اظهارات یک پژوهشگر حوزه اعتیاد درباره قیمت تریاک، بار دیگر نگاه‌ها را به وضعیت پیچیده بازار مواد مخدر در ایران معطوف کرده است؛ بازاری که در آن قیمت هر کیلوگرم تریاک با توجه به منطقه جغرافیایی و ادعاهای متفاوت فروشندگان، از ۲۰۰ میلیون تا ۵۰۰ میلیون تومان متغیر است.
بر اساس گزارش یک پژوهشگر اعتیاد، قیمت هر کیلو تریاک در بازار ایران بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان نوسان دارد؛ تفاوتی چشمگیر که در کنار تغییر مسیرهای قاچاق و تحولات مختلف بازار مواد مخدر، توجهات را به وضعیت مصرف و عرضه این ماده در کشور جلب کرده است.
سعید صفاتیان، درمانگر و پژوهشگر حوزه اعتیاد، با تأکید بر تفاوت قیمت تریاک در مناطق مختلف کشور، توضیح می‌دهد که برخی فروشندگان با بیان ادعاهایی مانند واردات مستقیم از افغانستان یا کیفیت و خلوص بالاتر تریاک، قیمت‌های بالاتری را مطالبه می‌کنند.
چرا تریاک همچنان در ایران مصرف می‌شود؟
صفاتیان اشاره می‌کند که همسایگی ایران با افغانستان و سابقه طولانی مصرف تریاک، از جمله عوامل مهمی هستند که به گفته او، موجب تداوم دسترسی آسان به این ماده در ایران شده‌اند. به اعتقاد او، علاوه بر قیمت، میزان دسترسی به مواد مخدر نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب و الگوی مصرف افراد دارد.
تأثیر جنگ بر بازار مواد مخدر
این پژوهشگر اعتیاد با اشاره به تأثیرات ناشی از جنگ در منطقه می‌گوید که ورود برخی مواد محرک و روانگردان به کشور کاهش یافته است؛ در مقابل، تریاک نسبت به گذشته به مراتب بیشتر در دسترس مصرف‌کنندگان قرار گرفته است. صفاتیان مسیرهای متفاوت قاچاق تریاک از افغانستان و تفاوت آن با مسیر ورود سایر مواد را یکی از دلایل اصلی این وضعیت می‌داند.
جوانان ۲۵ تا ۳۵ سال در میان مصرف‌کنندگان تریاک
صفاتیان می‌گوید مصرف تریاک محدود به یک گروه سنی خاص نیست، اما سهم جوانان بین ۲۵ تا ۳۵ سال در میان مصرف‌کنندگان این ماده قابل توجه است. به نظر او، ضعف برنامه‌های پیشگیری و درمان، کاهش میزان کشفیات مواد مخدر و نبود بازدارندگی مؤثر در برابر قاچاق و فروش مواد، از عوامل مهم گسترش مصرف تریاک در کشور به شمار می‌روند.
آیا ایران رکورددار مصرف تریاک در جهان است؟
در خصوص جایگاه ایران در مصرف جهانی تریاک، نظرات متفاوتی مطرح شده است. صفاتیان معتقد است که مصرف تریاک در ایران طی دهه‌های گذشته همواره در سطح بالایی بوده است، اما محمد ترحمی، مدیرکل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر، پیش‌تر اعلام کرده بود که ادعای صدرنشینی ایران در مصرف تریاک صرفاً یک شایعه است و صحت ندارد.