محمدرضا عارف با اشاره به وجود نام‌های مختلفی مانند «دریای مازندران»، «خزر» و «کاسپین»، بیان کرد که درباره این موضوع نظرات متفاوتی وجود دارد و برخی از محققان و کارشناسان در زمینه تعاملات بین‌المللی نسبت به استفاده ایران از عنوان «خزر» سوالاتی را مطرح کرده‌اند و معتقدند که عنوان «کاسپین» نیز قابلیت به‌کارگیری دارد.
وی خواستار انجام بررسی‌های کارشناسی درباره نام‌های مختلف مربوط به دریای خزر شد و تأکید کرد که لازم است یک نام واحد برای به‌کارگیری در اسناد و مکاتبات رسمی انتخاب شود.
محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، با تأکید بر این موضوع خواستار ارزیابی تخصصی تغییر نام رسمی دریای خزر و تعیین یک عنوان واحد برای آن در اسناد دولتی شد.
نام‌گذاری دریای خزر انعکاسی از روندهای تاریخی و قومی پیرامون این پهنه آبی است. نام «خزر» برگرفته از قوم ترک‌تبار خزر است که از حدود قرن هفتم تا دهم میلادی در نواحی شمال قفقاز و بخش‌های شمالی و غربی این دریا نفوذ و قدرت داشتند.
یکی از نکات تاریخی بسیار جالب درباره این قوم، گرویدن خاندان سلطنتی و بخش‌هایی از طبقه حاکم آن به دین یهودیت در حدود قرن‌های هشتم و نهم میلادی است؛ امری که در منابع تاریخی یهودی و اسلامی نیز ثبت شده است. پس از سقوط حکومت خزرها، نام این قوم همچنان در برخی مدارک جغرافیایی باقی ماند و به تدریج به عنوان نام این دریا رواج پیدا کرد.
در مقابل، نام‌های دیگری مانند «دریای مازندران»، «دریای طبرستان» و «کاسپین» نیز در منابع تاریخی و جغرافیایی برای این دریا به کار رفته‌اند که هر یک ریشه در پیشینه قومی، جغرافیایی و تاریخی مناطق ساحلی آن دارند. از این منظر، بررسی نام دریای خزر صرفاً یک موضوع واژگانی نیست، بلکه مسئله‌ای مرتبط با هویت تاریخی و فرهنگی منطقه و چگونگی شکل‌گیری روایت‌های جغرافیایی است.
ضرورت تعیین نام رسمی دریای خزر
معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به استفاده جدید عنوان «دریای کاسپین» در نقشه‌های هواشناسی صداوسیما، خواستار ارزیابی تخصصی پیشینه و جنبه‌های مختلف نام‌های مورد استفاده برای این دریا شد و تأکید کرد که دولت باید پس از بررسی دیدگاه‌های گوناگون، درباره انتخاب و تثبیت یک نام واحد برای اسناد و مکاتبات رسمی تصمیم‌گیری کند.
عارف با بیان اینکه نام‌های مختلفی از جمله «دریای مازندران»، «خزر» و «کاسپین» رواج یافته‌اند، خاطرنشان کرد که دیدگاه‌های متعددی در این زمینه وجود دارد و برخی از محققان و کارشناسان در عرصه بین‌المللی نسبت به کاربرد عنوان «خزر» توسط ایران پرسش‌هایی مطرح کرده‌اند و بر این باورند که «کاسپین» می‌تواند جایگزین مناسبی باشد.
معاون اول رئیس‌جمهور تاکید کرد که لازم است پیشینه و وجوه مختلف این نام‌ها به دقت بررسی شود تا پس از انجام مطالعات کارشناسی، جمع‌بندی مشخصی به دست آید و نامی که مورد توافق است برای استفاده در مکاتبات و اسناد رسمی دولت تعیین گردد.
وی همچنین با اشاره به اهمیت هماهنگی با کشورهای حاشیه دریای خزر بیان کرد که با توجه به نبود اختلافات جدی میان این کشورها در زمینه نام‌های مورد بحث، می‌توان از ظرفیت تعاملات و رایزنی‌های منطقه‌ای برای رسیدن به توافق و تثبیت یک عنوان واحد بهره برد.