جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها به ۱۲ استان رسید/ تکلیف بنزین آزاد و سهمیه رانندگان چه می‌شود؟
طرح جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها اکنون به ۱۲ استان گسترش یافته و اجرای آن نگرانی‌هایی را درباره نحوه دریافت بنزین آزاد و سهمیه سوخت رانندگان ایجاد کرده است. در این برنامه، استفاده از کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها محدود می‌شود و رانندگان موظف‌اند بیشتر از گذشته از کارت سوخت شخصی خود برای سوخت‌گیری استفاده کنند.
محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، در تاریخ ۲۱ آبان ۱۴۰۵ با اشاره به برآورد قاچاق روزانه حدود ۳۰ میلیون لیتر سوخت در کشور، کارت‌های آزاد جایگاه‌ها را یکی از عوامل اصلی کمبود سوخت عنوان کرد و اعلام نمود که روند جمع‌آوری این کارت‌ها ادامه خواهد یافت.
با این حال، جمع‌آوری کارت‌های جایگاه‌داران به معنای حذف کامل امکان سوخت‌گیری اضطراری نیست و مسئولان شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی تأکید کرده‌اند که تأمین سوخت مسافران و خودروهای عبوری در جایگاه‌های منتخب همچنان باید تضمین شود.
کارت سوخت جایگاه‌ها در کدام استان‌ها جمع‌آوری شده است؟
طبق اعلام مسئولان شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، طرح جمع‌آوری کارت‌های سوخت جایگاه‌ها ابتدا به‌صورت آزمایشی در استان کرمان آغاز شد و سپس به استان‌های سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی توسعه یافت.
از ابتدای آبان ۱۴۰۵ نیز هشت استان دیگر شامل هرمزگان، یزد، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، اردبیل و کردستان به این طرح افزوده شدند و در نتیجه تعداد استان‌های مشمول به ۱۱ استان رسید.
با این وجود، معاون اجرایی رئیس‌جمهور در جدیدترین اظهارات خود از جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌داران در ۱۲ استان خبر داده است. همچنین در گزارشی دیگر به نقل از سخنگوی شرکت ملی پخش، نام استان بوشهر نیز در فهرست استان‌های دارای این طرح مطرح شده است.
کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، تأکید کرده است که مدیران مناطق مشمول طرح باید تمامی اقدامات لازم جهت جلوگیری از بروز اختلال در فرآیند سوخت‌رسانی، به ویژه برای مسافران و خودروهای غیر بومی، را انجام دهند.
در استان تهران، برخلاف سایر استان‌های مذکور، تمرکز برنامه بر شناسه‌دار کردن فرآیند سوخت‌گیری است و مسئولان شرکت ملی پخش پیش‌تر اعلام کرده‌اند که فعلاً برنامه‌ای برای جمع‌آوری کارت‌های اضطراری جایگاه‌های پایتخت وجود ندارد.
سهمیه بنزین خودروها پس از جمع‌آوری کارت سوخت چه تغییراتی خواهد داشت؟
یکی از اصلی‌ترین سوالات رانندگان پس از اعلام جمع‌آوری کارت‌های سوخت جایگاه‌ها، این است که پس از پایان سهمیه‌های معمول، چگونه می‌توانند بنزین آزاد دریافت کنند.
بر اساس سازوکار اعلام شده برای خودروهای مشمول طرح، علاوه بر سهمیه ۶۰ لیتری بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان و سهمیه ۵۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان، یک سهمیه سوم به میزان ۵۰ لیتر با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان نیز روی کارت سوخت شخصی در نظر گرفته شده است.
بنابراین، رانندگانی که سهمیه‌های قبلی خود را مصرف کرده‌اند، می‌توانند طبق ضوابط این طرح از سهمیه سوم کارت شخصی خود بهره‌مند شوند.
این تغییر باعث می‌شود بخشی از دسترسی به بنزین آزاد از کارت جایگاه به کارت شخصی خودرو منتقل شود؛ موضوعی که همراه داشتن کارت سوخت را برای رانندگان، به ویژه در سفرهای بین‌شهری، بسیار ضروری‌تر کرده است.
علت حذف کارت سوخت جایگاه‌داران در سال ۱۴۰۵ چیست؟
مقابله با قاچاق سوخت و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه، اصلی‌ترین دلیل حذف کارت سوخت جایگاه‌داران در سال ۱۴۰۵ اعلام شده است.
محمدجعفر قائم‌پناه با اشاره به برآورد قاچاق روزانه ۳۰ میلیون لیتر سوخت، گفته است که بخشی از سوخت از استان‌های مختلف جمع‌آوری و سپس از مسیر مرزها به کشورهای همسایه منتقل می‌شود.
به گفته وی، اختلاف قابل توجه قیمت سوخت داخلی با کشورهای همسایه، انگیزه اقتصادی قاچاق را افزایش داده است.
البته رقم ۳۰ میلیون لیتر، برآورد اعلام‌شده توسط این مقام دولتی است و نمی‌توان تمام این میزان قاچاق را به استفاده از کارت‌های آزاد جایگاه‌ها نسبت داد.
مسئولان حوزه سوخت همچنین کاهش مصرف غیرمتعارف، کنترل عرضه خارج از شبکه و افزایش استفاده از کارت‌های سوخت شخصی را از دیگر اهداف جمع‌آوری کارت‌های سوخت جایگاه‌ها عنوان کرده‌اند.
آیا حذف کارت سوخت جایگاه‌داران باعث ایجاد صف‌های طولانی بنزین می‌شود؟
یکی از نگرانی‌های رانندگان در رابطه با اجرای این طرح، دشواری در سوخت‌گیری برای کسانی است که کارت شخصی ندارند یا قصد سفر به استان‌های دیگر را دارند.
شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اعلام کرده که در مناطق مشمول طرح، باید امکان دسترسی ضروری به کارت سوخت اضطراری در جایگاه‌های منتخب فراهم شود.
از سوی دیگر، مسئولان این شرکت از کاهش ۱۴ درصدی مصرف بنزین در استان کرمان پس از اجرای آزمایشی طرح و کاهش صف‌های غیرمتعارف خبر داده‌اند.
با این وجود، برای بررسی دقیق تأثیر جمع‌آوری کارت سوخت در سایر استان‌ها، نیاز به انتشار آمار دقیق درباره مدت زمان انتظار رانندگان، میزان مصرف بنزین و تعداد کارت‌های اضطراری باقی‌مانده در جایگاه‌ها احساس می‌شود.
همچنین وضعیت رانندگانی که کارت سوخت خود را گم کرده‌اند، متقاضیان کارت المثنی و خودروهای عبوری از استان‌های مشمول نیز از موضوعاتی است که اطلاعات دقیق‌تری درباره آنها لازم است.
آیا کارت سوخت جایگاه‌داران در مشهد حذف شده است؟
با اجرای طرح جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌داران در سال ۱۴۰۵، استان خراسان رضوی و کلان‌شهر مشهد نیز مشمول محدودیت استفاده از کارت‌های آزاد شده‌اند.
با این وجود، کارت‌های اضطراری در برخی جایگاه‌های مسیرهای منتهی به مشهد و مسیرهای پرتردد زائران همچنان برای سوخت‌گیری ضروری در دسترس هستند.
در نتیجه، حذف کارت سوخت جایگاه‌داران در مشهد به معنای جمع‌آوری تمامی کارت‌های آزاد این شهر نیست و رانندگان بهتر است هنگام سفر حتماً کارت سوخت شخصی خود را همراه داشته باشند.
تکلیف مسافران و رانندگان فاقد کارت سوخت چیست؟
طبق توضیحات شرکت ملی پخش، اولویت سوخت‌گیری در استان‌های مشمول طرح، استفاده از کارت سوخت شخصی است. با این حال، در برخی جایگاه‌های منتخب امکان سوخت‌گیری اضطراری همچنان برقرار خواهد بود.
رانندگان توصیه می‌شود پیش از سفر، کارت سوخت خود را همراه داشته باشند و درباره جایگاه‌هایی که خدمات اضطراری ارائه می‌دهند، اطلاعات لازم را کسب کنند.
این موضوع برای رانندگان حمل‌ونقل عمومی و خودروهای با پیمایش بالا اهمیت بیشتری دارد. مسئولان شرکت ملی پخش اعلام کرده‌اند که سازوکاری برای اختصاص سهمیه بنزین متناسب با پیمایش رانندگان تاکسی‌های اینترنتی پیش‌بینی شده است.
علاوه بر این، معاون اجرایی رئیس‌جمهور اعلام کرده که برای گروه‌هایی مانند معلمان، صیادان و کادر درمان سهمیه جبرانی در نظر گرفته خواهد شد. جزئیات دریافت این سهمیه‌ها توسط مراجع مسئول اطلاع‌رسانی خواهد شد.
ثبت‌نام کارت سوخت با موبایل چگونه انجام می‌شود؟
رانندگانی که کارت سوخت شخصی ندارند یا کارت خود را گم کرده‌اند، می‌توانند برای درخواست کارت جدید یا المثنی به سامانه خدمات کارت هوشمند سوخت مراجعه کنند.
ثبت‌نام کارت سوخت از طریق موبایل و مرورگر گوشی با مراجعه به آدرس fcs.niopdc.ir امکان‌پذیر است. متقاضیان پس از ورود به سامانه و احراز هویت، می‌توانند اطلاعات خودرو را تکمیل و درخواست خود را ثبت نمایند.
با توجه به محدود شدن کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها، توصیه می‌شود مالکان خودروهای فاقد کارت سوخت، ثبت درخواست خود را به تعویق نیندازند.
آیا جمع‌آوری کارت‌های سوخت در سایر استان‌ها نیز ادامه خواهد داشت؟
اظهارات اخیر معاون اجرایی رئیس‌جمهور نشان می‌دهد که سیاست جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها همچنان در برنامه دولت قرار دارد و قرار است این روند در هفته‌های آینده به صورت تدریجی در سایر استان‌ها نیز ادامه یابد.
با این حال، هنوز زمان‌بندی دقیق اجرای طرح در استان‌های بعدی به صورت رسمی اعلام نشده است.
آنچه در شرایط کنونی اهمیت دارد، اطلاع‌رسانی کامل و دقیق درباره نحوه دریافت بنزین پس از پایان سهمیه‌های معمول، وضعیت کارت‌های اضطراری و دسترسی شهروندان به جایگاه‌های ارائه‌دهنده خدمات جایگزین است.
در نهایت، موفقیت طرح جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها تنها به کاهش مصرف بنزین یا مقابله با قاچاق وابسته نیست؛ بلکه حفظ دسترسی رانندگان به سوخت و جلوگیری از ایجاد اختلال در جایگاه‌ها نیز از مهم‌ترین معیارهای سنجش اجرای این تصمیم خواهد بود.