بر اساس گزارش سایت طلا و داده‌های منتشرشده از عملکرد صندوق‌های طلا، در هفته مورد بررسی نزدیک به ۱،۹۷۰.۷ میلیارد تومان پول حقیقی از این صندوق‌ها خارج شده است؛ رقمی که نمایانگر افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران و کاهش تمایل بخشی از معامله‌گران به نگهداری واحدهای صندوق‌های مبتنی بر طلا می‌باشد.
این اتفاق در حالی رخ داده که ارزش معاملات هفتگی صندوق‌های طلا به ۵۷ هزار و ۳۴۲ میلیارد تومان رسیده و نسبت به هفته‌های قبل، به پایین‌ترین سطح طی ۱۲ هفته اخیر نزدیک شده است. کاهش ارزش معاملات در کنار خروج پول حقیقی و منفی شدن بازدهی تمامی صندوق‌ها، تصویری از تضعیف تقاضا در این بخش از بازار سرمایه ارائه می‌کند.
خروج ۱،۹۷۰ میلیارد تومان پول حقیقی از صندوق‌های طلا
مهم‌ترین رویداد بازار صندوق‌های طلا در هفته گذشته، تغییر جهت جریان نقدینگی و ثبت خروج حدود ۱،۹۷۰.۷ میلیارد تومان پول حقیقی بود.
بررسی روند هفتگی ورود و خروج نقدینگی نشان می‌دهد که بازار در هفته‌های پیشین دوره‌هایی از ورود نقدینگی و افزایش تقاضا را تجربه کرده بود، اما در هفته منتهی به ۱۴ آبان، شرایط تغییر یافت و مجموع جریان پول حقیقی به منطقه منفی رسید.
خروج سرمایه از صندوق‌های طلا لزوماً به معنای کاهش علاقه سرمایه‌گذاران به طلا نیست؛ زیرا بخشی از معامله‌گران ممکن است برای شناسایی سود، کاهش ریسک پرتفوی یا انتقال سرمایه به سایر دارایی‌ها اقدام به فروش واحدهای صندوق کنند.
با این وجود، تداوم خروج پول حقیقی می‌تواند نشانه‌ای از افزایش نگرانی سرمایه‌گذاران و کاهش قدرت تقاضا در کوتاه‌مدت باشد.
کاهش ارزش معاملات؛ نشانه‌ای از کم‌رمقی بازار طلا
ارزش معاملات صندوق‌های طلا در هفته منتهی به ۱۴ آبان به ۵۷ هزار و ۳۴۲ میلیارد تومان رسید؛ این رقم در مقایسه با هفته‌های قبل کاهش قابل توجهی داشته و به نزدیک‌ترین سطح به کمترین مقدار در ۱۲ هفته گذشته رسیده است.
برای مقایسه، در یکی از هفته‌های پررونق این دوره، ارزش معاملات به حدود ۱۳۱ هزار و ۴۷۴ میلیارد تومان نیز بالغ شده بود.
کاهش ارزش معاملات همراه با خروج پول حقیقی نشان‌دهنده عقب‌نشینی بخشی از فعالان بازار از انجام معاملات پرحجم است. در چنین وضعیتی، سرمایه‌گذاران معمولاً با احتیاط بیشتری نسبت به خرید و فروش واحدهای صندوق‌های طلا عمل می‌کنند و منتظر روشن‌تر شدن روند قیمت طلا و ارز می‌مانند.
منفی شدن بازدهی همه ۳۵ صندوق طلا
یکی دیگر از نکات برجسته گزارش هفتگی، منفی شدن بازدهی تمامی ۳۵ صندوق طلای مورد بررسی است.
در میان این صندوق‌ها، صندوق درنا با کاهش حدود ۱.۳ درصدی و صندوق آلتون با افت تقریباً ۱.۵ درصدی، کمترین میزان نزول را ثبت کردند و در صدر صندوق‌های با عملکرد بهتر هفتگی قرار گرفتند.
پس از این دو صندوق، تابش و دفینه با افت حدود ۱.۶ درصد و زروان با کاهش تقریباً ۱.۷ درصدی در گروه صندوق‌هایی جای گرفتند که نسبت به سایر رقبا افت کمتری داشتند.
در سوی مقابل، صندوق مثقال با کاهش ۳.۱ درصدی بیشترین افت بازدهی هفتگی را به ثبت رساند و قلک گلد نیز با افت ۳ درصدی در جایگاه بعدی قرار گرفت.
صندوق‌های جام طلا و کهربا هر یک حدود ۲.۸ درصد و صندوق عیار حدود ۲.۷ درصد کاهش ارزش را تجربه کردند.
این اختلاف در میزان بازدهی نشان می‌دهد که اگرچه همه صندوق‌های طلا در هفته گذشته منفی بودند، اما شدت کاهش در میان آنها یکنواخت نبود.
کدام صندوق‌ها موفق به جذب پول حقیقی شدند؟
با وجود خروج قابل توجه پول حقیقی از مجموع صندوق‌های طلا، برخی صندوق‌ها توانستند نقدینگی جذب کنند.
بر اساس اطلاعات نمودار جریان نقدینگی، صندوق‌های عیار، نفیس، جام طلا، زرین و زر در میان صندوق‌هایی بودند که ورود پول حقیقی را تجربه کردند.
ورود پول به برخی صندوق‌ها در شرایطی که جریان نقدینگی کل گروه منفی است، نشان می‌دهد رفتار سرمایه‌گذاران در این بازار یکنواخت نیست و بخشی از معامله‌گران به دنبال صندوق‌هایی با شرایط معاملاتی و ترکیب دارایی متفاوت هستند.
علل کاهش بازدهی و خروج پول از صندوق‌های طلا
عملکرد صندوق‌های طلا به‌طور مستقیم تحت تأثیر تغییرات قیمت دارایی‌های پایه، به ویژه گواهی سپرده شمش و سکه طلا، و همچنین انتظارات سرمایه‌گذاران درباره قیمت اونس جهانی و نرخ ارز قرار دارد.
در شرایطی که معامله‌گران نسبت به ادامه روند افزایش قیمت طلا اعتماد کافی ندارند، احتمال کاهش تقاضا برای واحدهای صندوق‌ها افزایش می‌یابد. علاوه بر این، پس از دوره‌های رشد قیمت، برخی سرمایه‌گذاران برای شناسایی سود اقدام به فروش می‌کنند؛ موضوعی که می‌تواند همزمان با افت بازدهی و خروج نقدینگی همراه باشد.
از سوی دیگر، کاهش ارزش معاملات نشان می‌دهد بخشی از فعالان بازار ترجیح داده‌اند تا مشخص شدن جهت بعدی بازار، با احتیاط بیشتری معامله کنند.
البته برای تعیین دقیق سهم هر عامل در خروج پول هفته گذشته، بررسی جزئیات معاملات، حباب صندوق‌ها، تغییرات ارزش دارایی‌های پایه و وضعیت قیمت ارز و اونس جهانی ضروری است.
چشم‌انداز صندوق‌های طلا؛ انتظار تعیین مسیر جدید بازار
در هفته‌های آینده، چند متغیر مهم می‌تواند بر روند معاملات صندوق‌های طلا تأثیرگذار باشد؛ از جمله تغییرات قیمت اونس جهانی، نوسانات نرخ دلار در بازار آزاد، وضعیت بازار گواهی سپرده شمش و سکه و همچنین میزان ورود و خروج نقدینگی حقیقی.
در صورتی که قیمت جهانی طلا و نرخ ارز همزمان در مسیر افزایشی قرار بگیرند، امکان بهبود ارزش دارایی‌های صندوق‌ها وجود دارد. برعکس، کاهش همزمان این دو عامل می‌تواند فشار بیشتری بر قیمت واحدهای صندوق‌های طلا وارد کند.
همچنین، بازگشت جریان نقدینگی حقیقی و افزایش ارزش معاملات می‌تواند به عنوان نشانه‌هایی از بهبود تقاضا در این گروه لحاظ شود.
بازار صندوق‌های طلای بورسی در هفته منتهی به ۱۴ آبان ۱۴۰۵، هفته‌ای کم‌رمق و منفی را پشت سر گذاشت. خروج نزدیک به ۲ هزار میلیارد تومان پول حقیقی، کاهش ارزش معاملات به ۵۷ هزار و ۳۴۲ میلیارد تومان و منفی شدن بازدهی تمام ۳۵ صندوق، سه علامت مهم از کاهش تقاضا در این بازار بود. در این میان، صندوق‌های درنا و آلتون کمترین افت و مثقال و قلک گلد بیشترین کاهش بازدهی را ثبت کردند. اکنون بازگشت نقدینگی و بهبود ارزش معاملات در کنار تحولات بازار ارز و اونس جهانی، از شاخص‌های کلیدی برای تعیین مسیر آتی صندوق‌های طلا به شمار می‌روند.