناس بازار ارز درباره وضعیت کوتاهمدت قیمت دلار بیان کرد که در شرایط فعلی نرخ ارز به نظر میرسد در کانال قیمتی فعلی تثبیت شده باشد. او معتقد است اگر اتفاق خاصی رخ ندهد که نوسانات شدید ایجاد کند، احتمال دارد قیمت دلار در هفتههای آینده در همین محدوده باقی بماند.
با این حال، سلطانی تأکید کرد که تحولات سیاسی میتوانند این شرایط را تغییر دهند. به گفته او، وقوع جنگ یا مدیریت اساسی تنشها میتواند شرایط متفاوتی را در بازار ارز رقم بزند.
او همچنین خاطرنشان کرد که ثبات کوتاهمدت به معنای پایان روند افزایشی نرخ ارز نیست و ممکن است پس از چند هفته دلار دوباره روند صعودی به خود بگیرد.
علت کاهش قیمت طلا در بازار داخلی چیست؟
سلطانی درباره وضعیت بازار طلا نیز گفت که کاهش نسبی قیمتها در هفتههای اخیر تحت تأثیر دو عامل مهم شامل نرخ دلار آزاد و قیمت جهانی طلا بوده است.
به گفته او، در دو تا سه هفته گذشته نرخ دلار آمریکا تقریباً در یک محدوده مشخص باقی ماند و همزمان قیمت جهانی طلا کاهش یافت و به حوالی چهار هزار دلار به ازای هر اونس رسید. این دو عامل کنار هم باعث کاهش قیمت طلا در بازار داخلی شدند.
او با اشاره به شرایط فعلی بازار طلا معتقد است که کاهش قیمتها میتواند برای خریداران جذاب باشد. سلطانی اعلام کرد افرادی که به دنبال حفظ ارزش پسانداز خود هستند، میتوانند خرید طلا را به عنوان یک گزینه جدی در نظر بگیرند.
با این وجود، ارزیابی او درباره پایین بودن ریسک خرید طلا یک نظر تحلیلی است و افت قیمتهای گذشته به تنهایی تضمینی برای افزایش یا کاهش بیشتر قیمتها در آینده نیست.
پیشبینی عبور دلار از ۳۰۰ هزار تومان تا پیش از سال ۱۴۰۶
دبیر پیشین کانون صرافان ارز در پایان با اشاره به چشمانداز بازار ارز تا پایان سال گفت که انتظار دارد بعد از یک دوره ثبات نسبی، روند افزایشی قیمت دلار دوباره آغاز شود.
او باور دارد شواهد موجود نشاندهنده ادامه روند تضعیف ارزش پول ملی تا پایان سال است و بر همین اساس پیشبینی میکند قیمت هر دلار آمریکا تا پیش از شروع سال ۱۴۰۶ از مرز ۳۰۰ هزار تومان عبور کند.
این پیشبینی در حالی مطرح میشود که مسیر آینده نرخ ارز همچنان به عوامل مختلفی مانند تحولات سیاسی، انتظارات تورمی و تصمیمات سیاستگذار پولی وابسته است؛ عواملی که میتوانند شدت و جهت نوسانات بازار را تحت تأثیر قرار دهند.
