با نزدیک شدن به پایان تابستان و شروع سال تحصیلی جدید، بازار تولید و توزیع روپوش مدارس وارد یکی از شلوغترین و پرهیجانترین فصول کاری خود شده است؛ بازاری که این بار نه به دلیل کمبود یا مشکلات کیفیت، بلکه به علت یک چالش قدیمی که امسال شدت بیشتری یافته با آن روبهرو است: افزایش بسیار شدید هزینههای مواد اولیه تولید. بررسیهای میدانی و گفتههای فعالان صنفی نشان میدهد که امسال برای نخستین بار در سالهای اخیر، مشکل اصلی بازار روپوش نه در سطح عرضه بلکه در عمق زنجیره تأمین و تولید قرار دارد. قیمت پارچه و نخ داخلی زنجیرهای از افزایش هزینهها را به وجود آورده است که از کارگاههای دوخت تا فروشگاهها و نهایتاً جیب والدین کشیده شده و در بعضی موارد باعث شده قیمتها تا دو برابر افزایش پیدا کنند.
اکبر صدقی، رئیس اتحادیه صنف خیاطان زنانه و مردانه تهران، اعلام کرد: از نظر تهیه و توزیع روپوش مدارس هیچ گونه کمبودی وجود ندارد و ثبت سفارشها در بازه زمانی مشخص از طریق سامانه اختصاصی اتحادیه انجام میشود؛ سامانهای که مدارس و پیمانکاران را در مسیر ثبت سفارش قرار میدهد و اتحادیه نیز مطابق نرخنامه مصوب، قیمت انواع کالاهای ضروری را به صورت شفاف اعلام کرده است. این نظم اجرایی سال گذشته هم تأکید شده بود، اما آنچه امسال متفاوت است، وجود این نظم در برابر واقعیت گرانی است که از خارج حوزه سامانهها و کنترلها ناشی میشود.
صدقی در این زمینه به وضعیت تعادل اقتصادی تولید اشاره کرد و افزود: افزایش قیمت فقط مربوط به یک نهاده نیست؛ پارچه تولید داخل که در همین زمان سال گذشته حدود 120 هزار تومان قیمت داشت، امسال به بیش از 295 هزار تومان رسیده و در برخی رنگهای پرمصرف حتی از 380 هزار تومان فراتر رفته است. نخ نیز در مسیر مشابهی افزایش یافته و دستمزد دوخت و سایر هزینههای جانبی کارگاهها نیز متاثر از این روند افزایشی، سیر صعودی داشتهاند. نتیجه این افزایشهای متوالی باعث شده قیمت تمامشده روپوشها به سطحی برسد که برخی از آنها از حدود یک میلیون و 100 هزار تومان به نزدیک دو میلیون تومان ارتقا یافتهاند.
رئیس اتحادیه خیاطان تهران با تأکید بر اینکه بخش قابل توجهی از کالاهای مورد نیاز بازار توسط تولیدکنندگان داخلی تأمین میشود و کیفیت دوخت و جنس پارچه محصولات ایرانی در حدی است که میتواند با تولیدات معتبر جهانی رقابت کند، راهکار مهار قیمت را در جای دیگری جستوجو کرد. به گفته وی، راه کنترل قیمت ابتدا تأمین به موقع و حمایت از تولیدکننده داخلی است؛ زیرا اگر نهادهها با قیمت منطقی و در زمان مناسب به کارگاهها ارائه شود، امکان کنترل افزایش قیمتها از ریشه زنجیره فراهم میشود و قیمت نهایی که مصرفکننده باید بپردازد قابل مدیریتتر خواهد بود.
با این حال، نگاه به کل وضعیت بازار در آستانه سال تحصیلی نشان میدهد که آنچه والدین این روزها با آن روبهرو هستند، صرفاً یک هزینه اضافی در فهرست بلند ثبتنام نیست بلکه همزمان با تهیه روپوش باید مخارج مربوط به کتاب، لوازمتحریر، کیف و کفش و دهها نیاز دیگر تحصیلی و خدماتی را نیز تامین کنند.
والدین با وجود اینکه روپوش تولید داخل از نظر کیفیت بخش وسیعی از تقاضا را پوشش میدهد، اما در کنار گرانی پارچه، با سازوکار عرضهای مواجهاند که افزایش هزینه در یک نقطه ابتدایی زنجیره را بدون توقف به طور کامل به آنها منتقل میکند؛ وضعیتی که به گفته فعالان صنفی، تنها زمانی برعکس میشود که سیاستگذاریها از انتهای بازار به سمت ابتدای تولید حرکت کنند و پیش از حل مشکلات اساسی زنجیره، به صورت مقطعی و مکانیکی اقدام نکنند، به ویژه در زمینه تأمین پارچه و نخ.
به طور کلی افزایش قیمت مواد اولیه صرفاً یک رقم در ابتدای زنجیره نیست؛ این موج از دستمزد دوزنده شروع میشود، در میانه به هزینههای تمامشده تولید منتقل میشود و در نهایت به قیمت کالایی که مصرفکننده باید تهیه کند میرسد. بنابراین، اگر قرار باشد قیمت روپوش مدارس کنترل شود، این کار از انتهای بازار ممکن نیست و باید ریشه افزایش قیمتها در منشأ تولید، یعنی تأمین پارچه و نخ، دنبال شود.
بازار روپوش مدارس امسال، در حالی با تورم دوبرابری قیمت برخی اقلام مواجه است که روند عرضه برخلاف گذشته با سامانههای شفاف ثبت سفارش و نرخنامه مصوب انجام میشود؛ بنابراین امسال آزمون بسیار مهمی برای تولیدکنندگان داخلی و سیاستگذاران اقتصادی است تا بتوانند تعادلی بین حمایت از زنجیره تولید و حفظ قدرت خرید خانوادهها در آستانه سال تحصیلی برقرار کنند؛ تعادلی که اگر به وجود نیاید فشار آن بار دیگر بر دوش والدین دانشآموزان خواهد بود، همانطور که در سال جاری نیز شاهد جهش نزدیک به صددرصدی قیمت برخی روپوشها بودیم.
انتهای پیام/