6عصر: در چند روز گذشته، در توییتر و دیگر شبکههای اجتماعی، بازتابهای فراوان و تعریفهای پرشوری از بازی پارسا پیروزفر در سریال «سرخ و سیاه» منتشر شده است؛ واکنشهایی که معمولاً در فضای مجازی به سرعت به موجی بزرگ تبدیل میشوند و گاهی در آنها کمی اغراق هم دیده میشود. اما فارغ از این هیجانهای آنی، یک حقیقت درباره پارسا پیروزفر وجود دارد: او از آن دسته بازیگرانی است که وقتی یک کارگردان توانمند و آگاه بالای سرش قرار گیرد و بداند چگونه از قابلیتهایش بهره ببرد، میتواند اجراهای بسیار درخشانی داشته باشد.

«سرخ و سیاه» نمونهای از این دست است؛ جایی که به نظر میرسد آیدا پناهنده توانسته از جنبههایی در بازی پیروزفر بهره ببرد که شاید در برخی آثار پیشین کمتر دیده شده بود. پیروزفر همواره بازیگری بوده است که حضور، چهره و کاریزمای خاصش بخش مهمی از جذابیت او را شکل دادهاند، اما تفاوت زمانی رخ میدهد که این جذابیت صرفاً به ظاهر و سکوتهای طولانی محدود نشود و به یک شخصیت واقعی و ملموس روی پرده تبدیل گردد.
البته درباره پارسا پیروزفر نمیتوان صرفاً با توجه به موجهای فضای مجازی قضاوت کرد. او بازیگری است که رزومهاش نشان میدهد وقتی انتخاب نقش و نوع نگاه کارگردان با تواناییهایش همراستا باشد، میتواند به شکلی بسیار متفاوت و مؤثر ظاهر شود.
یکی از نمونههای جالب توجه، فیلم «مهمان مامان» به کارگردانی داریوش مهرجویی است؛ جایی که پیروزفر برخلاف تصویری که اغلب مخاطبان از او به عنوان یک چهره جذاب و آرام داشتند، نقش جوانی گرفتار اعتیاد را ایفا کرد. این نقش ایجاب میکرد بازیگر از ظاهر مرتب و تصویر همیشگیاش فاصله بگیرد و شخصیتی آسیبدیده، فرسوده و درگیر بحران خلق کند؛ کاری که پیروزفر به خوبی از پس آن برآمد.

در فیلم «تیتی» به کارگردانی آیدا پناهنده، این همکاری مجدداً نشان داد که چگونه این کارگردان میتواند از نوع بازی متفاوت پیروزفر بهره برد. او در این فیلم نقش ابراهیم، استاد فیزیک و پژوهشگری است که با بیماری و بحرانهای درونی دست و پنجه نرم میکند؛ شخصیتی که بیش از آنکه به جذابیت ظاهری تکیه کند، نیازمند نمایش تنهایی، پیچیدگیهای ذهنی و ضعفهای انسانی بود.
نقشها همه برای پیروزفر موفق نبودهاند
اما همه نقشهایی که پیروزفر بازی کرده به یک اندازه موفق نبودهاند. یکی از معضلات همیشگی او این است که گاهی برخی نقشها بیشتر از آنکه به بازیگری اجازه بروز دهند، روی تصویر و کاریزمای شخصی او حساب باز میکنند.
در فیلمهایی مانند «اینجا بدون من» به کارگردانی بهرام توکلی یا «بیحسی موضعی» ساخته حسین مهکام، بخشی از مخاطبان عقیده داشتند که حضور پیروزفر به اندازه برخی آثار دیگر در خدمت شکلگیری شخصیت نبوده و آن قدرت همیشگی بازیگریاش کمتر به چشم آمده است.

این موضوع مختص پیروزفر نیست؛ در سینمای ایران بارها دیدهایم بازیگران خوشظاهر در دام نقشهایی میافتند که بیشتر روی ظاهر و جذابیت آنها حساب میکنند تا بازیگری واقعی.
یک نمونه مشابه را میتوان درباره بهرام رادان دید؛ بازیگری که در کارنامهاش آثار متوسط فراوان است، اما در برخی فیلمها مثل «بیپولی» یا «صبحانه با زرافهها» توانست از قالب همیشگی خود فاصله بگیرد و وجوه متفاوتی از بازیگریاش را به نمایش بگذارد؛ همان لحظاتی که مخاطب را متقاعد میکند با یک بازیگر واقعی روبهرو است، نه صرفاً یک چهره شناخته شده.
سه سکانسی که دلیل موفقیت پیروزفر در «سرخ و سیاه» را نشان میدهد
اگر بخواهیم درباره موفقیت پارسا پیروزفر در «سرخ و سیاه» صحبت کنیم، بهترین کار این است که به خود سکانسها توجه کنیم و صرفاً نگوییم «عالی بازی کرده»؛ بلکه باید جزئیات اجرا را بررسی کنیم.
یکی از سکانسهای قابل توجه، جایی است که علی شادمان در حال آموزش ریاضی به بنفشه است و فضای بین آنها آرامآرام به رنگی احساسی درمیآید. ناگهان پارسا پیروزفر وارد صحنه میشود؛ ورود او بدون نیاز به دیالوگهای طولانی، با همان هیبت و زبان بدن، فضای سکانس را دگرگون میکند. نوع نگاه، مکثها و حالت چهرهاش نشان میدهد که شخصیتش تنها با حرف زدن قدرت ندارد، بلکه حضورش در صحنه به خودی خود نیرویی ایجاد میکند.
در سکانس دیگری، وقتی علی شادمان در حیاط خانه به دنبال کمک و شفاعت از سوی کسی است، دیالوگهایی شکل میگیرد که وجه دیگری از شخصیت پیروزفر را آشکار میکند. او در اینجا نماینده شخصیتی است که ظاهراً آرام به نظر میرسد اما درونش خوی استبدادی و خشونت پنهانی وجود دارد.
شاید یکی از برجستهترین لحظات بازی او، صحنهای باشد که ندا جبرائیلی قصد دارد از محاصره شهر عبور کند و وارد آن شود. در این لحظه دوربین از زاویه پایین پیروزفر را قاببندی میکند؛ قاببندیای که به هیبت شخصیت میافزاید. در این مواجهه، نگاهها، مکثها و نوع گفتوگوها قدرت بازی او را به خوبی نمایان میسازند.
در نهایت، موفقیت پارسا پیروزفر در «سرخ و سیاه» شاید بیش از آنکه یک اتفاق ناگهانی باشد، حاصل ترکیب درست یک بازیگر توانمند و کارگردانی است که میداند چطور از ویژگیهای او بهره ببرد.
وقتی پیروزفر صرفاً به عنوان یک چهره جذاب دیده شود، بخش مهمی از تواناییهایش نادیده گرفته میشود؛ اما زمانی که نقشی به او سپرده شود که نیازمند سکوت، اقتدار، پیچیدگی و کنترل است، همان بازیگری میشود که مخاطب را به دقت به جزئیات بازیاش دعوت میکند.
شاید همین یکی از دلایل اصلی استقبال از بازی او در «سرخ و سیاه» باشد؛ نه فقط اینکه پارسا پیروزفر بازی درخشانی ارائه کرده، بلکه اینکه این بار نقش و کارگردانی اجازه دادهاند بخش مهمی از تواناییهای واقعیاش به نمایش درآید.
