بر اساس گزارش سایت طلا، در معاملات امروز بازار ارز، دلار آمریکا، یورو، پوند، درهم و حتی تتر با کاهش قیمت مواجه شدند، اما بازار طلا شرایط متفاوتی داشت و با افزایش بیش از ۱۰۰ دلاری قیمت اونس جهانی، ارزش طلا و انواع سکه در داخل کشور رشد چشمگیری را تجربه کرد.
طبق نرخ‌های منتشرشده از بازار آزاد، قیمت دلار با کاهش ۱,۵۸۰ تومان معادل ۰.۵۹ درصد به ۲۶۶,۵۱۰ تومان رسید. همچنین یورو با کاهش ۱,۴۳۰ تومانی به ۲۹۹,۷۹۰ تومان معامله شد.
پوند انگلیس نیز با افت ۲,۱۲۰ تومانی به ۳۵۹,۱۴۰ تومان کاهش یافت و درهم امارات با کاهش ۳۵۰ تومانی به ۷۲,۶۶۰ تومان رسید.
در ادامه، لیر ترکیه به نرخ ۵,۳۳۰ تومان، دینار عراق ۱۷۶ تومان، منات جمهوری آذربایجان ۱۵۶,۹۴۰ تومان و افغانی افغانستان ۴,۱۰۰ تومان ثبت شد. ریال عمان هم با کاهش ۳,۶۳۰ تومانی در محدوده ۶۹۳,۲۱۰ تومان قرار گرفت.
تتر که یکی از شاخص‌های مهم برای معامله‌گران بازار غیررسمی ارزهای دیجیتال محسوب می‌شود نیز با افت ۱,۹۴۰ تومانی به نرخ ۲۶۷,۰۸۰ تومان رسید.
علت نوسانات و کاهش قیمت دلار در روزهای اخیر چیست؟
برای تحلیل دلیل عقب‌نشینی دلار باید مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی را مدنظر قرار داد. برخلاف تصور اولیه، کاهش قیمت دلار تنها به یک رویداد سیاسی یا اقتصادی خاص مربوط نمی‌شود بلکه ترکیبی از عوامل مختلف بر رفتار معامله‌گران تأثیر گذاشته است.
۱. تحولات سیاسی و مذاکرات ایران و آمریکا
یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر انتظارات بازار ارز، ادامه مذاکرات دیپلماتیک میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری قطر است.
طبق گزارش‌های رویترز و الجزیره در روزهای ابتدایی نوامبر، گفتگوها برای یافتن راه‌حلی جهت پایان دادن به تنش‌های منطقه‌ای همچنان ادامه دارد. مقام‌های قطری هم از بررسی پیشنهادها و امیدواری به پیشرفت مذاکرات خبر داده‌اند.
اگرچه این مذاکرات هنوز به توافق قطعی نرسیده‌اند و اختلافات باقی است، انتشار اخبار مرتبط با ادامه رایزنی‌ها می‌تواند بخشی از نگرانی معامله‌گران درباره تشدید تنش‌ها را کاهش دهد.
در چنین شرایطی، برخی خریداران ترجیح می‌دهند خریدهای خود را به تعویق بیندازند و از ورود با قیمت‌های بالا خودداری کنند که کاهش تقاضای احتیاطی می‌تواند به کاهش قیمت دلار کمک کند.
۲. تأثیر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بر ارزش دلار جهانی
یکی دیگر از رویدادهای مهم اخیر، برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر بود.
بر اساس گزارش روز چهارشنبه ۱۳ آبان روزنامه گاردین، پیروزی دموکرات‌ها و تغییر ترکیب قدرت در کنگره آمریکا باعث شد سرمایه‌گذاران درباره چشم‌انداز اقتصادی، سیاست‌های مالی و هزینه‌های دولت تجدیدنظر کنند.
این تحولات منجر به کاهش ارزش دلار در بازارهای جهانی شد. گزارش گروه مالی EBC نیز نشان می‌دهد شاخص دلار آمریکا در چهارم نوامبر به پایین‌ترین سطح یک ماه اخیر رسید.
کاهش شاخص دلار جهانی از طریق تغییر انتظارات معامله‌گران و افزایش جذابیت دارایی‌هایی مانند طلا می‌تواند بر بازارهای بین‌المللی تأثیرگذار باشد.
البته باید توجه داشت که نرخ دلار در بازار آزاد ایران تنها به شاخص جهانی دلار وابسته نیست و عوامل داخلی مانند شرایط سیاسی، تحریم‌ها، عرضه ارز و انتظارات تورمی نقش مهم‌تری در تعیین قیمت دارند.
۳. کاهش تقاضای هیجانی و احتیاط معامله‌گران
در روزهایی که بازار با اخبار سیاسی و اقتصادی متناقض روبروست، رفتار معامله‌گران اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
وقتی خریداران نسبت به ادامه افزایش قیمت مطمئن نیستند، تقاضای هیجانی کاهش می‌یابد و دارندگان ارز ممکن است برای شناسایی سود اقدام به فروش کنند.
این موضوع می‌تواند فشار فروش را بیشتر کرده و قیمت‌ها را از سطح‌های بالا کاهش دهد.
۴. نقش عرضه ارز و سیاست‌های بازارساز
عرضه ارز توسط بانک مرکزی و مدیریت بازار حواله از دیگر عوامل مهم تاثیرگذار بر نوسانات بازار است.
اگر عرضه ارز در سامانه‌های رسمی و مسیرهای تجاری افزایش یابد یا تقاضای وارداتی بهتر کنترل شود، فشار بر بازار آزاد کاهش خواهد یافت.
البته برای نسبت دادن کاهش قیمت دلار امروز به افزایش مداخلات بازارساز، نیاز به آمار دقیق عرضه و معاملات است و بدون داده‌های رسمی نمی‌توان این موضوع را قطعی دانست.
دلار پس از رسیدن به سقف‌های اخیر عقب‌نشینی کرد
بررسی روند قیمتی روزهای گذشته نشان می‌دهد دلار پس از رسیدن به محدوده ۲۷۴ هزار تومان در روز سه‌شنبه ۱۲ آبان، با افزایش فشار فروش مواجه شد و در معاملات چهارشنبه به محدوده پایین‌تری بازگشت.
نرخ اعلام‌شده ۲۶۶,۵۱۰ تومان در بازار آزاد نشان می‌دهد بخشی از رشد اخیر دلار تخلیه شده است.
نکته قابل توجه، کاهش همزمان قیمت سایر ارزها و تتر است که نشان می‌دهد افت امروز محدود به دلار نبوده و فضای کلی بازار ارز با کاهش قیمت همراه شده است.
با این حال، کاهش چند روزه قیمت به معنی شروع یک روند نزولی بلندمدت نیست و بازار همچنان به اخبار سیاسی، میزان عرضه ارز و انتظارات تورمی حساس خواهد بود.
چرا با وجود کاهش دلار، قیمت طلا و سکه افزایش یافت؟
در حالی که بازار ارز امروز عمدتاً در وضعیت نزولی قرار داشت، بازار طلا و سکه روند متفاوتی را طی کرد.
طبق اعلام اتحادیه طلا و جواهر تهران، اونس جهانی طلا با افزایش ۱۰۴ دلاری به حدود ۴,۱۲۵ دلار رسید که این رشد چشمگیر مهم‌ترین عامل افزایش قیمت طلا در بازار داخلی به شمار می‌رود.
گزارش روز پنجشنبه رویترز نیز از افزایش قیمت جهانی طلا تا حدود ۴,۱۲۳ دلار و ۷۱ سنت خبر داده است. طبق این گزارش، افزایش قیمت طلا تحت تأثیر تضعیف دلار جهانی، کاهش بازده اوراق خزانه آمریکا و تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور رخ داده است.
به زبان ساده، وقتی ارزش دلار جهانی کاهش می‌یابد و بازده اوراق خزانه پایین می‌آید، نگهداری طلا که سود دوره‌ای ندارد برای برخی سرمایه‌گذاران جذاب‌تر می‌شود.
همچنین کاهش قیمت نفت و کاهش نگرانی‌های تورمی می‌تواند بر انتظارات سیاست پولی فدرال رزرو تأثیر بگذارد که این عوامل در افزایش تقاضای جهانی برای طلا نقش داشته‌اند.
بنابراین افزایش قیمت طلای داخلی امروز، علی‌رغم کاهش نرخ ارز، تناقضی ندارد زیرا قیمت طلا در ایران تحت تأثیر دو متغیر اصلی یعنی قیمت اونس جهانی و نرخ دلار داخلی است.
در واقع، رشد قابل توجه اونس جهانی امروز به اندازه‌ای بود که اثر کاهش دلار داخلی را جبران کرده و باعث افزایش قیمت طلا و سکه شده است.
آخرین نرخ طلا و سکه در بازار تهران
بر اساس نرخ‌های اعلامی اتحادیه طلا و جواهر تهران، مظنه طلا در تهران با افزایش ۱,۳۰۰,۰۰۰ تومانی به ۱۱۲,۹۲۰,۰۰۰ تومان رسید.
هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز با رشد ۳۰۳,۰۰۰ تومانی به ۲۶,۰۶۷,۷۰۰ تومان رسید. طلای ۲۴ عیار با افزایش ۴۰۴,۰۰۰ تومانی به ۳۴,۷۵۳,۰۰۰ تومان افزایش یافت.
در بازار سکه نیز روند افزایشی مشاهده شد؛ سکه طرح جدید با رشد ۲,۲۰۰,۰۰۰ تومانی به ۲۶۵,۳۰۰,۰۰۰ تومان و سکه طرح قدیم با افزایش ۲,۷۰۰,۰۰۰ تومانی به ۲۵۷,۱۰۰,۰۰۰ تومان معامله شدند.
نیم‌سکه با افزایش ۱,۱۰۰,۰۰۰ تومانی به ۱۴۰,۳۰۰,۰۰۰ تومان رسید. ربع‌سکه نیز با رشد ۳۹۰,۰۰۰ تومانی به ۷۵,۴۰۰,۰۰۰ تومان و سکه گرمی با افزایش ۴۴۲,۰۰۰ تومانی به ۳۸,۰۰۰,۰۰۰ تومان رسید.
این ارقام نشان‌دهنده آن است که افزایش قیمت اونس جهانی امروز توانسته تأثیر قابل توجهی بر بازار داخلی طلا و سکه بگذارد.
نرخ حواله ارز در مرکز مبادله ارز و طلای ایران
در بازار رسمی، نرخ حواله ارزها به شرح زیر اعلام شده است: حواله دلار آمریکا ۱۸۹,۰۴۵ تومان، حواله یورو ۲۱۲,۰۷۶ تومان، حواله درهم امارات ۵۱,۴۷۶ تومان، حواله یوان چین ۲۸,۳۲۰ تومان و حواله روبل روسیه ۲,۳۱۴ تومان.
فاصله نرخ حواله دلار در مرکز مبادله با قیمت دلار در بازار آزاد همچنان قابل توجه است. البته این دو نرخ در سازوکارهای متفاوت تعیین می‌شوند و باید با توجه به تفاوت کاربرد و شرایط معاملاتی مقایسه شوند.
آینده قیمت دلار؛ کاهش ادامه دارد یا بازار افزایشی می‌شود؟
مسیر آینده بازار ارز به چند عامل کلیدی وابسته است.
نخست، سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا و تحولات منطقه‌ای اهمیت زیادی دارد. انتشار اخبار مثبت درباره مذاکرات می‌تواند انتظارات افزایشی را کاهش دهد، اما افزایش تنش‌ها یا شکست دیپلماسی ممکن است مجدداً تقاضای احتیاطی را به بازار بازگرداند.
دوم، سیاست‌های ارزی بانک مرکزی و میزان عرضه ارز در بازار اهمیت فراوانی دارد. در صورت تداوم عرضه مناسب و مدیریت تقاضای هیجانی، احتمال محدود ماندن نوسانات بازار وجود خواهد داشت.
سوم، وضعیت شاخص دلار جهانی و قیمت اونس طلا نیز باید مورد توجه قرار گیرد. ضعف دلار جهانی در حال حاضر به نفع طلا عمل کرده و این موضوع می‌تواند حتی اگر دلار داخلی ثابت یا کاهش یابد، قیمت طلای ایران را تحت تأثیر قرار دهد.
بازار ارز در پنجشنبه ۱۴ آبان با کاهش همزمان قیمت اغلب ارزها مواجه شده، اما بازار طلا و سکه به دلیل جهش اونس جهانی روند صعودی را طی کرده است. کاهش قیمت دلار را می‌توان نتیجه ترکیبی از تعدیل انتظارات سیاسی، تحولات بازار جهانی و کاهش تقاضای هیجانی دانست؛ در مقابل، افزایش بیش از ۱۰۰ دلاری اونس جهانی باعث شده اثر کاهش نرخ ارز بر طلای داخلی خنثی شود.
در شرایط فعلی نمی‌توان به طور قطعی گفت روند نزولی دلار تثبیت شده یا افزایش قیمت طلا ادامه خواهد داشت و جهت حرکت بازار به اخبار سیاسی و اقتصادی روزهای آینده بستگی دارد.