زندگی واقعی معلولان از نگاه دوربین‌های شخصی: روایت بی‌واسطه و تاثیرگذار
زندگی واقعی معلولان از نگاه دوربین‌های شخصی: روایت بی‌واسطه و تاثیرگذار



6عصر: «روایت تصویری ارغوان» یک رویداد مستقل و مردمی است که به عنوان یکی از برجسته‌ترین و نوآورانه‌ترین جنبش‌های فرهنگی و سینمایی در حوزه مستندسازی اجتماعی شناخته می‌شود. این رویداد با هدف ثبت احوال، زندگی روزمره و بازتاب واقعیات زندگی افراد دارای معلولیت شکل گرفته و از سال ۱۴۰۳ با تلاش جمعی از مستندسازان، فعالان اجتماعی و اهالی فرهنگ آغاز به کار کرده است. این حرکت تلاش می‌کند با شکستن تصورات کلیشه‌ای و نگرش‌های نادرست، بستری شایسته برای بازتاب مستقیم و صادقانه تجربیات افراد دارای معلولیت فراهم آورد. ساختار «ارغوان» بر پایه مشارکت عمومی و دموکراتیک کردن روایت تصویری استوار است؛ به گونه‌ای که همه علاقه‌مندان می‌توانند با استفاده از ابزارهای ساده و در دسترس مانند تلفن همراه یا دوربین‌های خانگی، آثار خود را در دو بخش «روایت خودنگار» (ویژه افراد دارای معلولیت) و «روایت از نگاه دیگری» (ویژه خانواده، دوستان و همراهان) تهیه و ارسال کنند.

1

برگزارکنندگان این رویداد با برگزاری کارگاه‌های آموزشی رایگان، جلسات منتورینگ تخصصی و فراهم آوردن امکان نمایش آنلاین آثار در پلتفرم‌های پرمخاطبی چون هاشور، فیلیمو و فیلم‌نت، گام‌های موثری در جهت توانمندسازی افراد دارای معلولیت برداشته‌اند. این اقدامات همچنین به ارتقای سواد بصری، افزایش آگاهی عمومی و احقاق حقوق مغفول‌مانده این قشر منجر شده است تا زمینه‌ای مناسب برای ساختن جامعه‌ای برابر، همدل و پذیراتر برای تمامی شهروندان فراهم شود.

در همین چارچوب، سارا یوسفی، متخصص مشاوره دسترس‌پذیری به کسب‌وکارها و تولیدکننده محتوا با تمرکز بر سبک زندگی افراد دارای معلولیت و از سفیران رویداد ارغوان، در یادداشتی به بررسی اهمیت، ویژگی‌های منحصربه‌فرد و نقش تحول‌آفرین این رویداد پرداخته است.

او می‌گوید: «به نظر من، مهم‌ترین و ارزشمندترین دستاورد رویداد تصویری ارغوان این است که توانسته است فضایی واقعی و کاربردی برای روایت‌گری مستقیم ایجاد کند. به عبارت دیگر، این رویداد بستری فراهم ساخته تا افرادی که کمتر در جامعه و رسانه‌ها دیده شده‌اند، فرصت یابند ویدیو بسازند، داستان‌های زیسته خود را بازگو کنند و اعتمادبه‌نفس لازم برای حضور در برابر دوربین را کسب کنند.»

این روند باعث می‌شود دغدغه‌ها و مسائل واقعی افراد دارای معلولیت بدون هیچگونه تحریف مطرح شود و توجه جامعه به طور جدی به این مسائل جلب گردد. نکته بسیار کلیدی در مسیر حرکت ارغوان، استمرار و توسعه بسترهای نمایش آثار است؛ به طوری که فیلم‌های دوره اول در پلتفرم هاشور، آثار دوره دوم در فیلیمو و در دوره سوم نیز از طریق سکوی فیلم‌نت در دسترس عموم مخاطبان قرار گرفته‌اند. این روند حتی برای کسانی که هیچ آشنایی قبلی با دنیای معلولیت ندارند، جرقه‌ای ذهنی به وجود می‌آورد و درک عمیق‌تری از زندگی این جامعه ایجاد می‌کند.

من به عنوان کسی که به طور تخصصی در زمینه مشاوره دسترس‌پذیری به کسب‌وکارها و تولید محتوا برای فرهنگ‌سازی سبک زندگی افراد دارای معلولیت فعالیت می‌کنم، در دوره گذشته به عنوان سفیر در کنار ارغوان بودم و در این دوره علاوه بر نقش سفیری، در ساخت و تولید ویدیو نیز مشارکت داشته‌ام تا به دیگران در بیان روایت‌های خود کمک کنم. اگر از زاویه تحلیلی به دلایل شاخص بودن و موفقیت ارغوان در میان رویدادهای سینمایی کشور نگاه کنیم، می‌بینیم پیش از این، رویدادهایی با چنین رویکرد خاص و تمرکز بر زندگی روزمره افراد دارای معلولیت در ایران بسیار کمیاب بوده است. نقطه قوت اصلی و تمایز بنیادین ارغوان این است که از ظرفیت خود جامعه افراد دارای معلولیت بهره برده است. ارغوان به جای ایستادن در حاشیه یا ساختن تریبونی جداگانه و انتظار جلب توجه، خود افراد را به میدان آورده است. در حقیقت، افراد دارای معلولیت با در دست گرفتن دوربین، به طور فعالانه برای بهبود شرایط جامعه خود اقدام کرده‌اند.»

علاوه بر این، برنامه‌ریزی جامع برگزارکنندگان و ارائه کارگاه‌های آموزشی تخصصی، ارزش این رویداد را مضاعف کرده است، چرا که همه ابعاد روایت‌گری آموزش داده شده است؛ از جمله اینکه چگونه فردی با آسیب دیداری یا جسمی-حرکتی می‌تواند با ابزارهای ساده، روایت تصویری خود را به وجود آورد.

در خصوص نقد یا پیشنهاد برای دوره‌های آینده نیز باید اظهار کنم که من تمایل ندارم نقاط ضعف را برجسته کنم؛ زیرا نشستن در بیرون و انتقاد کردن بسیار ساده است، اما اجرای چنین رویدادی در شرایط و فضای کنونی کشور بسیار ارزشمند و قابل تقدیر است. تنها پیشنهاد و آرزوی من این است که میزان دیده شدن و نمایش گسترده‌تر آثار در سال‌های آینده افزایش یابد تا این حرکت آگاهی‌بخش با قدرت بیشتری ادامه پیدا کند.»

رویداد «روایت تصویری ارغوان» را می‌توان پلی مستحکم و تحول‌آفرین میان جامعه و افراد دارای معلولیت دانست که با محور قرار دادن هنر سینما و استفاده از ابزارهای تصویربرداری ساده، به دنبال ایجاد تغییرات عمیق فرهنگی و اجتماعی است.

این رویداد نه تنها فرصتی برای خودباوری، حمایت از توانمندی‌ها و شنیده شدن صداهای کمتر شنیده شده فراهم می‌کند، بلکه با ترویج رفتارهای صحیح و افزایش آگاهی عمومی، جامعه را به سوی پذیرش تنوع انسانی و تحقق عدالت اجتماعی سوق می‌دهد. ارغوان پیام مهمی را یادآور می‌شود که هر فرد داستانی ارزشمند برای گفتن دارد و فراهم کردن فرصت‌های برابر برای روایت‌گری، گامی اساسی در ساختن جامعه‌ای همدل، دسترس‌پذیر و انسانی‌تر است.»