عبدالناصر همتی، در جلسه علنی امروز (سهشنبه ۲۶ آبان) مجلس شورای اسلامی، گزارش عملکرد بانک مرکزی در اجرای بند «الف» ماده ۵۳ قانون بانک مرکزی را ارائه کرد و ضمن اشاره به وضعیت اقتصادی کشور بیان داشت: پس از ناکامی ائتلاف آمریکا، رژیم صهیونیستی و متحدانشان در به زانو درآوردن ایران به شکل نظامی و تحقق اهداف خود، این گروهها مدتهاست میدان جنگ را به عرصه اقتصادی منتقل کردهاند. آنان درصددند آنچه در حوزه نظامی به دست نیاوردهاند را از طریق تمرکز بر متغیرهای اقتصادی کشور دنبال کنند. در این میان، بانک مرکزی نیز هدف فشارها و تهدیدهای متعدد قرار گرفته است.
همتی با اشاره به محدودیتهای ایجادشده در تجارت خارجی و منابع مالی افزود: تخریب زیرساختهای ایران، محدود کردن منابع مالی و ایجاد اختلال در تجارت خارجی، از جمله زمینههایی است که آمریکا و رژیم صهیونیستی به دنبال اعمال فشار از طریق آنها هستند.
رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر اهمیت متغیرهای اقتصادی مانند تورم، چاپ پول و نرخ ارز گفت: مسئولان آمریکایی به خوبی میدانند نتایج فعالیتهای اقتصادی کشور در این شاخصها نمایان میشود و به همین دلیل با بهرهگیری از ابزارهای مختلف فشار، هدفشان فروپاشی اقتصادی ایران و ایجاد این تصور است که کشور قادر به تأمین نیازهای خود و اداره اقتصاد نیست.
وی ادامه داد: این جنگ اقتصادی، جنگی بیسروصدا است که آثار آن را در نوسانات نرخ ارز، تورم، فشار بر صادرات، دشوار شدن دسترسی به منابع مالی و افزایش مشکلات معیشتی مردم و تولیدکنندگان میتوان مشاهده کرد. بانک مرکزی مسئولیت خود را در تأمین نیازهای کشور، تقویت ارزش پول ملی و مدیریت نوسانات اقتصادی میداند. ما دشواریها را میشناسیم و با تلاش مستمر و پشتیبانی اقتصادی از کشور، بر مشکلات فائق خواهیم آمد.
رشد نقدینگی از ۵۶.۴ درصد وارد مسیر کاهشی شد
همتی در ادامه با تشریح عملکرد متغیرهای پولی و بانکی اظهار داشت: یکی از اهداف واسط بانک مرکزی برای کنترل تورم ناشی از تقاضا، کنترل رشد نقدینگی است؛ زیرا بانک مرکزی در حوزه تقاضای اقتصاد باید با مدیریت این متغیر، اقدام کند. از ابتدای سال ۱۴۰۴، رشد نقدینگی وارد محدوده ۳۰ درصد شد و تا حدود پنج ماه پیش روند افزایشی داشت و به ۵۶.۴ درصد رسید؛ اما بانک مرکزی با استفاده از ابزارهای موجود موفق شد با وجود تشدید فشارها بر درآمدهای ارزی، درآمدهای تجاری و بودجه، روند رشد نقدینگی را مدیریت نماید.
وی درباره عوامل افزایش نقدینگی در ماههای پایانی سال ۱۴۰۴ و آغاز سال ۱۴۰۵ گفت: بخشی از این افزایش ناشی از فشارهای واردشده به منابع ارزی و بودجه کشور بود، اما اقدامات بانک مرکزی موجب شد رشد نقدینگی در ماه گذشته وارد روند کاهشی شود.
جمعآوری هزار همت از ذخایر تزریقشده و کنترل اضافهبرداشت بانکها
رئیس کل بانک مرکزی در تشریح اقدامات انجامشده برای کنترل نقدینگی توضیح داد: در مسیر اجرای سیاست کنترل مقداری ترازنامه بانکها، تمرکز جدی بر سمت بدهی بانکها داشتهایم و تلاش کردهایم از رشد نامتعارف آن جلوگیری کنیم.
همتی از جمعآوری حدود هزار همت از ذخایر تزریقشده به شبکه بانکی خبر داد و افزود: افزایش نسبت دریافت جرایم تخطی بانکها و افزایش وجه التزام اضافهبرداشت بانکها از اقدامات مهمی بود که برای کنترل رشد نقدینگی انجام گرفت و توانستیم در چهار ماه گذشته روند رشد نقدینگی را متوقف کنیم.
وی با اشاره به تاثیرات جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه بر متغیرهای پولی کشور بیان کرد: پس از این دو جنگ، به دلیل افزایش شتاب پایه پولی، رشد این متغیر با سرعت بیشتری همراه شد، اما با اقدامات بانک مرکزی، روند رشد پایه پولی در ماه گذشته تعدیل شد. رشد پایه پولی در مهرماه به حدود ۸۰ درصد رسیده بود که پس از تعدیل، به حدود ۶۵ درصد کاهش یافت.
رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر اهمیت ضریب فزاینده پولی گفت: این ضریب اکنون به حدود ۵.۹ رسیده است؛ در حالی که قبلاً معمولاً گفته میشد با ضرب پایه پولی در عدد هشت، میزان نقدینگی به دست میآید، اما اکنون این نسبت کاهش یافته است. بنابراین، تحلیل رابطه میان پایه پولی و نقدینگی نیازمند توجه به عوامل مؤثر بر نقدینگی، نحوه تأمین ذخایر و شیوه عرضه پایه پولی است و باید برداشت رایج از رابطه این دو متغیر اصلاح شود.
همتی افزود: بر اساس یافتههای جدید، نسبت نقدینگی به پایه پولی صرفاً یک نسبت ثابت و قابل تعمیم نیست و از رشد بالای پایه پولی نمیتوان نتیجه گرفت که نقدینگی نیز به همان نسبت در آینده رشد خواهد کرد. میزان ذخایر بانک مرکزی، نرخ ارز، هزینه تأمین منابع و انگیزه بانکها برای گسترش اعتبار، همگی بر روند نقدینگی تاثیرگذارند؛ بنابراین آنچه اهمیت دارد، چگونگی عرضه پایه پولی و مسیر تزریق آن به اقتصاد و همچنین نرخ اعمال شده برای آن است.
ادامه دارد
