مرتضی مهرزاد، ستاره درخشان تیم ملی والیبال نشسته ایران، اذعان دارد که این رشته ورزشی نه تنها مسیر حرفه‌ای او، بلکه کل زندگی‌اش را به طور چشمگیری دگرگون ساخته است.
بر اساس گزارش کمیته ملی پارالمپیک، مرتضی مهرزاد که به عنوان قهرمان سه دوره بازی‌های پارالمپیک شناخته می‌شود و بلندقدترین ورزشکار در تاریخ این رقابت‌ها با قدی برابر 2 متر و 46 سانتی‌متر محسوب می‌شود، پس از پیروزی تیم ملی والیبال نشسته مردان ایران در پنجمین دوره متوالی بازی‌های پاراآسیایی که در آیچی-ناگویا 2026 برگزار شد، درباره تأثیر عمیق این ورزش بر زندگی خود سخن گفت.
او در گفت‌وگو با وب‌سایت کمیته بین‌المللی پارالمپیک (IPC) بیان کرد: «زندگی من به طور کلی به دو بخش تقسیم می‌شود؛ قبل و بعد از والیبال نشسته.»
مهرزاد، که به خاطر حملات قدرتمند و دفاع‌های مؤثرش یکی از چهره‌های برجسته والیبال نشسته جهان است، در خارج از زمین بازی نیز به رفتار فروتنانه و متواضعانه شهرت دارد.
این ملی‌پوش ایرانی که با عارضه آکرومگالی متولد شده است، سال‌های زیادی را به دلیل ظاهر متفاوتش در انزوا و در خانه‌ای در روستایی دورافتاده در شمال ایران گذراند. حضور او در یک برنامه تلویزیونی نقطه عطفی در زندگی‌اش بود که باعث آشنایی‌اش با رشته والیبال نشسته شد.
در مورد آن دوران، مهرزاد گفت: «به خاطر شرایط ظاهری‌ام، آنقدر احساس شرم و خودآگاهی داشتم که سال‌ها خود را در خانه محبوس کرده بودم و حتی قادر نبودم از خانه بیرون بیایم، اما والیبال نشسته واقعاً زندگی‌ام را نجات داد. این ورزش به من کمک کرد تا بر آن حس شرم غلبه کنم و از طریق ورزش دوباره به جامعه بازگردم.»
روند پیشرفت مهرزاد در والیبال نشسته بسیار سریع بود. توانایی‌های بدنی و فنی او به خصوص در رشته‌ای که ارتفاع تور آن از سطح زمین تنها یک متر و 15 سانتی‌متر است، نقش مهمی در موفقیت‌های تیم ملی ایران ایفا کرده‌اند.
تنها چند سال پس از آغاز فعالیت در این رشته، مهرزاد در بازی‌های پارالمپیک 2016 ریو به میدان رفت و در پیروزی تیم ایران مقابل بوسنی و هرزگوین در دیدار نهایی و کسب مدال طلای این رقابت‌ها سهم داشت.
در بازی‌های پارالمپیک 2020 توکیو، مهرزاد عنوان ارزشمندترین بازیکن مسابقات را کسب کرد و به تیم ایران در دفاع از عنوان قهرمانی کمک شایانی نمود. همچنین در پاریس 2024، پس از کسب بیشترین امتیاز برای تیم ایران در دیدار نهایی برابر بوسنی و هرزگوین، عنوان بهترین مهاجم مسابقات را به دست آورد.
مهرزاد بر این باور است که والیبال نشسته نه تنها برای خودش، بلکه برای جنبش پارالمپیک ایران نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
او در این رابطه گفت: «والیبال نشسته نخستین رشته ورزشی برای افراد دارای معلولیت در کشور ما است و ما در این رشته از توانمندی بالاتری برخوردار هستیم.»
تیم ملی والیبال نشسته مردان ایران از نخستین حضور کشورمان در بازی‌های پارالمپیک در سئول 1988 تاکنون، در تمامی دوره‌های این رقابت‌ها شرکت کرده است.
این تیم با کسب هشت مدال طلا در 10 حضور خود در بازی‌های پارالمپیک و دو مدال نقره در دو دوره دیگر، پرافتخارترین تیم مردان در تاریخ این رشته به شمار می‌رود.
موفقیت‌های تیم ملی در سال 2026 نیز ادامه یافت. ملی‌پوشان ایران در ماه جولای با پیروزی 3 بر 1 برابر بوسنی و هرزگوین در دیدار نهایی مسابقات قهرمانی جهان 2026 که در هانگژو چین برگزار شد، برای نهمین بار عنوان قهرمانی جهان را کسب کردند.
سه ماه پس از آن، تیم ایران با قهرمانی در رقابت‌های والیبال نشسته مردان بازی‌های پاراآسیایی آیچی-ناگویا 2026، مجدداً برتری خود را در قاره آسیا به نمایش گذاشت. از زمان ورود والیبال نشسته به برنامه بازی‌های پاراآسیایی در گوانگژو 2010، مدال طلای این رشته در بخش مردان همواره به ایران تعلق داشته است.
مهرزاد درباره این موفقیت‌ها اظهار کرد: «این پیروزی و قهرمانی در این رقابت‌ها بیشتر از اینکه برای من اهمیت داشته باشد، باعث خوشحالی مردم ایران است.»
در بخش زنان، اگرچه تیم ملی والیبال نشسته ایران تاکنون موفق به کسب مدال در بازی‌های پارالمپیک نشده است، اما بازیکنان این تیم با الهام گرفتن از موفقیت‌های تیم مردان، مسیر پیشرفت و حضور قدرتمندتر در عرصه‌های بین‌المللی را دنبال می‌کنند. در حال حاضر هر دو تیم ملی مردان و زنان ایران در رقابت‌های مهم بین‌المللی حضور فعال دارند.
زهرا نجاتی‌عارف، ملی‌پوش والیبال نشسته زنان ایران، درباره روند توسعه این رشته در کشور بیان کرد: «والیبال نشسته در ایران در حال پیشرفت و توسعه است و ما از حضور یکی از بهترین مربیان فنی آسیا و جهان بهره‌مند هستیم.»
او افزود: «در کشورمان قهرمانان جهان در بخش مردان حضور دارند و ما همواره از تجربیات و راهنمایی‌های آن‌ها استفاده می‌کنیم که برای ما بسیار ارزشمند است. علاوه بر این، مسابقات متعددی نیز به طور مستمر در ایران برگزار می‌شود.»