6عصر ؛ نهال موسوی – پس از ۱۳ سال انتظار طاقتفرسا، سرانجام قصهای طولانی به پایان رسید؛ ۱۳ سال از زمانی که «جیتیای 5» منتشر شده بود گذشته بود و اولین سرزمینی که با رسیدن ساعت بامداد نوزدهم نوامبر به بازی «جیتیای 6» دسترسی پیدا کرد، کشور نیوزیلند بود. این بازی مانند آتشی که از دست به دست میگردد، به تدریج در ساعات مختلف و از میان مناطق زمانی مختلف عبور کرد. میلیونها نفر با ساعتهای خود منتظر بودند تا بتوانند این بازی را دریافت کنند.
«جیتیای» (GTA) مخفف عبارت Grand Theft Auto به معنای «سرقت بزرگ خودرو» است و از ۲۵ سال پیش تاکنون، هر نسخه آن شهری خیالی را به بازیکنان ارائه کرده که در آن آزادند هر عملی را که میخواهند انجام دهند.
پیش از عرضه نسخه ششم، شرکتهای سونی و مایکروسافت هر دو تأیید کردند که این بازی پرفروشترین عنوان پیشسفارش در تاریخ فروشگاههای دیجیتال آنهاست و شرکت سنسور تاور در روزهای پایانی پیشسفارشها شمار سفارشها را حدود ۱۷ میلیون و درآمد آن را ۱.۶۵ میلیارد دلار تخمین زد.
سونی نیز از قبل هشدار داده بود که تقاضا برای این بازی بیسابقه خواهد بود و حجم پیشبارگیری بازی معادل ۲۱۲ گیگابایت است. این یعنی کاربران باید پیش از مشاهده داستان بازی، فضای کافی روی دستگاههای خود ایجاد کنند.
زمانی که دروازهها باز شد، تماشاگران به خوبی از بازیکنان عقب نماندند. در دنیای بازیهای رایانهای، مرسوم است که بازیکنان هنگام بازی به صورت زنده و مشابه پخش لایو اینستاگرام، بازی خود را به نمایش میگذارند و هزاران نفر به تماشای آنها مینشینند.
در سه ساعت اول عرضه، تعداد همزمان تماشاگران این پخشهای زنده در پلتفرمهای مختلف به بیش از ۷ میلیون و ۸۸۶ هزار نفر رسید که بیش از چهار برابر رکورد قبلی بود که حدود ۱.۷۴ میلیون نفر بود.
یعنی میلیونها نفر نه خود بازی میکردند و نه فیلم میدیدند، بلکه صرفاً تماشا میکردند که دیگران بازی کنند.

اما داستان حقیقی در دفترهای حسابداری شرکتها رقم خورد. به گزارش بمبوهر، نزدیک به یکپنجم کارمندان حقوقبگیر آمریکایی اعلام کردند که روز پنجشنبه نوزدهم نوامبر را مرخصی خواهند گرفت.
در بریتانیا نیز گزارشی از ثبت ۸۳ هزار روز مرخصی منتشر شد که هزینهای معادل ۱۲.۴ میلیون پوند برای کارفرمایان به همراه داشت.
یک پژوهش دیگر نشان داد که ۱۰ درصد گیمرهای شاغل قصد دارند در آن روز سر کار نروند و ۳۰ درصد دیگر نیز در حال برنامهریزی برای این کار هستند.
برخی اقتصاددانان کاهش کوتاهمدت بهرهوری ایالات متحده را حدود ۲ درصد، معادل نزدیک به یک میلیارد دلار تخمین زدهاند و برخی از طرفداران بازی حتی پنج روز پس از عرضه را نیز تعطیل رسمی به حساب آوردند.
روزنامه والاستریت ژورنال از اصطلاح «خاموشی کار» استفاده کرد و برآورد دیگری خسارت ناشی از بیخوابی شب عرضه بازی را حدود پنج میلیارد دلار اعلام نمود.
برای نمونه، یک کارگاه ساخت موتورسیکلت در کالیفرنیا نیز همان روز تعطیل شد و عرضه بازی را «رویدادی فرهنگی و بیسابقه» توصیف کرد.
البته باید این آمار و ارقام را با احتیاط خواند زیرا همگی برآورد هستند و حساب قطعی محسوب نمیشوند، اما همین که چنین برآوردهایی در حال شکلگیری است نشان میدهد که پدیدهای بزرگ در حال وقوع است که حتی اقتصاددانان و روزنامهنگاران مالی را به خود جلب کرده است.

منتقدان این بار نسبت به همیشه کمتر انتقاد کردند. نمره بازی در سایت متاکریتیک ۹۹ از مجموع ۱۵۳ نقد است که هیچ نقد منفی یا متوسطی در میان آنها دیده نمیشود و این نمره برابر بالاترین امتیاز تاریخ این سایت است.
از میان این نقدها، ۱۱۸ نقد نمره کامل دادهاند. البته منتقدان حرفهای میدانند که در لحظه اوج هیجان نباید هر ادعای ویروسی را بدون تأیید پذیرفت.
گلفنیوز نیز هشدار داد که واکنشهای ویروسی بازیکنان را نباید به جای نقد حرفهای تلقی کرد. نمره ۹۹ توسط خود متاکریتیک ثبت شده و گفته شده این برای ما کافی است.
از سوی صنعت بازی نیز داستان جالبی وجود دارد. سایر استودیوها بازیهای خود را بسیار پیشتر یا بسیار پستر از تاریخ نوزدهم نوامبر عرضه کردند تا جای خالی این غول بازی را خالی بگذارند.
شرکت مادر راکستار، یعنی تیکتو (Take-Two)، هنوز هیچ رقم رسمی از فروش منتشر نکرده و آنچه گفته میشود برآورد شرکتهای تحلیلی است. حتی رسانهها هم در اینکه ۱.۶۵ میلیارد دلار مربوط به پیشسفارشهاست یا فروش روز عرضه، اتفاق نظر ندارند.
رکوردی که همه منتظر شکستن آن هستند، رکورد «جیتیای 5» است که با ۸۱۵.۷ میلیون دلار درآمد و ۱۱.۲۱ میلیون نسخه فروش در ۲۴ ساعت ثبت شده بود.
موسسه اوپنهایمر که در زمینه تحلیل بازار سرمایه فعال است، درآمد سه روز نخست را حدود ۱.۸۵ میلیارد دلار پیشبینی کرده است در حالی که بازی قبلی حدود یک میلیارد دلار درآمد داشت. شرکت تیکتو روز بعد از عرضه «جیتیای 5» رقم رسمی را اعلام کرده بود، بنابراین احتمالاً طی یکی دو روز آینده شاهد اعلام رسمی آمار فروش «جیتیای 6» هم خواهیم بود.
بازار نیز واکنش نشان داد و سهام تیکتو با ۶.۱۸ درصد افزایش به کار خود پایان داد. البته گاهی هیاهو مشکلاتی ایجاد میکند؛ گزارشهایی درباره اختلال در ورود به شبکه پلیاستیشن منتشر شد اما به نظر میرسید این مشکل ناشی از ازدحام ترافیک کاربران باشد. سونی علت آن را تأیید نکرد و برخی منابع دیگر از پایداری شبکه در روز عرضه خبر دادند.

لازم است ذکر کنم که نسخه کامپیوتری بازی هنوز عرضه نشده و بازی فعلاً فقط روی کنسولها منتشر شده است، بنابراین این هیاهو صرفاً مربوط به نسخه کنسولی است.
روزی سینما بود که مردم را در صفها جمع میکرد و شبها را بیخواب نگه میداشت، اما اکنون این نقش را یک بازی رایانهای ایفا میکند که مردم برای آن مرخصی میگیرند و نه برای تماشای آن، بلکه برای زیستن در دنیایی خیالی.
این را میتوان نشانهای از تحول هنر مدرن دانست و همچنین هشداری برای کسانی که فرهنگ را تنها با معیارهای قدیمی میسنجند.
جامعهشناسان خواهند گفت این نوعی آیین جمعی است که در آن مردم به طور همزمان هیجان یک رویداد را تجربه میکنند و پزشکان نیز توصیه میکنند که شبهای بیخوابی به خاطر هیچ بازیای ارزش ندارد.
هفتهها و ماههای پیش رو خواهیم داشت و رکوردها همچنان شکسته خواهند شد، اما ما تنها فصل نخست را دیدهایم: بیخوابانی که فردا با چشمهای قرمز به استقبال روز جدید میروند.
بازی جیتیای 6؛ میلیونها چشم بیخواب در انتظار هیجان تازه
