برنامه‌ریزی و تدارک دیدارهای دوستانه برای تیم ملی فوتبال ایران اکنون به یکی از بزرگ‌ترین مشکلات پیش روی فدراسیون فوتبال بدل شده است. این چالش که پیش‌تر تنها محدود به مسائل فنی و مذاکرات درون فدراسیونی بود، حالا طبق گفته‌های تازه مهدی تاج، رئیس فدراسیون، ابعاد گسترده‌تری یافته است.
در فیفادی مهرماه، قرار بود تیم ملی فوتبال ایران سه بازی دوستانه برگزار کند، اما در نهایت شاگردان امیر قلعه‌نویی تنها دو بازی انجام دادند و فیفادی پرحاشیه و طولانی را با همین دو مسابقه به پایان رساندند. این دو بازی با شکست‌های تیم ملی همراه بود و لغو دیدار سوم باعث شد پرونده بازی‌های ایران در این بازه زمانی با ابهامات و سوالات بیشتری درباره چگونگی برنامه‌ریزی فدراسیون بسته شود.
در نخستین دیدار، تیم ملی در فرغانه ۳ بر ۱ مقابل ازبکستان شکست خورد و در دومین مسابقه نیز در کازان روسیه با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب شد. با وجود اینکه قرار بود بازی سوم برای افزایش فرصت آماده‌سازی و ارزیابی بازیکنان برگزار شود، تلاش‌های فدراسیون برای یافتن حریف سوم بی‌نتیجه ماند.
یکی از جملات کلیدی که طی ماه‌های اخیر از سوی مدیران ارشد فدراسیون فوتبال بارها تکرار شده، این بوده است: «تا زمانی که قرارداد بازی با یک تیم ملی امضا نشود، نباید نام آن تیم رسانه‌ای شود.» دلیل این احتیاط کاملاً مشخص است؛ مدیران فدراسیون بارها اعلام کرده‌اند که افرادی در این مسیر ورود کرده و با ایجاد موانع، تلاش می‌کنند مانع از برگزاری بازی‌های ملی مقابل ایران شوند.
اما در جدیدترین اظهارات خود، مهدی تاج ابعاد تازه‌ای از این مشکل را مطرح کرده است. ابعادی که نشان می‌دهد دشواری برگزاری بازی دوستانه برای تیم ملی در برخی موارد حتی از سطح فدراسیون‌ها نیز فراتر رفته و به تصمیمات دولت‌های کشورهای مقابل مرتبط می‌شود.
تاج در توضیح دلایل لغو سومین دیدار دوستانه تیم ملی گفته که قطر در ابتدا برای میزبانی بازی‌های مدنظر ایران با تیم‌های گینه و ونزوئلا مجوز صادر کرده بود، اما در ادامه هر سه گزینه به صورت یک‌باره از انجام بازی انصراف دادند.
او امروز در این زمینه اظهار داشت: «قطر برای بازی با گینه و ونزوئلا مجوز صادر کرد، اما متأسفانه هر سه کشور بازی با ما را لغو کردند. ما کاملاً آماده بودیم، اما آنها به صورت پی‌درپی بازی‌ها را کنسل کردند!»
رئیس فدراسیون فوتبال درباره مشکلات سفر تیم‌های آفریقایی به محل مسابقات توضیح داد: «کشورهای آفریقایی برخلاف ایران برای سفر به ترکیه نیاز به ویزا دارند. آنها هم مشکلات خاص خود را دارند، اما حتی بازی در قطر نیز لغو شد. ما همه کارها را انجام داده بودیم و مجوزها را گرفته بودیم. بازی با گینه استوایی و گینه بیسائو لغو شد و هرکدام به یک شکل کنسل کردند.»
تاج درباره دلیل نهایی این اتفاق افزود: «آنها به دولت خود استناد می‌کنند و می‌گویند دولتشان گفته بازی برگزار نشود و فدراسیون آنها نمی‌تواند کاری انجام دهد.»
بنابراین، طبق توضیحات رئیس فدراسیون، مخالفت دولت‌های مربوطه یکی از دلایل اعلام شده برای لغو بازی‌ها بوده است؛ هرچند جزئیات و دلایل مستقل هر سه کشور برای انصراف از بازی با ایران به طور کامل روشن نشده است.
این مشکل البته برای فوتبال ایران تازگی ندارد. تیم ملی پیش از این نیز در مسیر حضور در جام جهانی با دشواری‌هایی برای برگزاری دیدارهای دوستانه مناسب مواجه شده بود و حالا این مشکل بار دیگر پیش از جام ملت‌های آسیا تکرار می‌شود. تفاوت اینجاست که این بار تیم ملی در شرایطی به دنبال آماده‌سازی برای جام ملت‌هاست که انتظارات از آن بسیار بالاست و ایران یکی از مدعیان اصلی قهرمانی محسوب می‌شود، اما عملکرد عملی تیم فاصله زیادی با برنامه آماده‌سازی ایده‌آل دارد.
از ونزوئلا تا گینه بیسائو؛ بازی‌هایی که به سرانجام نرسیدند
پس از بازگشت تیم ملی از روسیه، فدراسیون فوتبال همچنان در تلاش بود تا سومین مسابقه دوستانه را برای تیم ملی فراهم کند. در این میان، نام ونزوئلا، گینه استوایی و گینه بیسائو به عنوان گزینه‌های احتمالی مطرح شد، اما هیچ‌یک در نهایت به حریف قطعی برای ایران تبدیل نشدند.
گینه بیسائو حتی در مقطعی جدی‌تر مطرح شد و برنامه‌ریزی‌هایی برای برگزاری مسابقه در ترکیه انجام شد، اما مشکلات مربوط به سفر و هماهنگی‌های لازم، همراه با توضیحاتی که تاج درباره مخالفت دولت‌ها ارائه داده است، باعث شد این بازی نیز از برنامه خارج شود.
در نتیجه، تلاش‌های چندروزه برای تکمیل برنامه تدارکاتی تیم ملی به نتیجه نرسید و ایران بدون برگزاری بازی سوم، دوره اردوی مهرماه را به پایان رساند؛ در حالی که امیر قلعه‌نویی پس از دو بازی مقابل ازبکستان و روسیه به‌شدت خواستار برگزاری دیدار دوستانه سوم بود، اما این خواسته عملی نشد و پرونده بازی‌های تیم ملی در این فیفادی نیمه‌کاره باقی ماند.
با لغو بازی سوم، یک فرصت مهم برای ارزیابی تیم در این فیفادی از دست رفت؛ فرصتی که می‌توانست در کنار دو مسابقه انجام‌شده، تصویر جامع‌تری از وضعیت فنی تیم ملی و نقاط ضعف آن در اختیار کادر فنی قرار دهد. این اردو که قرار بود فرصتی برای آماده‌سازی بهتر باشد، در نهایت با حاشیه‌های برنامه‌ریزی و نتایج ضعیف در زمین همراه شد.