بادبان: شعر «تو را من چشم در راهم» یکی از آثار بی‌مانند و جاودانه نیما یوشیج به شمار می‌رود؛ شعری که او در انتظار بازگشت برادر کوچکترش، «رضا» معروف به لادبُن، سرود. لادبُن در تابستان سال ۱۳۱۰ در شبی بارانی کنار رود ارس با نیما وداع گفت و به سمت اتحاد جماهیر شوروی حرکت کرد؛ این وداع آخرین دیدار دو برادر بود و نیما تا پایان عمر چشم‌انتظار بازگشت او ماند. در این گزارش بادبان همراه ما باشید تا داستان کامل این ماجرا را بخوانید.
عکسی از لادبن، نفر دوم از سمت چپ
از حرکت در جنبش جنگل تا فعالیت روزنامه‌نگاری در باکو
رضا اسفندیاری در سال ۱۸۹۹ در تهران چشم به جهان گشود. او فعالیت‌های انقلابی خود را در سال ۱۹۲۲ با پیوستن به نیروهای انقلابی در گیلان آغاز کرد و حتی سمت سردبیری روزنامه «ایران سرخ» که ارگان کمیته انقلابی مرکزی گیلان بود را بر عهده گرفت. پس از فروپاشی جمهوری گیلان، به شوروی مهاجرت کرد و در شهرهای باکو و مسکو مشغول تحصیل در رشته روابط دیپلماتیک شد. به موازات تحصیل، در دانشگاه کمونیستی زحمتکشان شرق (کوتو) تدریس می‌کرد، در انتشارات مرکزی اقوام شوروی فعالیت داشت و نماینده حزب کمونیست ایران در مجمع «همبستگی علیه امپریالیسم» در آلمان بود.
لادبن اسفندیاری، برادر علی اسفندیاری (نیما یوشیج)
ماموریت مخفیانه در تهران و طوفان اتهامات علیه او
لادبُن در اوت ۱۹۳۰ به دستور دبیرخانه بخش شرقی کمینترن به تهران فرستاده شد تا تحت اختیار حزب کمونیست ایران قرار گیرد. در طول اقامتش در ایران، فعالیت‌هایش را با هماهنگی کمیته مرکزی پیش برد اما به زودی با پیشنهادهای متناقض رهبران حزب برای فرار به مازندران و تشدید تعقیب‌های پلیس روبرو شد. نقطه عطف سقوط سیاسی او، انتشار جزوه‌ای به نام «جزوه‌ای درباره بحران اقتصادی جهان» در تهران بود؛ در این نوشته به رشد اقتصادی ایتالیا اشاره شده بود و همین موضوع بهانه‌ای به دست مخالفان داد تا او را به تمجید از فاشیسم متهم کنند و غفلت از بحران‌های کارگری ایران و موفقیت‌های شوروی را به او نسبت دهند.
روزنامه ایران سرخ به سردبیری لادبن – چاپ شده در رشت – ۱۹۲۰ میلادی، ۱۲۹۹ خورشیدی
اخراج از حزب و سرانجام تلخ در گرداب سرکوب‌های استالین
در تاریخ ۲۸ اکتبر ۱۹۳۲، لادبُن به دلیل همکاری با روزنامه «شفق سرخ» که طرفدار رضاشاه بود و همچنین انتشار همان جزوه، به طور رسمی از حزب اخراج شد. سال‌ها سرنوشت او در هاله‌ای از ابهام باقی ماند تا اینکه با باز شدن بایگانی‌های محرمانه شوروی و انتشار کتاب «فتادگان در گردباد» (نوشته تورج اتابکی و لانا راوندی فدایی با ترجمه دکتر آبتین گلکار)، ابعاد تاریک زندگی او روشن شد. اسناد نشان دادند که لادبُن و اعضای گروهش قربانی پاکسازی‌ها و سرکوب‌های خونین و گسترده استالین در شوروی شده‌اند. لادبُن در ۱۹ مارس ۱۹۳۸ دستگیر و به شدیدترین مجازات محکوم گردید: تیرباران و ضبط اموال. سرنوشت تلخی که این مرد آرمان‌خواه تاریخ ایران را در غربت به کام مرگ فرستاد.
نیما یوشیج و برادرش، رضا معروف به لادبن