سخنگوی سازمان غذا و دارو اعلام کرد که قرص یدید پتاسیم برای عرضه عمومی و فروش آزاد در داروخانه‌ها در نظر گرفته نشده است و مصرف آن باید تحت شرایط خاص و با هماهنگی مراجع مسئول انجام شود.
در روزهای اخیر، برخی رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور و تعدادی از بلاگرها با انتشار اخبار نادرست مانند «وزارت بهداشت در نطنز و اصفهان که مراکز هسته‌ای دارند، قرص ید توزیع کرده است» یا «برای حفظ ایمنی در برابر تشعشعات هسته‌ای، قرص ید مصرف کنید» تلاش کرده‌اند افکار عمومی را دچار اضطراب و سردرگمی کنند.
خبرگزاری فارس گزارش داده است که برخی از مردم به دلیل این شایعات، اقدام به خرید قرص‌هایی به نام قرص‌های ید با قیمت‌های دلاری ۳۰ تا ۵۰ دلار کرده‌اند؛ اما این قرص‌ها نه بسته‌بندی دارند و نه هیچ نشانه معتبر، بلکه به صورت دانه‌ای توسط دلالان و افراد غیرمجاز به فروش می‌رسند.
قرص یدید پتاسیم دارویی تخصصی و غیرعمومی است
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، درباره این قرص گفت: قرص یدید پتاسیم دارویی است با کاربرد مشخص و تخصصی که در مواجهه با ید رادیواکتیو، برای کاهش جذب آن در غده تیروئید تجویز می‌شود.
وی افزود: این دارو برای مصرف عمومی طراحی نشده و تأمین، نگهداری و توزیع آن باید طبق دستورالعمل‌های تخصصی و با هماهنگی مراجع مسئول انجام گیرد.
داروهای یدید پتاسیم به سازمان اورژانس تحویل شده‌اند
هاشمی درباره نحوه تامین و دریافت این دارو گفت: یدید پتاسیم توسط صنایع دارویی داخلی تولید و به سازمان اورژانس کشور تحویل شده است و این سازمان هم اکنون دارو را به میزان کافی در اختیار دارد. بنابراین، خرید و نگهداری خودسرانه این دارو توسط مردم بی‌مورد است و مدیریت توزیع آن بر اساس ارزیابی خطرات و تصمیم مراجع مسئول انجام می‌شود.
دلایل افزایش تقاضا برای قرص‌های ید
سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره علت افزایش تقاضا برای این قرص‌ها گفت: به نظر می‌رسد انتشار اخبار مربوط به حوادث پرتوی، ایجاد نگرانی عمومی و تبلیغات غیرتخصصی در فضای مجازی باعث این افزایش شده است. اما مصرف این دارو برای عموم مردم ضرورت ندارد و صرف نگرانی از احتمال وقوع حادثه پرتوی دلیل تهیه یا مصرف آن نیست.
وی تأکید کرد: سازمان اورژانس کشور پس از ارزیابی، در صورت شناسایی مناطق پرخطر و افراد در معرض خطر، این دارو را در اختیار جمعیت هدف قرار می‌دهد و مردم نیازی به تهیه و ذخیره شخصی آن ندارند.
آیا قرص یدید پتاسیم در برابر تشعشعات هسته‌ای مؤثر است؟
هاشمی در پاسخ به این سؤال گفت: قرص یدید پتاسیم در شرایط خاص می‌تواند با اشباع غده تیروئید از ید پایدار، جذب ید رادیواکتیو را کاهش دهد و خطر آسیب تیروئید را کمتر کند. با این حال، این دارو محافظ کلی در برابر تشعشعات هسته‌ای نیست و بدن را از سایر مواد رادیواکتیو یا انواع تابش محافظت نمی‌کند.
وی تأکید کرد: تصور اینکه مصرف این قرص فرد را در برابر تمام خطرات حوادث هسته‌ای ایمن می‌کند، اشتباه است و مصرف آن باید فقط در شرایط مشخص و با دستور مراجع مسئول صورت گیرد.
قرص یدید پتاسیم فقط در اختیار سازمان اورژانس است
سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره توزیع این قرص در داروخانه‌ها گفت: قرص یدید پتاسیم برای عرضه آزاد در داروخانه‌ها در نظر گرفته نشده است. این دارو تولید داخل است و به سازمان اورژانس کشور تحویل شده و در حال حاضر به میزان کافی در اختیار آن‌هاست.
وی تأکید کرد: مدیریت نگهداری و توزیع این دارو بر عهده سازمان اورژانس است و ارائه آن به مردم پس از ارزیابی شرایط، شناسایی مناطق پرخطر و افراد در معرض خطر انجام می‌شود. بنابراین، عرضه بدون ضابطه و گسترده این دارو در داروخانه‌ها مورد تأیید نیست.
هاشمی توضیح داد که سازمان اورژانس کشور پس از ارزیابی تخصصی مخاطرات، مناطق و جمعیت‌های پرخطر را شناسایی و در صورت ضرورت دارو را در اختیار افراد تعیین شده قرار می‌دهد و سازمان غذا و دارو نیز در چارچوب وظایف خود تأمین و پشتیبانی دارویی را دنبال می‌کند.
اصل و اصالت داروهای عرضه شده توسط دلالان معلوم نیست
قرص یدید پتاسیم در داروخانه‌ها توزیع نمی‌شود
وی در واکنش به فروش داروهای یدید پتاسیم در داروخانه‌ها گفت: درج عنوان قرص ید یا یدید پتاسیم در تبلیغات و فروش اینترنتی به معنای اصالت و کیفیت دارو نیست. تشخیص اینکه محصول واقعاً حاوی یدید پتاسیم با مقدار مؤثره لازم و از نظر کیفیت و ایمنی قابل قبول است، فقط از طریق بررسی مستندات ثبت، مجوزهای قانونی و در صورت لزوم آزمایش‌های تخصصی ممکن است.
هاشمی به مردم توصیه کرد به تبلیغات فضای مجازی و ادعاهای فروشندگان درباره اثربخشی یا ضرورت مصرف این محصولات اعتماد نکنند و از خرید فرآورده‌های بدون اصالت و مجوز رسمی پرهیز کنند.
سخنگوی سازمان غذا و دارو یادآور شد که با توجه به تولید کافی این دارو توسط صنایع دارویی داخلی و تحویل آن به سازمان اورژانس، ادعاهای مربوط به کمیابی یا ضرورت خرید فوری و ذخیره‌سازی شخصی پایه و اساس ندارد. همچنین قیمت‌گذاری دلاری و ادعای کمیابی توسط فروشندگان دلیلی بر اصالت یا ضرورت مصرف نیست.
منشأ داروهای ضد هسته‌ای دلالان نامشخص است
هاشمی درباره منبع داروهای یدید پتاسیم که دلالان عرضه می‌کنند گفت: درباره منشأ این محصولات غیرمجاز بدون بررسی دقیق و مستندات نمی‌توان نظر قطعی داد. ممکن است این فرآورده‌ها از مسیرهای غیررسمی وارد بازار شده یا ترکیب و ماهیت آن‌ها با آنچه ادعا می‌شود متفاوت باشد.
وی افزود: شناسایی منشأ، مسیر ورود و نحوه تأمین این داروها نیازمند بررسی و پیگیری مراجع نظارتی و انتظامی ذی‌صلاح است. با این وجود باید تأکید کرد که قرص یدید پتاسیم مورد نیاز کشور توسط صنایع داخلی تولید و به سازمان اورژانس تحویل شده و توزیع آن از مسیر رسمی و تعیین شده انجام می‌شود.
هاشمی تصریح کرد: برخورد با تخلفات مربوط به فروش اینترنتی غیرمجاز، تبلیغات گمراه‌کننده و فعالیت دلالان، با همکاری دستگاه‌های مسئول در حوزه نظارت بر فضای مجازی، تعزیرات حکومتی و مراجع انتظامی و قضایی پیگیری می‌شود. مردم می‌توانند موارد مشکوک را از طریق سامانه‌های نظارتی گزارش دهند.
آیا توزیع قرص یدید در اصفهان و نطنز صحت دارد؟
هاشمی در پاسخ به سؤال درباره صحت توزیع قرص یدید پتاسیم در نطنز گفت: توزیع این دارو در مناطق مختلف کشور تابع ارزیابی تخصصی سازمان اورژانس کشور است که پس از بررسی مخاطرات، مناطق و جمعیت‌های پرخطر را شناسایی و در صورت نیاز دارو را در اختیار افراد تعیین شده قرار می‌دهد.
وی تأکید کرد: در مورد ادعای توزیع این دارو در اصفهان، نطنز یا سایر مناطق، اعلام جزئیات و تأیید اطلاعات باید توسط مراجع مسئول صورت گیرد. اصل ماجرا این است که داروی مورد نیاز به میزان کافی در داخل تولید شده و تحویل سازمان اورژانس شده و توزیع آن بر اساس ارزیابی و برنامه‌ریزی تخصصی انجام می‌شود.