6عصر: در روزهای اخیر، انتقادهای صداوسیما نسبت به محتواهای تولیدشده در شبکه نمایش خانگی، به ویژه پلتفرم فیلیمو، موجب شده تا بحث پیرامون محدوده نظارت بر این پلتفرمها و نحوه برخورد با آنها دوباره داغ شود. جدیدترین نمونه این برخورد، گزارشی چنددقیقهای از صداوسیماست که با تمرکز بر برخی سکانسها و دیالوگهای آثار منتشرشده در فیلیمو، این پلتفرم را به نشر محتوایی خارج از چارچوبهای عرفی و خانوادگی متهم کرده است. این گزارش علاوه بر نقد محتوایی، پرسشی را نیز پیش میکشد که آیا موضوع فقط کیفیت و محتوا است یا رقابت میان رسانههای سنتی و پلتفرمهای نوین نیز در این انتقادها دخیل است؟

بدون شک، هیچ پلتفرمی از نقد و مطالبهگری مخاطبان معاف نیست. آثار نمایشی باید در معرض ارزیابی دقیق کارشناسان، خانوادهها و منتقدان قرار بگیرند و رعایت قوانین و مقررات نیز امری ضروری است. اما مشکل زمانی آغاز میشود که نقد چند اثر به کل یک بستر رسانهای تعمیم داده شود؛ بستری که بخش قابل توجهی از مخاطبان برای تماشای فیلم، سریال و برنامههای متنوع آن را برمیگزینند.
اگر برخی آثار شبکه نمایش خانگی با سلیقه یا دیدگاه گروهی از مخاطبان همخوانی ندارد، راهحل صرفاً محدودکردن پلتفرم یا زیر سؤال بردن همه تولیدات آن نیست. تنوع سلیقهها و دیدگاهها بخشی از واقعیت جامعه ماست و نمیتوان انتظار داشت که همه آثار نمایشی بر اساس یک الگوی واحد ساخته شوند. مخاطب باید حق انتخاب داشته باشد و علاوه بر نقد آثار، به سلیقه و قدرت تشخیص او نیز احترام گذاشته شود.
از سوی دیگر، ادعای نبود نظارت کافی بر پلتفرمهای نمایش خانگی نیازمند بررسی و توضیح دقیق است. فعالیت این پلتفرمها تحت چارچوبهای صدور مجوز و نظارت بر محتوای صوت و تصویر فراگیر انجام میشود. بنابراین اگر درباره تخلف یا نحوه انتشار یک اثر ابهامی وجود دارد، باید به صورت مشخص و مستند درباره همان اثر و فرآیند نظارتی آن صحبت کرد؛ نه اینکه با کلیگویی، اعتبار کل یک پلتفرم را زیر سؤال برد.
سؤال مهمتر این است که چرا در گزارشهایی از این دست، صدای مخاطبان این پلتفرمها و کسانی که از تنوع تولیدات شبکه نمایش خانگی استقبال میکنند، کمتر به گوش میرسد؟ اگر قرار است درباره سلیقه عمومی و کیفیت آثار قضاوت شود، چرا این ارزیابی تنها از یک زاویه و توسط یک طیف خاص از منتقدان صورت میگیرد؟
واقعیت انکارناپذیر این است که استقبال مخاطبان از پلتفرمهای نمایش خانگی قابل چشمپوشی نیست. میلیونها نفر برای تماشای تولیدات این بسترها وقت و هزینه صرف میکنند. این استقبال به معنای بینقص بودن همه آثار نیست، اما نشان میدهد شبکه نمایش خانگی توانسته بخشی از نیازها و سلیقه مخاطبانی را پاسخ دهد که در فضای رسانهای امروزی به دنبال تنوع بیشتری هستند.
در چنین شرایطی، انتظار میرود صداوسیما به جای تمرکز بر تخریب رقبای رسانهای، بیش از پیش بر ارتقای کیفیت تولیدات خود و جلب رضایت مخاطبان متمرکز شود. رقابت واقعی در عرصه رسانه از طریق تولید محتوای جذابتر، خلاقانهتر و متناسب با خواست مخاطب شکل میگیرد، نه با تلاش برای محدودکردن فعالیت دیگران.
فیلیمو و دیگر پلتفرمهای نمایش خانگی نیز مانند هر رسانه دیگری باید پاسخگوی عملکرد خود باشند؛ اما پاسخگویی به معنای فشار رسانهای و تلاش برای حذف رقیب نیست. اگر هدف ارتقای فرهنگ و کیفیت محتوای نمایشی کشور است، مسیر آن از طریق نظارت شفاف، نقد منصفانه و رقابت سالم میگذرد؛ رقابتی که نهایتاً باید به سود مخاطب باشد، نه اینکه حق انتخاب او را محدود کند.
