نرخ سود بازار بینبانکی در سطح 24.00 درصد برای چهارمین هفته متوالی در شهریورماه ثابت باقی مانده است؛ این موضوع پیامی واضح و بیپرده از سوی ساختمان شیشهای میرداماد به تمام شبکه پولی و مالی کشور ارسال میکند.
قرار گرفتن نرخ این بازار دقیقاً روی سقف کریدور بهره، جایی که نرخ اعتبارگیری به صورت قاعدهمند تعیین شده است، نشاندهنده تصمیم آگاهانه سیاستگذار برای حفظ یک انقباض شدید پولی است.
وقتی میانگین موزون معاملات به سقف دالان نرخها چسبیده باشد، به معنای آن است که کسری شدید نقدینگی در بین بانکها همچنان ادامه دارد و بانک مرکزی در این مقطع هیچ برنامهای برای تزریق منابع یا کاهش نرخ بهره برای تسهیل اعتبارات ارزانقیمت ندارد.
انتخاب راهبرد تثبیت نرخ سود در بالاترین حد مجاز، در واقع تلاشی هماهنگ برای کنترل انتظارات تورمی و متوقف کردن روند خلق نقدینگی درونی شبکه بانکی است.
سیاستگذار پولی به خوبی آگاه است که تزریق گسترده پایه پولی به بازار شبانه یا کاهش نرخ هدایت به کف کریدور، به سرعت باعث حرکت نقدینگی به سمت بازارهای دارایی مانند ارز، طلا و مسکن میشود. بنابراین، حفظ لنگر 24 درصدی نقش یک سد دفاعی مهم در برابر افزایش پایه پولی را ایفا میکند، اگرچه تبعات ناگزیر آن همچون بالا ماندن هزینه جذب پول و محدودیت شدید اعتباری برای بنگاههای تولیدی همچنان پابرجاست.
از سوی دیگر، تثبیت بلندمدت نرخ سود در سقف مجاز، پیامی روشن برای بازار سرمایه و فعالان اقتصادی ارسال میکند؛ دورهای که در آن «پول گران» بهعنوان عامل اصلی در تصمیمگیریها باقی خواهد ماند.
تا زمانی که اضافهبرداشتها کنترل نشدهاند و بازار باز نتوانسته تعادل خودجوشی میان عرضه و تقاضای ذخایر پولی ایجاد کند، بانک مرکزی ترجیح میدهد ریسک رکود کوتاهمدت یا فشار بر بازار سهام را بپذیرد، اما اجازه ندهد نرخ سود بینبانکی که به عنوان دماسنج وضعیت پولی اقتصاد شناخته میشود، سیگنال کاهش انقباض را ارسال کند.
بدین ترتیب، نرخ 24 درصد در حال حاضر نه یک نقطه تعادل طبیعی، بلکه خط قرمز سیاستی بانک مرکزی در میرداماد است که برای مهار بیثباتیهای کلان، اجازه کاهش انقباض پولی را نمیدهد.