محمد مرادی، مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن، اظهار داشت: در شرایط کنونی، هزینه نهایی تولید هر کیلوگرم تخم‌مرغ در درب مرغداری و واحدهای تولیدی به رقم ۳۳۷ هزار تومان رسیده است. ادامه روند افزایش نرخ ارز و هزینه‌های جاری باعث شده که فشارهای زیادی به تولیدکنندگان وارد شود.
یک مقام مسئول در بخش صنفی با اشاره به افزایش قیمت تخم‌مرغ در بازار و وجود مازاد تولید این محصول، تأکید کرد که علل اصلی گرانی تخم‌مرغ به بی‌ثباتی نرخ ارز و افزایش شدید هزینه‌های تولید برمی‌گردد.
طی مدتی اخیر، قیمت تخم‌مرغ در بازار روندی افزایشی داشته است و در برخی روزها قیمت یک شانه تخم‌مرغ حدود دو کیلوگرمی به رقم نزدیک به ۸۰۰ هزار تومان رسیده است.
محمد مرادی، درباره روند رو به رشد قیمت تخم‌مرغ در بازارهای داخلی، ضمن تأکید بر وجود مازاد تولید در کشور، ریشه‌های اصلی این گرانی را بی‌ثباتی نرخ ارز و افزایش کمرشکن هزینه‌های تولید دانست.
وی خاطرنشان کرد: کشور ما در حال حاضر با مازاد تولید مواجه است و میزان تولید فعلی مشابه سال گذشته است؛ بنابراین هیچ کمبودی در بازار وجود ندارد. حتی ماهانه حدود ۱۰ هزار تن مازاد تولید داریم.
مرادی ادامه داد: توقف صادرات تخم‌مرغ نه تنها راهکاری برای کنترل قیمت‌ها نیست، بلکه بر خلاف منطق اقتصادی است، چرا که صادرات باید تنها وقتی متوقف شود که با کمبود مواجه باشیم.
وی با اشاره به تأثیر مستقیم سیاست‌های ارزی بر بخش کشاورزی، به ویژه صنعت دام و طیور، بیان کرد: از زمان آغاز اصلاحات اقتصادی در دی‌ماه ۱۴۰۴، نرخ ارز برای واردات نهاده‌های دام و طیور روی ۱۱۲ هزار تومان تثبیت شده بود که اکنون چندین برابر شده است. نرخ ارز در بازار آزاد نیز به طور روزانه و بدون استثنا افزایش یافته که این موضوع مستقیماً هزینه تامین مواد اولیه و در نهایت بهای تمام شده تخم‌مرغ را افزایش داده است.
این مسئول صنفی با اشاره به اهمیت تخم‌مرغ به عنوان منبعی ارزان و باکیفیت پروتئین برای سلامت جامعه، گفت: تخم‌مرغ نه تنها کالایی مورد نیاز است، بلکه از نظر استراتژیک یکی از ارزان‌ترین منابع پروتئین در دسترس مردم به شمار می‌رود. پیش از مطرح شدن موضوع سبد کالای حمایتی، ما به مسئولان و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیشنهاد دادیم که تخم‌مرغ را در سبد حمایتی قرار دهند تا دولت بتواند از قدرت خرید مردم در برابر این کالای استراتژیک حمایت کند.
وی افزود: متأسفانه این پیشنهاد عملی نشده و حمایت مورد انتظار از این کالا در سبد کالایی خانوارها لحاظ نشده است.
بهای تمام شده ۳۳۷ هزار تومانی در واحدهای تولیدی
مرادی با ارائه آمارهای دقیق از وضعیت تولیدکنندگان گفت: در حال حاضر، هزینه نهایی تولید هر کیلوگرم تخم‌مرغ در درب مرغداری‌ها به ۳۳۷ هزار تومان رسیده است. ادامه روند افزایش نرخ ارز و هزینه‌ها فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد کرده است.
مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن تأکید کرد که قیمت‌گذاری دستوری و تلاش برای سرکوب قیمت‌ها راهکار مناسبی نیست و تنها به تضعیف استمرار تولید در کشور منجر می‌شود. وی اضافه کرد: تولیدکننده نباید قربانی ناکارآمدی مدیریت هزینه‌های اقتصادی شود. انتظار ما این است که دولت به جای فشار بر تولیدکننده، از طریق ارائه تسهیلات واقعی و ارزان‌قیمت، از زنجیره تولید حمایت کند؛ چرا که تسهیلاتی که بانک عامل این بخش در نظر گرفته، هزینه‌های بیشتری نسبت به وام‌های غیرحمایتی دارد و عملاً حمایتی محسوب نمی‌شود.
تفکیک حمایت از تولید و مصرف‌کننده ضروری است
مرادی با تأکید بر ضرورت جدا کردن حمایت از تولید و حمایت از مصرف‌کننده گفت: حمایت از مصرف‌کننده و ایجاد آرامش در بازار، وظیفه مستقیم دولت است و باید بر اساس توان اقتصادی مردم از طریق بسته‌های حمایتی مستقیم انجام شود. فشار ناشی از کاهش قدرت خرید مردم نباید به تولیدکننده منتقل گردد.
وی افزود: پایداری تولید در کشور مستلزم درک این واقعیت است که هزینه‌های تحمیلی ناشی از نوسانات نرخ ارز، تولید را با مشکلات و چالش‌های جدی مواجه کرده است.
کشورهای همسایه، مقصد صادرات تخم‌مرغ ایران
در بخش دیگری از صحبت‌های خود، مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن به بررسی جنبه‌های فنی بازار تخم‌مرغ، ظرفیت‌های صادراتی، الگوی مصرف داخلی و مشکلات مرتبط با مکانیزم‌های کنترل قیمت پرداخت.
مرادی در پاسخ به پرسشی درباره بازارهای صادراتی، با اشاره به ویژگی‌های فیزیکی تخم‌مرغ، محدودیت‌های جغرافیایی صادرات این محصول را توضیح داد و گفت: به دلیل حساسیت و فسادپذیری بالای تخم‌مرغ، صادرات ما عمدتاً به کشورهای همسایه محدود می‌شود. بازارهای هدف ما کشورهای حوزه خلیج فارس، عراق و افغانستان هستند که در مجاورت جغرافیایی ما قرار دارند.
وی با ارائه ارقام دقیق از عرضه و تقاضا گفت: ماهانه حدود ۱۱۵ هزار تن تخم‌مرغ تولید می‌شود که ۱۰۵ هزار تن آن نیاز داخلی در این فصل را تأمین می‌کند و حدود ۱۰ هزار تن مازاد تولید داریم که ظرفیت صادرات به بازارهای همسایه را داراست.
سرانه مصرف تخم‌مرغ؛ بالاتر از میانگین جهانی
این مسئول صنفی با مقایسه میزان مصرف داخلی و جهانی، بر اهمیت استراتژیک تخم‌مرغ در سبد غذایی ایرانیان تأکید کرد و گفت: میانگین سرانه مصرف تخم‌مرغ در جهان حدود ۱۱ کیلوگرم است، در حالی که در کشورهای توسعه یافته این رقم به ۱۸ تا ۲۰ کیلوگرم می‌رسد. نکته مهم این است که سرانه مصرف در کشور ما حدود ۱۴.۵ کیلوگرم است؛ یعنی بیشتر از میانگین جهانی بوده و فاصله کمی با کشورهای پیشرو دارد.
مرادی در بخشی دیگر از سخنانش به چالش‌های مربوط به تعیین قیمت پرداخت و گفت: در حال حاضر «قیمت مصوب» نداریم و این اصطلاح مدت‌هاست کنار گذاشته شده؛ اما در عمل نوعی «کنترل قیمت» از طریق تعامل میان اتحادیه، وزارت جهاد کشاورزی و ستاد تنظیم بازار وجود دارد. ما با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، بهای تمام شده را محاسبه و تحلیل می‌کنیم، ولی این که قیمت تعیین شده باید به عنوان قیمت مصوب پذیرفته شود یا خیر، بستگی به تصمیمات ستاد تنظیم بازار و هماهنگی بین وزارتخانه‌ها دارد.
وی با انتقاد از روش‌های کنونی بیان کرد: اگرچه مداخلات دولتی در بازارهای جهانی رایج است، اما مدل فعلی که واقعیت‌های تولید را نادیده می‌گیرد، علمی نیست و نمی‌تواند پاسخگو باشد. آنچه امروز مشاهده می‌کنیم، کنترل قیمت بدون توجه به واقعیات بازار است که پایداری تولید را به شدت تهدید می‌کند.