بر اساس گزارش سایت طلا، پس از روزهایی که بازار طلا و سکه در ایران رکوردهای بیسابقهای را تجربه کرد، روند تغییر کرد و قیمتها در مسیر اصلاح قرار گرفتند. با این وجود، آنچه در معاملات اخیر مشاهده میشود بیشتر به «کاهش کنترلشده» شباهت دارد تا یک سقوط شدید و ناگهانی.
در بازار جهانی هم اونس طلا از سقفهای تاریخی خود فاصله گرفته است و معاملهگران بینالمللی دوباره به متغیرهای شناخته شده بازگشتهاند؛ از یک سو نگرانیهای تورمی که ناشی از شوکهای انرژی است و از سوی دیگر احتمال ادامه سیاستهای پولی انقباضی در آمریکا که معمولاً باعث تقویت دلار و افزایش هزینه نگهداری طلا میشود.
این تغییر فضای جهانی باعث شد تا قیمت طلا عقبنشینی کند، اما بازار داخلی ایران مانند همیشه با تأخیر و فیلترهای خاص خود واکنش نشان داد. به عنوان نمونه، سکه امامی که در اواسط شهریور به رکورد تاریخی حدود ۲۴۰ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیده بود، در معاملات سهشنبه ۲۴ شهریور به حدود ۲۳۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان کاهش یافت. همچنین طلای ۱۸ عیار که رکورد ۲۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان را ثبت کرده بود، به محدوده ۲۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان برگشت. این ارقام به وضوح نشان میدهند که بازار از قلههای اخیر فاصله گرفته، اما هنوز بخش قابل توجهی از رشد قبلی قیمتها حفظ شده است.
علت اصلی این «همراهی ناقص» را باید در تفاوت سازوکار قیمتگذاری در بازار داخلی و خارجی جستوجو کرد. در بازار جهانی، قیمت طلا بیشتر تحت تاثیر دلار و نرخهای بهره قرار دارد، اما در ایران علاوه بر اونس، نرخ ارز و انتظارات تورمی نقش بسیار مهمی ایفا میکنند. حتی زمانی که دلار به نظر نمیرسد جهش تازهای داشته باشد، سطح بالای آن و مهمتر از همه فضای انتظاری بازار میتواند مانع کاهش شدید و سریع قیمت طلا و سکه شود. معاملهگران داخلی معمولاً تنها به قیمت روز نگاه نمیکنند؛ بلکه به ریسکهای آتی و داستانهای غالب در اقتصاد نیز توجه دارند و همین نگاه باعث کاهش سرعت افت قیمتها میشود.
از سوی دیگر، بازار سکه به طور خاص یک لایه اضافی دارد که در دورههای التهاب بیشتر به چشم میآید و آن فاصله بین قیمت معاملاتی و ارزش ذاتی سکه است. پس از ثبت رکوردهای متوالی، این فاصله معمولاً به صورت ناگهانی تخلیه نمیشود و کاهش قیمتها بیشتر به شکل مرحلهای و تدریجی صورت میگیرد. به همین دلیل در دورههای پس از جهش قیمت، سکه گاهی دیرتر از انتظار آرام میگیرد و به جای سقوط ناگهانی، وارد مرحلهای از نوسانات رفت و برگشتی میشود.
عامل دیگری که در محدود کردن افت قیمت نقش دارد، رفتار معمول بازار در شرایط نااطمینانی است. وقتی ریسکهای اقتصادی یا سیاسی در پسزمینه پررنگ باشد، بخشی از تقاضا به صورت «احتیاطی» در بازار باقی میماند. این تقاضا الزاماً به معنای رونق نیست اما میتواند مانند ترمز عمل کند و مانع از افزایش سرعت کاهش قیمتها شود.
علاوه بر این، چسبندگی قیمتی در بازار خرد هم تاثیرگذار است؛ یعنی نرخها در ویترینها و معاملات روزانه معمولاً با سرعت کمتری نسبت به زمان افزایش قیمتها کاهش مییابند، بهویژه زمانی که بازار هنوز خاطره رکوردهای چند روز قبل را در ذهن دارد.
در کل، وضعیت فعلی بازار را میتوان مرحلهای از تعدیل پس از یک دوره جهش قیمتی توصیف کرد؛ مرحلهای که در آن افت اونس جهانی تاثیر خود را نشان داده اما به دلیل متغیرهای داخلی، این تاثیر به شکل کامل و فوری منتقل نشده است. روند آینده بازار نیز بیش از هر چیز بستگی به برآیند همین عوامل دارد؛ از جمله روند دلار در داخل کشور، شدت و ضعف انتظارات تورمی و جهتگیری سیاستهای پولی در آمریکا.
تا زمانی که این قطعات پازل به تصویر شفافی نرسند، بازار طلا و سکه احتمالاً بیشتر از اینکه حرکتی یکدست و یکطرفه داشته باشد، درگیر نوسانات و واکنشهای محتاطانه خواهد بود.
انتهای پیام/