شب بزرگداشت فریدون جیرانی همزمان با نمایش فیلم «قرمز» برگزار می‌شود؛ فیلمی که نه تنها راه فیلمسازی جیرانی را متحول کرد، بلکه تأثیر قابل توجهی بر سرنوشت حرفه‌ای برخی از بازیگرانش داشت.
کانون کارگردانان سینمای ایران قصد دارد در ادامه برنامه «کلاسیک‌های کانون»، مراسم بزرگداشت فریدون جیرانی، کارگردان و فیلمنامه‌نویس برجسته سینما، را در موزه سینمای ایران برگزار کند.
این مراسم به همراه نمایش و بررسی فیلم «قرمز» که جایگاهی ویژه و خاص در کارنامه هنری جیرانی دارد، برگزار خواهد شد.
فیلم «قرمز» که در اواخر دهه ۷۰ خورشیدی ساخته شده، یکی از آثار ماندگار سینمای ایران در چند دهه اخیر به شمار می‌آید که باعث شد جیرانی نام و نشانی در سینما پیدا کند. خود جیرانی درباره ساخت این فیلم گفته است: «سال ۷۵ به پیشنهاد غلامرضا موسوی، تهیه‌کننده فیلم، پس از شکست اولین فیلمم یعنی «صعود»، تصمیم گرفتم فیلم بسازم. آن زمان برای فیلمنامه تصویب شده «مدیرعامل» پروانه ساخت گرفته بودم. ابتدا قصد داشتم فیلمی کمدی رمانتیک بسازم، اما با تغییر فضای سیاسی و فرهنگی کشور، فیلمنامه «قرمز» را نوشتم.»
او درباره انتخاب نام «قرمز» نیز توضیح داده است: «خسرو هریتاش هنگام نوشتن فیلمنامه «تب» نکته‌ای گفت که برایم اهمیت زیادی دارد. او معتقد بود اسم‌ها باید خیلی خاص باشند، هم برای شخصیت‌ها و هم برای خود فیلم. حتی توصیه می‌کرد که حرف آخر نام خانوادگی شخصیت‌ها تنوع داشته باشد. من همیشه در انتخاب اسم‌ها بسیار دقت می‌کنم و حتی زمانی که برای دیگران فیلمنامه می‌نویسم، درباره اسم شخصیت‌ها بحث و جدل می‌کنیم. با این حال، اسم فیلم را من انتخاب نکردم. بیست اسم مختلف پیشنهاد شد؛ از جمله «عاشقم کن» که به نظرم خوب نبود. یک شب غلامرضا موسوی نام «قرمز» را پیشنهاد داد که من پسندیدم. قرمز کوتاه است و من اسم‌های کوتاه را دوست دارم.»
فیلم «قرمز» با بازی هدیه تهرانی، محمدرضا فروتن، کمند امیرسلیمانی، توران مهرزاد، سعید پیردوست، پیمان شریعتی و شهره سلطانی ساخته شده و در سال ۱۳۷۷ در هفدهمین جشنواره فیلم فجر، دو سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن و مرد را برای فروتن و تهرانی به ارمغان آورد.
جالب است بدانید که این دو بازیگر اصلی «قرمز» در ابتدا گزینه اول برای نقش‌های «ناصر ملک» و «هستی مشرقی» نبودند.
جیرانی در این زمینه گفته است: «برای نقش اول فیلم ابتدا می‌خواستم زنده‌یاد خسرو شکیبایی را بیاورم، اما او به این دلیل که فیلم اولم شکست خورده بود، قبول نکرد. سپس سراغ ابوالفضل پورعرب رفتم، اما او با خشونت مرد فیلم مخالف بود و می‌خواست فیلمنامه تغییر کند؛ در حالی که ما قصد تغییر نداشتیم. پارسا پیروزفر هم درباره نقش فکر کرد اما قبول نکرد. لعیا زنگنه که با سریال «در پناه تو» شناخته شده بود، فیلمنامه را خواند اما بازی نکرد. در نهایت غلامرضا موسوی موافقت کرد که از بازیگران جوان استفاده کنیم. چون من فیلمنامه «غریبانه» را نوشته بودم، نسخه مونتاژ شده این فیلم را با بازی هدیه تهرانی در میز موویلا دیده بودم. آقای نعیمی فیلمنامه «قرمز» را به هدیه تهرانی داد. او فیلمنامه را خواند و روزی که قرار بود قرارداد ببندم، به دفتر ما آمد و بازیگر نقش اول فیلم شد. بدین ترتیب مسیر فیلم تغییر کرد و محمدرضا فروتن نیز نقش اول مرد را بازی کرد.»
در این رابطه، امین حیایی نیز در مصاحبه‌ای با فریدون جیرانی تعریف کرده است که قرار بود اولین نقش اصلی سینمایی خود را در «قرمز» با نقش ناصر ملک بازی کند و حتی ۲۰ دقیقه فیلمبرداری هم انجام شده بود، اما به دلیل شرایط روحی پس از فوت خواهرش و خودکشی یکی از دوستانش از بازی در فیلم انصراف داد.
برنامه نمایش فیلم «قرمز» به همراه بزرگداشت این کارگردان، روز شنبه ۱۶ آبان‌ماه ساعت ۱۷ در سالن سینماتوگراف موزه سینما برگزار خواهد شد.
طراحی پوستر این برنامه را بهزاد خورشیدی بر عهده داشته است.