به گزارش سایت طلا، ارسال پیامک‌هایی با موضوع مالیات صفر توسط سازمان امور مالیاتی به تعداد زیادی از صاحبان کسب‌وکار، پرسش‌های متعددی را درباره دلیل محاسبه مالیات صفر برای برخی مشاغل و اینکه آیا دریافت چنین پیامکی به معنای پایان تکالیف مالیاتی آن‌ها است، به وجود آورده است.
امیرحسام حیدریان، مشاور مالیاتی، در تشریح روند اجرای تبصره ماده ۱۰۰ و دلایل مشخص شدن مالیات صفر برای برخی مؤدیان، توضیح می‌دهد که اگرچه سازمان امور مالیاتی درخواست تأیید فرم‌های مالیات صفر را نکرده است، اما صاحبان چند پرونده مالیاتی باید به صورت جداگانه وضعیت هر پرونده را به دقت بررسی کنند.
سازمان امور مالیاتی از ابتدای آبان‌ماه، بارگذاری تدریجی فرم‌های مالیات مقطوع مربوط به تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم برای عملکرد سال ۱۴۰۴ را آغاز کرده است. این سازمان اعلام کرده که این فرایند تا ۱۵ آبان ادامه خواهد داشت و مؤدیانی که مالیات آن‌ها صفر تعیین شده است، نیازی به انجام اقدام خاصی ندارند. با این حال، تجربه سال‌های گذشته و احتمال وجود چند پرونده مالیاتی برای یک شخص از جمله مواردی است که کارشناسان بر توجه به آن تأکید دارند.
امیرحسام حیدریان درباره ارسال این پیامک‌ها توضیح می‌دهد که سازمان امور مالیاتی، با توجه به شرایط سخت اقتصادی ناشی از جنگ و تأثیرات آن بر کسب‌وکارها، در تعیین مالیات مقطوع صاحبان مشاغل رویکردی همراه‌تر در پیش گرفته است که نتیجه آن تعیین مالیات صفر برای بخشی از مؤدیان بوده است.
او می‌گوید: «سازمان امور مالیاتی به دلیل شرایط جنگ و آسیب‌هایی که بسیاری از کسب‌وکارها متحمل شده‌اند، فرم تبصره ماده ۱۰۰ را برای مؤدیان مناسب‌تر کرده است. به همین دلیل، تعداد زیادی از افراد پیامکی دریافت کرده‌اند که مالیاتشان صفر شده است. اما نکته مهم این است که آیا واقعاً باید همانطور که در پیامک آمده عمل کنیم و هیچ اقدامی انجام ندهیم یا بهتر است بررسی‌های لازم را انجام دهیم تا بعداً دچار مشکل نشویم؟»
تبصره ماده ۱۰۰ چیست و چرا مالیات برخی مشاغل صفر شده است؟
تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم، سازوکاری است برای تعیین مالیات مقطوع برخی صاحبان مشاغل که به منظور ساده‌سازی فرآیند رسیدگی مالیاتی اجرا می‌شود. در این روش، سازمان امور مالیاتی بر مبنای اطلاعات موجود درباره فعالیت اقتصادی مؤدی، مبلغ مالیات مقطوع را محاسبه می‌کند و اشخاص مشمول می‌توانند به جای ارائه اظهارنامه مالیاتی معمول، از این راهکار استفاده کنند.
حیدریان با تأکید بر اینکه تبصره ماده ۱۰۰ مخصوص صاحبان مشاغل حقیقی است، توضیح می‌دهد که بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک برخلاف شرکت‌های بزرگ، حسابدار مستقل ندارند و ممکن است اطلاعات دقیقی درباره درآمد، هزینه و سود سالانه خود در اختیار نداشته باشند.
او در این زمینه می‌گوید: «وقتی یک شخص حقیقی از اول فروردین تا پایان اسفند فعالیت اقتصادی دارد، کسب‌وکار خود را اداره می‌کند و پرونده مالیاتی برایش تشکیل شده است، باید در مهلت قانونی اظهارنامه مالیاتی ارائه دهد. در اظهارنامه مشخص می‌کند که چقدر درآمد داشته، هزینه‌هایش چقدر بوده، چه میزان سود کسب کرده و چقدر مالیات باید پرداخت کند. اما بسیاری از این افراد حسابدار ندارند و حساب‌وکتاب دقیقی هم برای محاسبه سود سالانه خود ندارند.
او اضافه می‌کند که در چنین شرایطی سازمان امور مالیاتی از اطلاعاتی مانند گردش دستگاه‌های کارت‌خوان، حساب‌های تجاری و نوع فعالیت اقتصادی فرد استفاده می‌کند و مبلغی را به عنوان مالیات مقطوع پیشنهاد می‌دهد.
حیدریان توضیح می‌دهد: «سازمان امور مالیاتی می‌گوید که بر اساس گردش‌های دستگاه پوز، گردش حساب تجاری و ماهیت شغل، مالیاتی پیشنهاد می‌کند تا با هم توافق کنیم و پرونده تعیین تکلیف شود. معمولاً این مبلغ کمتر از مالیاتی است که ممکن است با محاسبات کامل درآمد و هزینه تعیین شود. اگر مؤدی این مبلغ را قبول کند، دیگر نیازی به ارائه اظهارنامه‌ای ندارد که در آن تمام درآمد و هزینه‌های خود را توضیح دهد.
این مشاور مالیاتی معتقد است که در سال جاری با توجه به شرایط اقتصادی ناشی از جنگ، سازمان امور مالیاتی در محاسبات خود همراهی بیشتری با صاحبان مشاغل داشته و به همین دلیل مالیات مقطوع تعداد قابل توجهی از مؤدیان صفر محاسبه شده است. البته تعیین مالیات صفر به معنای معافیت عمومی تمام صاحبان مشاغل از پرداخت مالیات نیست و صرفاً به پرونده‌هایی مربوط می‌شود که سازمان برای آن‌ها چنین مبلغی تعیین کرده است.
آیا دریافت‌کنندگان پیامک مالیات صفر باید به سامانه مراجعه کنند؟
طبق اعلام رسمی سازمان امور مالیاتی، مؤدیانی که مالیات مقطوع آن‌ها صفر تعیین شده است، نیازی به مراجعه حضوری یا ثبت تأییدیه در سامانه ندارند و پرونده آن‌ها از طریق فرایندهای قانونی به صورت خودکار تعیین تکلیف خواهد شد. این موضوع در دستورالعمل مالیات مقطوع عملکرد سال ۱۴۰۴ نیز به صراحت ذکر شده است.
با این حال، حیدریان توصیه می‌کند صاحبان مشاغل برای اطمینان از وضعیت پرونده‌های مالیاتی خود، اطلاعات ثبت شده در سامانه سازمان را بررسی کنند. او تأکید دارد که این توصیه صرفاً یک اقدام احتیاطی و بر اساس تجربه‌های گذشته است و نباید به عنوان الزام قانونی جدید برای تأیید فرم‌های مالیات صفر تلقی شود.
او درباره دلیل این توصیه می‌گوید: «در پیامک سازمان امور مالیاتی نوشته شده که نیازی به مراجعه حضوری نیست و لازم نیست وارد سایت شوید و فرم را تأیید کنید. اما نظر شخصی من این است که با توجه به تجربه‌های سال‌های گذشته، بهتر است افراد در صورت امکان وارد سامانه شوند و وضعیت مالیات صفر خود را بررسی کنند. در سال‌های پیش مواردی داشتیم که برای برخی افراد پیامک ارسال شده بود، اما به علت خطاهای سیستمی مبلغی به عنوان مالیات برای آن‌ها ثبت شده بود.
او ادامه می‌دهد: «تجربه به ما نشان داده که اگر برایتان سخت نیست، بهتر است به سایت مراجعه کرده و آن صفر را تأیید کنید. البته این صرفاً توصیه شخصی من است. مهم‌تر از آن، بررسی همه پرونده‌های مالیاتی است؛ چون ممکن است یک فرد چند پرونده داشته باشد و فقط یکی از آن‌ها مشمول مالیات صفر شده باشد.
مالیات صفر برای یک پرونده به معنای صفر بودن مالیات سایر پرونده‌ها نیست
یکی از مهم‌ترین هشدارهای حیدریان درباره کسانی است که بیش از یک پرونده مالیاتی دارند. به گفته او، ممکن است یک شخص حقیقی برای فعالیت‌های اقتصادی مختلف خود چند پرونده تشکیل داده باشد ولی پیامک مالیات صفر فقط به یکی از این پرونده‌ها مربوط باشد. در این شرایط، بی‌توجهی به وضعیت سایر پرونده‌ها می‌تواند باعث شود مؤدی تکالیف قانونی خود را در مهلت مقرر انجام ندهد.
این مشاور مالیاتی در گفت‌وگو با دیجیاتو می‌گوید: «بسیاری از افراد ممکن است چند پرونده مالیاتی حقیقی داشته باشند و فقط یکی از آن‌ها مشمول مالیات صفر شده باشد. بنابراین باید به پیامک دریافتی توجه کنند و ببینند دقیقاً مالیات کدام پرونده صفر شده است. ممکن است یک پرونده صفر باشد و پرونده دیگر صفر نباشد، اما فرد تصور کند که دیگر کاری لازم نیست انجام دهد و در نهایت تکالیف مالیاتی خود را انجام نداده باشد.
این نگرانی در حالی مطرح می‌شود که سازمان امور مالیاتی نیز در توضیحات جدید خود به موضوع تعدد پرونده‌ها اشاره کرده است. بر اساس اظهارات معاون تحول هوشمند نظام مالیاتی در ۵ آبان، برای پرونده‌هایی که مالیات آن‌ها صفر تعیین شده است، شماره رهگیری ارسال می‌شود و در صورت وجود پرونده دیگری برای مؤدی، اطلاع‌رسانی از طریق پیامک انجام خواهد شد. همچنین تأیید نکردن فرم به‌تنهایی به معنای اعتراض به مالیات تعیین‌شده نیست.
با وجود این توضیحات، حیدریان معتقد است که بررسی وضعیت پرونده‌ها در سامانه می‌تواند از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کند. او پیشنهاد می‌کند مؤدیان با مراجعه به درگاه ملی خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir، ابتدا تعداد پرونده‌های مالیاتی خود را بررسی کنند و سپس مشخص کنند کدام پرونده مشمول تبصره ماده ۱۰۰ شده و برای کدام پرونده مالیات صفر محاسبه شده است.
او در این باره می‌گوید: «پیشنهاد من این است که افراد وارد سامانه شوند و دقیقاً بررسی کنند که برای کدام پرونده‌هایشان فرم تبصره ماده ۱۰۰ بارگذاری شده و مالیات کدام پرونده صفر است. اگر مالیات پرونده‌ای صفر شده است، بهتر است برای اطمینان آن را تأیید کنند. ولی درباره پرونده‌های دیگر باید جداگانه بررسی شود که چه تکلیفی دارند و آیا لازم است اظهارنامه بدهند یا خیر.
مؤدیانی که هنوز فرم تبصره ماده ۱۰۰ را دریافت نکرده‌اند، چه کنند؟
موضوع دیگری که حیدریان به آن اشاره می‌کند، بارگذاری تدریجی فرم‌های تبصره ماده ۱۰۰ است. بر اساس اعلام سازمان امور مالیاتی، این فرایند از دوم آبان آغاز شده و قرار است تا ۱۵ آبان ۱۴۰۵ ادامه داشته باشد؛ بنابراین مشاهده نکردن فرم در روزهای ابتدایی به معنای عدم مشمولیت قطعی مؤدی نیست.
حیدریان با اشاره به این موضوع می‌گوید: «دوستانی که هنوز فرم تبصره ماده ۱۰۰ برایشان بارگذاری نشده است، باید تا پانزدهم آبان صبر کنند. قرار است این فرم‌ها به صورت مرحله‌ای بارگذاری شوند و ممکن است در روزهای آینده برایشان فرم قرار گیرد. اما اگر تا پانزدهم آبان فرم تبصره ماده ۱۰۰ بارگذاری نشد، باید تکلیف مالیاتی خود را از طریق اظهارنامه پیش‌فرض یا تکمیل و ارسال اظهارنامه مالیاتی انجام دهند.
البته ۱۵ آبان آخرین مهلت انجام تکالیف مالیاتی صاحبان مشاغل نیست. مطابق بخشنامه سازمان امور مالیاتی، مهلت تسلیم اظهارنامه مالیات بر درآمد صاحبان مشاغل، فرم مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ و پرداخت مالیات مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۴ تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ تمدید شده است. در نتیجه، مؤدیانی که پس از پایان بارگذاری فرم‌ها مشمول تبصره ماده ۱۰۰ نشده‌اند و موظف به ارائه اظهارنامه هستند، باید از فرصت باقی‌مانده تا پایان آبان برای انجام تکالیف خود بهره ببرند.
در نهایت، تفاوت اصلی میان اعلام سازمان امور مالیاتی و توصیه‌های حیدریان به الزام قانونی بازنمی‌گردد. سازمان تأکید دارد که صاحبان پرونده‌های دارای مالیات صفر نیازی به اقدام ندارند، در حالی که این مشاور مالیاتی توصیه می‌کند مؤدیان برای اطمینان از تعیین تکلیف تمام پرونده‌های خود، وضعیت آن‌ها را در سامانه بررسی کنند؛ به‌ویژه افرادی که چند فعالیت اقتصادی یا چند پرونده مالیاتی دارند.