بر اساس گزارش سایت طلا، بورس تهران روز گذشته توانست رکوردی بیسابقه به ثبت برساند، اما رفتار معاملات در روزهای اخیر بیشتر حکایت از بازاری دارد که با انتظارات متغیر و چرخش سریع جریان نقدینگی مواجه است تا روندی باثبات و پیوسته صعودی.
شاخص کل با رشد 1.34 درصدی به سطح 8 میلیون و 465 هزار واحد رسید و شاخص هموزن نیز 1.48 درصد افزایش یافت. اگرچه این اعداد نشانگر رکوردشکنی شاخص بورس هستند، اما برای تحلیل درست این دستاورد باید بین سه عامل مهم «رشد شاخص»، «ورود نقدینگی» و «ارزندگی سهام» تمایز قائل شد.
ورود حدود 6 هزار و 700 میلیارد تومان پول حقیقی به بازار و ثبت ارزش معاملات خرد در حدود 43 هزار میلیارد تومان، نشانههای امیدوارکنندهای از افزایش مشارکت سرمایهگذاران است. همچنین مثبت بودن 86 درصد نمادهای معاملاتی و باقی ماندن سفارشات خرید به ارزش تقریباً 12 هزار میلیارد تومان در پایان معاملات، برتری و تمایل تقاضا را نشان میدهد. با این حال، نباید تنها ورود پول حقیقی را به معنای افزایش ارزش ذاتی بازار سهام در نظر گرفت؛ زیرا تجربه بازار سرمایه نشان داده جریان نقدینگی میتواند تحت تاثیر انتظارات کوتاهمدت، رفتارهای هیجانی و جابهجایی سرمایه میان بازارهای مختلف، به سرعت تغییر جهت دهد.
از سوی دیگر، نکته بسیار مهم، وضعیت ارزندگی سهام است. با افزایش نسبت قیمت به درآمد و رشد قابل توجه قیمتها، تعداد شرکتهایی که همچنان با فاصله معناداری از ارزش واقعی خود معامله میشوند، کاهش یافته است. در این شرایط، بازار سرمایه وارد مرحلهای میشود که انتخاب سهام و تحلیل سودآوری شرکتها از خرید کلی و عمومی سهام اهمیت بیشتری پیدا میکند. به عبارت دیگر، ممکن است دوران رشد یکپارچه بازار به دورهای از واگرایی عملکرد صنایع و شرکتها تبدیل شود.
نرخ ارز نیز یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده مسیر بازار سهام در این روزها به شمار میرود. افزایش نرخ ارز میتواند درآمد ریالی شرکتهای صادراتمحور و برخی تولیدکنندگان داخلی را تقویت کند، اما این اثر لزوماً به معنای افزایش متناسب سود خالص نیست؛ زیرا هزینههای مواد اولیه، تجهیزات، انرژی، تامین مالی و محدودیتهای بازگشت ارز حاصل از صادرات ممکن است بخشی از منافع افزایش نرخ ارز را خنثی کنند. بنابراین، تفکیک شرکتهای ارزآور از شرکتهای ارزبر و بررسی توانایی آنها در تبدیل درآمد به جریان نقد عملیاتی برای تصمیمگیری دقیق ضروری است.
کیفیت سود شرکتها نیز باید مورد توجه ویژه قرار گیرد. رشد سود حسابداری در گزارشهای ششماهه زمانی اعتبار بیشتری دارد که با بهبود جریان نقد عملیاتی همراه باشد. در نتیجه، فاصله گرفتن رشد سود خالص از جریان نقد عملیاتی میتواند نشانه افزایش مطالبات، انباشت موجودی یا دشواری در وصول درآمدها باشد. به همین دلیل، صرفاً مشاهده رشد سودآوری نباید مبنای ارزشگذاری سهام قرار گیرد.
در ارزیابی چشمانداز کوتاهمدت بازار نیز باید متغیرهای سیاسی، تحولات بازارهای جهانی و رفتار بازارهای موازی را مدنظر قرار داد. در چنین فضایی، محدوده 8.2 تا 8.5 میلیون واحد میتواند به عنوان بازهای برای نوسان و تعیین تکلیف عرضه و تقاضا مطرح باشد. همچنین محدوده 7.5 تا 7.6 میلیون واحد به عنوان سطح حمایتی قابل توجه در نظر گرفته میشود، هرچند اعتبار این سطوح به شرایط معاملات و عوامل بنیادی بستگی خواهد داشت.
کارشناسان بازار معتقدند رکوردشکنی شاخص کل در روز گذشته باید به عنوان نشانهای مثبت از بازگشت تقاضا تلقی شود، نه تضمینی برای ادامه روند صعودی. همچنین در بازاری که بخش زیادی از مسیر رشد را پشت سر گذاشته، مدیریت ریسک، توجه به کیفیت سود، بررسی دقیق جریان نقد شرکتها و پرهیز از تعقیب صفهای خرید از اهمیت بیشتری نسبت به صرف پیشبینی جهت شاخص برخوردار است.
