افزایش ۲۰ درصدی قیمت بلیت قطار از ابتدای آبان ماه به اجرا درآمد، در حالی که پیش از این در خرداد ماه نیز نرخ بلیت‌ها ۲۱ درصد افزایش یافته بود. مسئولان حوزه حمل و نقل ریلی دلیل اصلی افزایش قیمت‌ها را نوسانات نرخ ارز معرفی کرده‌اند و می‌گویند که ارزبری صنعت حمل و نقل ریلی بسیار بالا است؛ بنابراین هزینه‌های تأمین قطعات، تعمیر و نگهداری نیز به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. آنها معتقدند که سال‌هاست تعرفه‌های حمل و نقل ریلی با هزینه‌های واقعی این صنعت همخوانی ندارد.
بر اساس گزارش سایت طلا، کارشناسان و مسئولان مربوطه افزایش هزینه‌های قطعات یدکی، تعمیرات، نگهداری، نیروی انسانی و نرخ ارز را علت اصلی افزایش قیمت بلیت قطارهای مسافری می‌دانند. دبیر انجمن صنفی شرکت‌های حمل و نقل ریلی مسافری اعلام کرده است که اگرچه مجوز افزایش قیمت بلیت تا سقف ۳۹ درصد صادر شده بود، اما در عمل تنها ۲۰ درصد افزایش قیمت اعمال شده است.
همچنین لازم به یادآوری است که چهار ماه پیش، یعنی در خرداد ماه، شورای عالی ترابری با افزایش ۲۱ درصدی نرخ بلیت قطار در تمامی مسیرها موافقت کرده بود.
بلیت‌ها با تخفیف و کمتر از نرخ مصوب به فروش می‌رسند
در پاسخ به سوالات مطرح شده از سوی شهروندان درباره افزایش ناگهانی و بدون اطلاع قبلی نرخ بلیت قطار از اول آبان ماه، دبیر انجمن صنفی شرکت‌های حمل و نقل ریلی مسافری در گفت‌وگو با ایسنا اظهار داشت: شرکت‌های حمل و نقل ریلی با توجه به تورم و افزایش چشمگیر هزینه‌های نگهداری، تعمیرات و تأمین قطعات ناوگان، درخواست افزایش نرخ بلیت را ارائه کردند تا بتوانند بخشی از هزینه‌های واقعی خود را جبران کرده و از توقف حرکت قطارها جلوگیری کنند.
سعیدی افزود که مراجع قانونی ذیربط پس از بررسی درخواست‌های شرکت‌ها، با افزایش نرخ بلیت برای جبران هزینه‌های واقعی موافقت کردند، اما با وجود این مصوبه، شرکت‌های حمل و نقل ریلی با توجه به شرایط اقتصادی و معیشتی مردم تصمیم گرفتند بلیت‌ها را با تخفیف عرضه کنند؛ بنابراین در تمام مسیرها و در تمامی قطارهای مسافری، بلیت‌ها با تخفیف و کمتر از نرخ مصوب فروخته می‌شوند.
نوسانات نرخ ارز عامل اصلی افزایش قیمت بلیت قطار است
وی در پاسخ به اتهام «عدم اطلاع‌رسانی و غافلگیر شدن مسافران» با اشاره به زمان شروع پیش‌فروش بلیت‌ها گفت که بر خلاف این ادعا، زمان آغاز پیش‌فروش از قبل اعلام شده بود. از آنجا که قرار بود بلیت‌ها با تخفیف و پایین‌تر از نرخ مصوب ستاد تنظیم بازار عرضه شوند، اطلاع‌رسانی بر اساس نرخ جدید انجام نگرفت. همچنین تقاضاها و بررسی‌های فنی در کمیته کارشناسی ستاد تنظیم بازار انجام شده و اعلام شده بود که موضوع افزایش قیمت در حال بررسی است.
جبارعلی ذاکری، مدیرعامل راه‌آهن، در خصوص دلیل افزایش قیمت بلیت قطار بیان کرده است که عامل اصلی این افزایش نوسانات نرخ ارز است، زیرا ارزبری حوزه حمل و نقل ریلی بسیار بالاست و بخش عمده‌ای از نیازهای راه‌آهن از خارج از کشور تأمین می‌شود.
او افزود که بخش بزرگی از هزینه‌های نگهداری و تأمین قطعات از منابع خارجی تأمین می‌شود و همچنین ناوگان ریلی فرسوده مسافری نیز نیازمند ترمیم است.
عدم تناسب بین قیمت بلیت قطار و هزینه‌های صنعت ریلی موضوعی است که کارشناسان سال‌ها به آن اشاره کرده و معتقدند که تعرفه‌ها عقب‌مانده و افزایش‌های فعلی به تنهایی قادر به جبران این عقب‌ماندگی‌ها نیست.
پیش‌تر فعالان صنعت ریلی گفته بودند که پایین بودن تعرفه‌های ریلی باعث شده سرمایه‌گذاران رغبت کافی برای سرمایه‌گذاری در این بخش و نوسازی ناوگان نداشته باشند، چرا که بازگشت سرمایه آنها به صورت کامل حاصل نمی‌شود. از سوی دیگر، هزینه خرید هر واگن نو حدود ۷۰۰ هزار یورو معادل تقریبی ۲۰۰ میلیارد تومان است و سرمایه کافی برای خرید آن در دسترس نیست؛ همین باعث شده که متوسط عمر ناوگان به حدود ۳۰ سال برسد و بخش زیادی از واگن‌ها فرسوده و مستهلک شوند. در نهایت نبود سرمایه‌گذاری برای نوسازی ناوگان، منجر به خروج برخی واگن‌ها از چرخه حرکت و کاهش عرضه بلیت قطار شده است؛ به گونه‌ای که در حال حاضر تنها یک سوم تقاضای سفر با قطار پاسخ داده می‌شود.
بر اساس گفته‌ها، حداقل هزار واگن باید وارد ناوگان شود تا نیازهای مسافران به طور کامل تأمین شود؛ در حالی که اکنون حدود ۹۰۰ تا ۹۵۰ واگن فعال هستند که عمر بالایی دارند.
چند راهکار برای نوسازی ناوگان
فعالان صنعت ریلی معتقدند که علاوه بر متناسب‌سازی تعرفه‌ها، دولت می‌تواند به شکل قابل توجهی به صنعت ریلی کمک کند. از جمله راهکارهای پیشنهادی می‌توان به اجازه واردات واگن‌های دست دوم، ارائه تسهیلات مناسب برای خرید واگن توسط بخش خصوصی و در نهایت خریداری واگن توسط دولت اشاره کرد.
انتهای پیام