رئیس سازمان سینمایی در مراسم افتتاحیه هفته فیلم ایران در آنکارا بیان کرد: سینما میتواند فراتر از همزبانی حرکت کند و بستری برای ایجاد همدلی و همافقی فراهم آورد.
به گزارش ایسنا به نقل از ادارهکل روابط عمومی سازمان سینمایی، رائد فریدزاده در مراسم آغاز این رویداد در آنکارا ضمن ابراز امیدواری اعلام کرد که هفته فیلم ایران میتواند فرصتی فراهم کند تا نه تنها به عنوان همسایه بلکه مانند “هم خانه” در کنار یکدیگر، علاوه بر همزبانی، به همافقی و همدلی دست یابیم.
رئیس سازمان سینمایی با ابراز خوشحالی از حضور در این جمع و این مراسم گفت: در سرزمینی که پیوندهای تاریخی و فرهنگی عمیق میان دو کشور طی قرنها، بستری مهم برای گفتوگو و همنشینی فرهنگها و تمدنها بوده است، ایران و ترکیه فراتر از همسایگی جغرافیایی، در میراثی مشترک از شعر، حکمت، عرفان و هنر شریک و “هم خانه” هستند.
وی افزود: این میراث مشترک شاید درخشانترین جلوه خود را در شخصیت و اندیشه مولانا جلالالدین بلخی یافته است؛ شاعری که با اندیشهاش جهانی از معنا آفرید که هیچ مرز جغرافیایی و زبانی نمیتواند محدودش کند و تمامی شاعران و هنرمندان جهان را ساکنان این سرزمین میداند؛ همانطور که شیخ بهایی شاعر و فیلسوف به زیبایی چنین میگوید: این وطن، مصر و عراق و شام نیست/این وطن، شهریست کان را نام نیست.
فریدزاده ادامه داد: این سخن یادآوری میکند که انسان علاوه بر تعلق به خاک و تاریخ خود، به جهانی وسیعتر از همدلی و سرنوشت انسانی مشترک نیز تعلق دارد و گفت: محرمحریم میشود: پس زبان محرمی خود دیگرست/همدلی از همزبانی بهترست. از این بیت غزل مولانا میتوان به یکی از عمیقترین ظرفیتهای هنر سینما دست یافت.
معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سینما را هنری معرفی کرد که قادر است فراتر از همزبانی حرکت کند و امکان ایجاد همدلی را فراهم سازد و بیان داشت: زبان تصویر، زبان به اشتراک گذاشتن تجربههای زیسته، دردها، امیدها و آرزوهاست. شاید یکی از بارزترین جلوههای این همدلی، در تجربه مشترک درد و رنج بشری نمایان شود.
او افزود: درد فقدان برای پدر و مادری که فرزند خود را از دست دادهاند، تجربهای منحصر به فرد و بیبدیل است، اما زمانی که با فجایعی انسانی مانند شهادت کودکان بیگناه مدرسه میناب یا رنج و شهادت کودکان بیگناه غزه مواجه میشویم، این درد میتواند از یک تجربه فردی فراتر رفته و به سرچشمه همدردی و همدلی جمعی بدل شود. در چنین لحظاتی، رنج دیگری که از سرزمینی دیگر و به زبانی متفاوت است، برای ما غریب نخواهد بود.
فریدزاده خاطرنشان کرد که سینما قادر است به این رنج مشترک چهره و روایت ببخشد و آنچه در میان انبوه اخبار و آمارها به اعداد تبدیل شده است را دوباره به تجربهای زنده و انسانی بازیابد. سینما در کنار همدلی، امکان ایجاد همافقی را نیز فراهم میکند. مواجهه با فیلمی از سرزمینی دیگر، فرصتی است تا جهان را از دیدگاهی متفاوت تجربه کنیم.
رئیس سازمان سینمایی ایران در ادامه اظهار داشت که هر ملتی در طول تاریخ روایتهایی با خود حمل میکند که تنها بیان گذشته نیست، بلکه بخشی از شکلدهی شیوه فهم آن ملت از خود و جهان به شمار میرود. اسطوره، همانطور که هانس بلومنبرگ، فیلسوف آلمانی، بیان میکند، نباید صرفاً به افسانهای مربوط به گذشته محدود شود؛ بلکه یکی از راههایی است که انسان از طریق آن به جهان معنا میدهد و با ناشناختهها و هراسهای هستی مواجه میشود.
وی افزود: از این دیدگاه میتوان گفت اسطوره آینهگردان روح تاریخی یک ملت است؛ آینهای که فرهنگی نه تنها گذشته خود بلکه آرمانها، بیمها و امیدهایش را در آن بازمیشناسد. برای ما ایرانیان، شاهنامه فردوسی یکی از برجستهترین جلوههای چنین حافظهای است. در شاهنامه با جهانی روبهرو هستیم که خرد، دادگری، جوانمردی، مدارا و آزادگی در کنار هم معنا مییابند.
رئیس سازمان سینمایی یکی از تأملبرانگیزترین جلوههای این جهان را داستان رستم و اسفندیار دانست و گفت: رستم، پهلوان بزرگ فرهنگ ایرانی، تا جایی که امکان دارد راه گفتوگو، مدارا و پرهیز از درگیری را انتخاب میکند، اما زمانی که پای محدود کردن او به میان میآید، با وجود نرمخویی و خویشتنداری، تن به خواری نمیدهد. فردوسی این روح آزادی و آزادگی را در کلام رستم چنین ماندگار کرده است: که گوید برو دست رستم ببند/ نبندد مرا دست چرخ بلند.
او افزود: این تنها سخن یک پهلوان نیست، بلکه پژواک تجربه تاریخی و فرهنگی ملتی است که در فراز و نشیب تاریخ، با اتکا به حافظه تاریخی و هویت فرهنگی خود تلاش کرده است آزادگی و آزادی را پاس دارد. فرهنگی و تمدنی که درهای خود را به روی گفتوگو و همزیستی با دیگران باز میکند، اما گشودگی را با تسلیم و مدارا را با پذیرفتن تحقیر و بیعدالتی یکی نمیپندارد.
فریدزاده تأکید کرد که گشودگی به روی دیگران و ایستادگی در حفظ کرامت خود نه در تعارض بلکه در پیوندی عمیق با یکدیگر قرار دارند و گفت: سینما با بازآفرینی این روایتها و تجربههای تاریخی میتواند آنها را فراتر از مرزهای یک سرزمین برده و بخشی از گفتوگوی فرهنگی عمیقتر سازد.
رئیس سازمان سینمایی در پایان ضمن قدردانی از میزبانی وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه، برگزارکنندگان هفته فیلم و همه هنرمندانی که در تحقق این رویداد نقش داشتهاند، ابراز امیدواری کرد که هفته فیلم ایران در آنکارا فرصتی باشد تا نه فقط به عنوان همسایه بلکه “هم خانه” در کنار هم، علاوه بر همزبانی، به همافقی و همدلی دست یابیم، چرا که همدلی از همزبانی برتر است.
گوکحان یازگی، معاون فرهنگ و گردشگری جمهوری ترکیه نیز در سخنانی با بیان اینکه معتقد است سینمای ترکیه و ایران داستانهای زیادی برای یکدیگر دارند که میتوانند به صورت مشترک تولید و برای جهان روایت کنند، گفت: امیدوارم ارتباطاتی که به مناسبت جشنوارهها شکل میگیرد، تنها به نمایش متقابل فیلمها محدود نماند، بلکه به تولیدات مشترک، نگارش فیلمنامههای جدید، همکاری میان فیلمسازان جوان و مشارکتهای فرهنگی پایدار تبدیل شود.
