بر اساس گزارش سایت طلا، با اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، روند انجام معاملات ملکی وارد مرحله‌ای تازه و رسمی شده است. اکنون دیگر خریدار و فروشنده تنها به توافق‌های عادی و قولنامه‌های دستی محدود نیستند و قانون مسیرهای مشخص و قانونی را برای ثبت معاملات ملکی مشخص کرده است.
یکی از سوالات مهم مردم پس از اجرای این قانون، این است که معاملات ملکی را دقیقاً از چه راه‌هایی می‌توان طبق قانون انجام داد؟
اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، در این زمینه سه روش قانونی را شرح داده است.
مراجعه مستقیم به دفترخانه و تنظیم قولنامه رسمی
قویدل بیان کرد که یکی از روش‌های انجام معامله، مراجعه مستقیم طرفین به دفتر اسناد رسمی است.
وی گفت که یکی از نوآوری‌های قانون الزام به ثبت معاملات این است که دفاتر اسناد رسمی می‌توانند برای معاملات ملکی، قولنامه رسمی تنظیم کنند؛ این قولنامه‌ها با قولنامه‌های عادی متفاوت است و در سامانه ثبت الکترونیک اسناد به ثبت می‌رسد.
افزون بر این، برای املاکی که سند آنها از ۳ تیرماه ۱۴۰۳ به بعد به رنگ سبز صادر شده و حتی برای املاکی که سند مالکیت آنها قبل از این تاریخ صادر شده است، مردم می‌توانند قراردادهای خصوصی خود را مستقیماً در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم کنند.
در این حالت، سردفتر مطابق ماده ۲ قانون الزام و بر اساس نمونه مبایعه‌نامه، تعهد به بیع و قولنامه‌ای که در سامانه بارگذاری شده است، قرارداد خصوصی طرفین را تنظیم و به صورت رسمی به آنها تحویل می‌دهد.
مسیر دوم؛ ثبت پیش‌نویس قرارداد توسط مشاور املاک
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک توضیح داد که در روش دوم، اگر طرفین معامله به مشاور املاک مراجعه کنند، مشاور املاک می‌تواند پیش‌نویس قرارداد را در سامانه مربوطه وارد کند.
در این شیوه، طرفین معامله موظفند ظرف مدت پنج روز برای ادامه فرایند و اقدامات لازم به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند.
مسیر سوم؛ استفاده از قرارداد یکسان در سامانه
قویدل این روش را قرارداد یکسان معرفی کرد و افزود: قرارداد یکسان قراردادی است که لازم‌الاجراست و هم مشاور املاک می‌تواند آن را در سامانه ثبت کند و هم طرفین معامله به صورت خودکاربری می‌توانند قرارداد مربوطه را در سامانه وارد نمایند.
وی تصریح کرد که این قرارداد دارای نمونه و قالب مشخصی است و طرفین باید نمونه مربوطه را انتخاب و اطلاعات لازم را تکمیل کنند.
قویدل تأکید کرد که پس از ثبت قرارداد یکسان، طرفین باید حداکثر ظرف مدت سه ماه برای ادامه فرایند و رفع محدودیت‌ها به دفتر اسناد رسمی مراجعه نمایند.
استعلام برای جلوگیری از معامله با سند جعلی
علاوه بر این سه مسیر، یکی از نکات حیاتی در فرایند ثبت معاملات، انجام استعلام‌های لازم است.
طبق توضیحات سازمان ثبت اسناد، در مراجعه مستقیم به دفترخانه و نیز در دیگر فرایندهای ثبت معاملات، استعلام‌های لازم از طریق سامانه انجام می‌شود تا از تنظیم قرارداد بر اساس اسناد جعلی جلوگیری شود و امنیت معامله برای مردم تأمین گردد.
بنابراین، سه مسیر قانونی پیش‌بینی شده برای انجام معاملات ملکی در چارچوب قانون الزام عبارتند از: مراجعه مستقیم به دفترخانه و تنظیم قولنامه رسمی، ثبت پیش‌نویس قرارداد توسط مشاور املاک و مراجعه ظرف پنج روز به دفترخانه، یا استفاده از قرارداد یکسان و مراجعه حداکثر ظرف سه ماه به دفترخانه.